0 Gardados para despois

Os expertos rexeitan o modelo alemán para unha FP que gaña peso en Galicia

Marcos Pérez PenaMarcos Pérez Pena | @marcosperezpena


Este curso é o primