0 Gardados para despois

A USC, a exame

Marcos Pérez PenaMarcos Pérez Pena | @marcosperezpena


A Universidade de Santiago celebrará a primeira rolda das eleccións a reitor o vindeiro 25 de abril. Hai unha semana o anuncio realizado por Juan Casares Long de que non se presentaría á reelección (despois de que o claustro botase abaixo por terceira vez a súa proposta de orzamentos) lanzou unha carreira na que Juan Viaño (catedrático de Matemática Aplicada) e Antonio López (catedrático de Dereito Financeiro) xa confirmaron a súa candidatura. Nas vindeiras semanas saberemos se algún outro candidato ou candidata opta canda eles a dirixir a institución. 

A menos de dous meses da cita electoral, pedímoslles a López e Viaño que valoren a xestión realizada por Casares e a súa visión sobre os principais retos que a USC e o seu novo equipo de Goberno deberán enfrontar nos vindeiros anos, comezando polo financiamento ou a relación coa Xunta e as outras dúas universidades galegas. Para realizar esta radiografía convidamos igualmente a participar a outras cinco persoas relevantes na comunidade universitaria, cinco profesores con peso específico na USC, comezando por Lourenzo Fernández Prieto, catedrático de Historia Contemporánea e rival de Juan Casares na rolda definitiva das últimas eleccións a reitor. Pedímoslles a súa opinión, igualmente, a Juan Lema (catedrático de Enxeñería Química), José Luis Mascareñas (catedrático de Quimica Orgánica), José Carlos Bermejo (catedrático de Historia Antiga) e Carlos Pajares (ex-reitor da USC e catedrático de Física).

As súas valoracións son, en xeral, críticas coa xestión realizada por Juan Casares Long nos últimos catro anos, e tamén coinciden en situar o financiamento como o gran reto de presente e de futuro da USC, "unha situación financeira moi grave, con problemas económicos que afectan transversalmente a toda a actividade docente e investigadora", como lembra Juan Viaño, para garantir "a estabilidade e sostibilidade no tempo da USC", como sinala Antonio López. A este respecto Lourenzo Fernández denuncia que "perdéronse cando menos dúas ocasións de afrontalo definitivamente antes (2006) e durante (2010) a actual crise económica" e chama a ollar o exemplo da Universidade de Vigo, para "compensar pola vía da consecución de recursos de investigación externos en ámbitos europeos e mundiais as penurias locais".

De igual xeito, valoran como un asunto decisivo a relación que a universidade estableza coa Xunta de Galicia, unha relación de "colaboración" e "entendemento", como asumen todos, pero na que que respecten "as xustas reinvindicacións e o exercicio da autonomía universitaria", subliña Viaño. Neste senso, Fernández Prieto salienta que "hoxe a USC é unha universidade directamente intervida dende varios departamentos da administración autonómica e o primeiro que debe recobrar é unha relación corresponsable pero tamén forte e autónoma coa Xunta". Pola súa banda, José Carlos Bermejo fai fincapé na nova "gobernanza" pola que "os reitores non van ser elixidos pola comunidade universitaria, senón que van ser nomeados pola Presidencia da Xunta, e os reitores á súa vez van nomear todos os cargos directivos, dende os decanos aos directores de departamento". "O obxectivo de todo isto é facer a reconversión da universidade. Ese é o gran reto que lle vén enriba ás universidades: a reconversión", sinala.

Por último, sobre as fortalezas e oportunidades, non sempre aproveitadas, da USC, tanto López como Viaño destacan a "actividade investigadora" e o "capital humano". Unha análise na que todos concordan en maior ou menor medida e a partir da cal Fernández Prieto suliña que "a USC debe asumir de vez o éxito da xeración que hoxe se está a xubilar: as estruturas creadas, as prácticas de goberno, o nivel das titulacións e da investigación. E darlle futuro, porque compre asumir que no 2025 os que fixeron esta universidade serán eméritas referencias". Finalmente, Carlos Pajares conclúe que a clave do futuro da USC estará "en saber o que queremos, a que xogamos, escoller as prioridades, decidir se queremos que a USC sexa unha academia de estudos ou se queremos que sexa outra cousa". "Todo o mundo pregunta se nunha cidade vai haber unha titulación ou non, parece que é o único que importa. Pero en cambio ninguén se pregunta que centros de investigación hai en Galicia", engade.

Coa túa achega fas posible que sigamos publicando novas coma esta.

Lapelas Versión despregada

Que valoración fai da xestión de Juan Casares?

Juan Viaño: "A Casares tocoulle un tempo difícil e debemos agradecerlle o esforzo realizado, pero non tiña proxecto para a USC. Casares non foi quen de establecer as pontes de entendemento e negociación mínimas para gobernar, acabando enfrontado con todos, incluído o goberno autonómico e o seu propio equipo. Nesta situación non podía soster ningún proxecto de futuro para a universidade e a súa renuncia á reelección é a consecuencia lóxica". 

Antonio López: "Tocoulle gobernar a universidade no momento máis duro da crise financeira, que tamén impactou con forza na USC. Nese escenario tomou decisións, unhas acertadas e outras non, sendo salientable o feito de non xerar o consenso necesario en temas de especial transcendencia, do que é unha mostra o feito de non poder sacar adiante os orzamentos da institución nos últimos tres anos".

Lourenzo Fernández Prieto: "O resultado destes catro anos foi aínda peor do esperado. Como candidato non formulou unha soa proposta e como reitor foi fiel a esa indefinición. Sen programa, sen criterio e sen respecto aos órganos de goberno, deixa unha institución que o primeiro que terá que facer será un grande esforzo en recuperarse. Empezou a gobernar sen programa, seguiu sen criterio definido e amosando escaso coñecemento da universidade e as súas prácticas académicas de goberno e dende a metade do mandato simplemente desprezou os órganos de goberno. Mais que catros anos perdidos, foron de retroceso pois na USC perdeuse capacidade de reaccionar nunhas circunstancias que o requirían, tanto orzamentariamente como dende o punto de vista organizativo esgotáronse os remanentes e tamén a paciencia de administrados e administradores. Abriu camiño a prácticas clientelares, disfrazadas de atención ao administrado, que mesmo levou o desprestixio a algún ámbito sindical".

Juan Lema: "O reitor entregouse completamente á institución, con xornadas de traballo infinitas. Tentou atender con moi bo talante colectivos diversos, con visións moi diferentes da Universidade. Pero o nivel de consolidación de resultados foi moi limitado, ben polas dificultades económicas ou ben por non ter convencido suficientemente a comunidade universitaria das accións necesarias. A busca por contentar os diversos colectivos rematou en medidas contraditorias que non resultaron efectivas. Por outra banda, fixo un esforzo notable por racionalizar o gasto e reducir a débeda".

José Luis Mascareñas: "Non opino. Non soluciona nada e só serviría para o cotilleo".

José Carlos Bermejo: Remite ao artigo publicado hai uns días en El Correo Gallego, no que cualificaba a súa xestión de "mandato convulso, polémico e errático, do que foron corresponsables tanto quen nel exerceron o labor de goberno como aquelas persoas institucionalmente encargadas de levar a cabo un labor de oposición que oscilou entre unha clara complicidade e unha compracencia tinxida dun toque de sadismo, que se recreaba en contemplar os sucesivos erros que ninguén podía ocultar". Lembra que Casares chegou ao Reitorado co obxectivo de “recuperar a esencia”, pero sinala que "pouca esencia se foi recuperando cando comezou a desenvolver a súa visión exclusivamente persoal do goberno a base de tentar chegar a acordos cos grupos aos que se enfrontara e sobre os que sempre sementara a sombra da sospeita".

Cales son os principais retos que a USC e o seu equipo de Goberno deberán acometer nos vindeiros anos?

Juan Viaño: Son moitos e de grande envergadura os retos cos que debemos enfrontarnos, comezando por unha situación financeira moi grave, con problemas económicos que afectan transversalmente a toda a actividade docente e investigadora. Tamén a política de persoal, desaxustes nos cadros de persoal, con especiais dificultades no PDI motivadas por xubilacións, a non reposición de vacantes, a non promoción…, e tamén desequilibrios entre áreas, desmotivación laboral, a situación dos docentes e investigadores novos, a fuga de talentos… De igual xeito deberemos tratar a situación de titulacións en perigo de desaparición, a actualización e adaptación da oferta académica ou a docencia online… Por último, será tamén importante a cuestión da gobernanza e igualmente a xestión do Campus de Lugo.

Antonio López: Non cabe dúbida que a superación dos problemas financeiros, de xeito que se garanta a estabilidade e sostibilidade no tempo da USC, é un dos principais retos a afrontar nos vindeiros anos. Isto será unha ferramenta imprescindible para garantir o axeitado desenvolvemento dos servizos básicos de docencia e investigación, para o que tamén resulta indispensable presentar novos proxectos cribles e que ilusionen todo o persoal.

Lourenzo Fernández Prieto: Hoxe a USC é unha universidade directamente intervida dende varios departamentos da administración autonómica e o primeiro que debe recobrar é unha relación corresponsable pero tamén forte e autónoma coa Xunta de Galicia. É cuestión de respecto institucional pero tamén de principio, non pode haber universidade sen independencia, autonomía de criterio e capacidade para responsabilizarse das súas decisións e por suposto responder delas.

Nese camiño unha nova e estrita disciplina xerencial é un primeiro paso ineludible, para situar nese ámbito decisións que hoxe -crendo que están nas mans do profesorado- están en realidade nas mans da Xunta. Porque o problema económico segue sendo o máis importante da USC dende hai máis dunha década e perdéronse cando menos dúas ocasións de afrontalo definitivamente antes (2006) e durante (2010) a actual crise económica. Nese mesmo camiño unha universidade coa capacidade investigadora da USC tiña que ter sido quen (como de feito está a facer a UVigo cun punto de partida ben máis modesto) de compensar pola vía da consecución de recursos de investigación externos en ámbitos europeos e mundiais as penurias locais. Unha boa política de investigación debe favorecelo. O mesmo serve para a captación de estudantes.

Isto leva á cuarta cuestión: o persoal docente e investigador capaz de lograr o anterior. Para conseguilo requírese pechar –en troques de agrandar irresponsablemente facendo polítiquería con isto- a aparente fractura entre docencia vs. investigación. Da capacidade de pechar esta absurda fractura sen sentido depende en gran parte o futuro inmediato. De entrada iso require afrontar a realidade do traballo do profesorado que non pode seguir aparentemente encaixada en 240 horas de docencia anual impartida, cando se desenvolve ao longo de 1700 horas, como mínimo. Requírese tamén establecer os mecanismos para captar os mellores docentes e investigadores para o futuro en vez de expulsalos como se está a facer nos últimos anos. A quinta ten que ver coa necesidade de reorganizar e recuperar. Reorganizar as estruturas orgánicas e administrativas e alixeirar as de goberno sen minguar a capacidade de autogoberno que define corporativamente as universidades. Recuperar a nosa capacidade de adaptación a un mundo cambiante desbotando supostas esencias que só falan de mundos que non existen e dunha aristouniversidade que se leva mal cun coñecemento democratizado no mundo de hoxe.

Juan Lema: a) Estado anímico. Contribuír a recuperación da confianza e da ilusión. b) Modelo de Universidade. O pretendido debate Ciencias/Letras que se di que apareceu nesta lexislatura non é tal, ó meu entender. O debate é entre modelos. Compre clarexar o modelo de Universidade ó que optamos: Innovadora e investigadora fronte á basicamente docente; Comprometida cos alumnos e  a Sociedade fronte á posicións máis pasivas;  Dinámica fronte a conservadora; Aberta ó mundo fronte á pechada no status quo; Universidade onde se valore o traballo e o esforzo fronte a Universidade igualitaria, facendo táboa rasa polo mínimo. c) Economía. Conseguir un mellor plan para financiar a débeda, propoñendo prazos razoables, considerando a situación de redución de orzamentos. d) Acceso ao profesorado. Compre clarexar os criterios de dotación de prazas, tanto de promoción como de prazas novas. Debe revisarse en profundidade o procedemento de selección, incluíndo a difusión ampla da oferta, resultando vital garantir a ideoneidade do novo profesorado mediante a superación duns requisitos previos que aseguren manter uns niveis mínimos de calidade.

e) Resulta imprescindible abrirse moito máis ao mndo, e particularmente a Europa. Internacionalizar os nosos estudios e a nosa investigación é unha necesidade imperiosa. f) Revisar a fondo o catálogo de Graos e Master, incorporando novos estudios para os que se dispón de recursos humanos e materiais, reordenando ou suprimindo aqueles que non resulten de interese para a Sociedade. Avanzar no camiño das titulacións duplas. g) Dotar os Centros e Departamentos dunha maior autonomía, facéndoos co-responsables do Goberno da Universidade. Para isto debería baixarse, moito, a carga normativa excesivamente detallista que trata de contemplar todas e cada uns dos posibles supostos, sen deixar graos de liberdade para a aplicación en situacións diversas. h) Racionalizar e conciliar os horarios, incluíndo os do PAS, en xornadas de horario continuo de 9 a 17 h, coma na maior parte do mundo.

José Luis Mascareñas: Aumentar o prestixio internacional da Universidade para que sexa máis atractiva e competitiva, e os nosos estudantes sexan ben valorados nos ámbitos académicos e no mercado de traballo; e poidan logo ser líderes en diferentes ámbitos sociais. Para iso hai que cambiar o modelo e funcionar de forma máis parecida a como o fan as mellores Universidades europeas; é fundamental usar de forma axeitada os nosos recursos humanos, pondo cada un onde pode ter un mellor rendemento, e incentivar de forma diferenciada (non repartir).

Ser tremendamente exquisito nos procesos de selección de persoal, sobre todo profesorado. Isto só se ten que basear na calidade científica e académica dos candidatos, usando os criterios que usan as mellores universidades do mundo (non os que temos de sumar puntiños por parvadas). Nunca incorporar novo profesorado só por cuestións de déficits docentes asociados á necesidade de impartir clases. Isto hai que solucionalo utilizando figuras de bolseiros-axudantes de clases practicas, titorías e seminarios, e reorganizando grupos; nunca incorporando xente que non ten suficiente nivel, pois logo veñen os problemas dos dereitos adquiridos, enchémonos de xente que non rende axeitadamente, e que cobra todos os meses. Nós debémonos á sociedade que é quen nos paga, non aos lobbies nin os xogos de poder internos da Universidade.

Carlos Pajares: Levantar o ánimo de toda a comunidade universitaria, un ánimo que agora está baixo, entre outras razóns por culpa da crise económica, pero non só pola crise. Establecer un diálogo coa Xunta para mellorar o financiamento e sobre todo melloralo ligándoo a unha mellora da calidade.

José Carlos Bermejo: Un dos grandes problemas é o financiamento e unha débeda completamente disparada, que os sucesivos reitores deberon pensar que non ían ter que pagala. E van ter que pagala, evidentemente. Non se pode rescatar unha das tres universidades galegas e ás outras non darlles nada. O segundo problema ten que ver cun cadro de persoal de profesores completamente desproporcionado e desequilibrado: hai materias con 60 profesores e departamentos con 17 catedráticos, mentres outros non teñen ningún. Isto ten unha solución moi difícil e hipoteca o futuro da universidade durante moitos anos e nin sequera se vai solucionar coas cerca de 300 xubilacións que vai haber nos vindeiros sete ou oito anos.

O terceiro problema é que en Galicia non hai Sistema Universitario Galego nin nada parecido. O que hai é unha superposición de titulacións que habería de redefinir de arriba a abaixo e distribuír dunha maneira racional. O cuarto problema é o da Gobernanza e vénnos enriba agora. Hai un proxecto iniciado polo PSOE e que Wert asumiu na súa totalidade que indica que os reitores non van ser elixidos pola comunidade universitaria, senón que van ser nomeados pola Presidencia da Xunta, e os reitores á súa vez van nomear todos os cargos directivos, dende os decanos aos directores de departamento. O obxectivo de todo isto é facer a reconversión da universidade. Ese é o gran reto que lle vén enriba ás universidades: a reconversión. Ninguén fala disto, aínda que supoño que os candidatos a reitor saben perfectamente o que vén por diante.

Como se debe enfrontar a cuestión do financiamento, agora e no futuro?

Juan Viaño: O Sistema Universitario Galego (SUG) é un sistema cun financiamento relativamente baixo respecto doutros sistemas universitarios do Estado español. Teríamos que actualizar cifras para ver como os recortes dos últimos anos agravaron, ou igualaron por abaixo, esta realidade. Será necesaria a revisión do plan de financiamento e dos criterios de reparto que prexudican a USC porque non fan valer as nosas fortalezas nin teñen en conta o tamaño das universidades. Tamén deberá revisarse a política de captación de recursos fóra do plan de financiamento.

Antonio López: Ademais de actuar na liña apuntada de garantir a estabilidade e sostibilidade, dende o punto de vista financeiro resultará moi importante a negociación que se abrirá de cara a acadar un novo plan de financiamento para o exercicio 2016. Resulta esencial garantir que a autonomía universitaria se reforce tamén nos aspectos financeiros para ser exercida con responsabilidade.

Lourenzo Fernández Prieto: Concretando os dous planos externo e interno: 1) Renegociar o plano de financiamento con criterios definidos polas tres universidades, antes de negocialos coa Xunta, para propor un gran pacto parlamentario que implique polo tanto a todos os partidos e se estende á sociedade, que poña como obxectivo salvar e garantir o futuro da boa educación superior e a investigación a ela ligada na Galiza. 2) Garantía de disciplina e xestión xerencial internamente. 3) Aproveitar os recursos humanos e materiais para captar fondos de investigación a todos os niveis 4) Establecer contratos programa por obxectivos cos grupos de investigación máis competitivos. 5) Reestruturar e racionalizar unidades (docentes, administrativas, servizos, etc..) eliminando aquelas que ficaron obsoletas, duplicadas ou simplemente sen uso.

Juan Lema: Debería tratar de refinanciarse a débeda, conseguindo maiores prazos para a devolución da mesma. Nun panorama de redución orzamentaria xeral, resulta imposible seguir limitando os recursos de centros e departamentos polo que a débeda non pode ser o obxectivo número un. Tamén, para incrementar os recursos deberían reforzarse os servizos de axuda para lograr fondos de investigación europeos e singulares, que ademais contribuirá á dinamización da Universidade.  

José Luis Mascareñas: Negociar financiamento básico para cubrir necesidades, e logo en base a rendemento e obxectivos. Tratar de incorporar novo profesorado de primeiro nivel con capacidade para captar recursos externos.

Carlos Pajares: Os alumnos pagan taxas máis baixas que noutros lugares, e iso é perfecto. Pero de igual maneira as taxas de transferencia de fondos ás universidades galegas son moi inferiores ás do resto dos centros universitarios do Estado. En todos os ratios de financiamento, por alumno, por docente, por doutor, as universidades galegas aparecen moi por detrás, pero en cambio si que noutros ratios de calidade, a USC aparece entre as dez primeiras de todo o Estado.

José Carlos Bermejo: A Universidade de Santiago tivo unha política disparatada de edificios. Podería vender todos os edificios que ten na zona vella da cidade e que non son históricos. E trasladar esas instalacións aos novos edificios do Campus Vida, que están case baleiros porque non hai cartos para poñelos en funcionamento e teñen un custe de mantemento tremendo. Hai grupos de investigación que teñen máis instalacións e máis orzamento que toda unha Facultade. E isto vai acabar, porque a partir de agora xa non se van poder malgastar tantos cartos públicos.

Como debe ser a relación coas outras dúas universidades galegas e coa Xunta de Galicia?

Juan Viaño: A relación debe ser de colaboración e entendemento, sen esquecer que o SUG se estableceu como un modelo de tres universidades e así debe desenvolverse. En canto á Xunta de Galicia, creo que non é posible xestionar a universidade sen establecer canles de entendemento insitucional, que non poden anular as xustas reinvindicacións e o exercicio da autonomía universitaria.

Antonio López: As relacións tanto coas universidades galegas coma coa Xunta de Galicia deben estar presididas pola máxima lealdade institucional e a colaboración imprescindibles para a xestión do sistema universitario de Galicia. E, dentro desa lealdade, a USC, coma as demais institucións, tentará defender as súas potencialidades mirando cara ao seu futuro e sempre no marco do interese xeral para o servizo público de educación superior.

Lourenzo Fernández Prieto: En canto á Xunta: corresponsable, porque os recursos e dotacións que manexa a universidade son maioritariamente públicos e porque canto mellor lle vaia á USC mellor lle irá á Xunta, goberne quen goberne: máis coñecemento, máis formación e mellor investigación son a base necesaria de calquera sociedade e de calquera política que se faga no mundo de hoxe. Pero a universidade para ser forte ten que ser autónoma, e iso non é só un precepto constitucional senón que calquera universidade do mundo ten que ser libre e ter liberdade de cátedra de opinión, de xeración de coñecemento de investigación para crear e formar.

Coas outras dúas universidades, a relación debe ser entre iguais e basearse no recoñecemento obvio de que as tres existen e existirán no futuro. Que por obvio que pareza non sempre está recoñecido dende a USC nin dende a sociedade. Inevitablemente teñen que ser relacións de competencia, non só de cooperación, aínda que sempre é mellor a posibilidade da competición cooperativa. En calquera caso, falemos e asumamos as tres universidades en troques dun SUG como remedo imposible dunha universidade única. O campo de cooperación é tan amplo que aínda está só empezado a explorarse e non só na relación e negociación coa Xunta, senón especialmente na construción e dotación de instrumentos de colaboración, sexa nas relacións exteriores sexa nas infraestruturas de investigación. O magnífico Consorcio de Bibliotecas foi só un primeiro e intelixente paso que aínda non serviu de modelo, como debera.

Juan Lema: Por suposto cordiais, pero baseadas nunha independencia, con  liberdade de movementos. Neste momento as universidades están completamente maniatadas para adaptar a súa oferta docente ás súas capacidades. Tamén, por outra banda, a USC debe ser responsable, autonomamente, á hora de reducir/reordenar titulacións sen presión algunha da Consellería. Hai que optimizar o uso dos recursos e non facelo, para evitar desequilibrios, é un erro lamentable.  Non creo na estigmatización das duplicacións. En moitos casos ten moito sentido que haxa dúas ou tres titulacións do mesmo corte en Galicia, aínda que deberían apostar por marcar diferencias cualitativas entre elas para así enriquecer a oferta. Se unha Universidade ten unha boa oferta, con recursos suficiente e ve que hai unha demanda non vexo razón algunha para prohibirlle a posta en marcha dunha titulación nova. Duplicada ou non, non importa. E poño un exemplo moi sensible do que se ten debatido moito. Se as Universidades de Vigo e A Coruña se senten con forzas para lanzar unha titulación de Medicina, se teñen recursos materiais e humanos suficientes e detectan que hai unha necesidade, por que coartarlles esta posibilidade? Eso si. Cos seus fondos e recursos.

Por outra banda, eu son moi crítico co concepto de titulacións compartidas. Creo que corresponde máis a un clixé de eficiencia máis que a os resultados que se acadan. Si que creo que profesores dunha universidade poden ser requiridos como cadro docente para outra Universidade, en función das súas capacidades das necesidades da titulación. Debe, finalmente, avanzarse na organización conxunta de adquisición de bens e servizos (BuGalicia é un bo exemplo) para asi facer uso da economía de escala e de forza negociadora.

José Luis Mascareñas: Colaboración, por suposto. No fondo só se trata de facer o posible para ter unha sociedade galega culta e formada e garantir o funcionamento da sociedade do benestar baseada en servizos públicos de calidade.

Cales son as principais fortalezas e oportunidades da USC, visibles e aproveitadas na actualidade ou aínda por explotar e potenciar?

Juan Viaño: Primeiro, a recoñecida actividade investigadora e longa experiencia en transferencia e emprendemento. Tamén o feito de contar con persoal con recoñecida cualificación e experiencia. E, en terceiro lugar, a capacidade de relación a nivel internacional.

Antonio López: Por unha banda, a su historia ,o selo de calidade e a súa proxección internacional son avais e fortalezas para afrontar o futuro con garantías. En segundo lugar, é de resaltar a posición preeminente que ocupa nos índices e clasificacións que valoran a actividade docente e investigadora. En calquera caso, o principal valor sempre será o capital humano de todos os sectores, capítulo no que a USC goza dunha posición altamente competitiva. Por último, tamén a súa implantación en dúas cidades históricas como Santiago e Lugo reforza a súa posición.

Lourenzo Fernández Prieto: A USC debe asumir de vez o éxito da xeración que hoxe se está a xubilar: as estruturas creadas, as prácticas de goberno, o nivel das titulacións e da investigación. E darlle futuro, porque compre asumir que no 2025 os que fixeron esta universidade serán eméritas referencias. Unha universidade completa ten que tirar partido diso en vez de segregar e segmentar. Superar a irresponsable e sectaria pero á vez inxenua e obsoleta fenda ciencias-letras é unha garantía da forza futura da institución. Non pode ser que o Estado español sexa hipercompetitivo na investigación económica, xurídica, histórica ou filolóxica e a USC non tire partido desa opción.

A USC igual que toda a universidade galega e española ten que asumir a necesidade de reorganizarse interna e externamente. No noso caso temos que asumir o éxito pasado para afrontar sen medo un presente difícil que garanta un futuro á altura das nosas posibilidades. Para iso é imprescindible acometer unha xeira de reformas internas de gran calado, porque ademais se non as facemos nós faránnolas dende fóra e mesmo con apoio social pero ben peor e con peores resultados. O horizonte é o 2025 e para chegar aló en boas condicións a USC require construír un novo proxecto colectivo.

Juan Lema: a) Hai investigadores e grupos de prestixio que, probablemente, poden dar moito máis de si.  Cómpre entrar máis forte en Europa. Tense avanzado, pero non é suficiente, nin moito menos. b) En moitos ámbitos docentes a USC conta con recursos, de todo tipo, máis que suficientes, para ofertar novos Graos e Másters. E estamos falando de titulacións novas, de titulacións duplas, e de titulacións que ofertándose noutros campus poderían implementarse na USC con éxito.

José Luis Mascareñas: Aproveitar as boas sementes que xa hai en determinados campos, e facer un reseteo das áreas que non son competitivas, incorporando xente de primeiro nivel. A localización, historia, tradición e diversidade da USC téñena moi poucas universidades. Agora só nos queda facela mais competitiva, para garantirlles a mellor formación aos estudantes creativos e implicados, que logo deben tirar do carro, e as mellores condicións para a xeración de coñecemento e cultura de fronteira.

Carlos Pajares: Temos que saber o que queremos, a que xogamos, escoller as prioridades, decidir se queremos que a USC sexa unha academia de estudos ou se queremos que sexa outra cousa. Todo o mundo se pregunta se nunha cidade vai haber unha titulación ou non, parece que é o único que importa. Pero en cambio ninguén se pregunta que centros de investigación hai en Galicia. Por que en Catalunya hai este centro de investigación e estoutro e en cambio en Galicia non o hai. Iso é o importante.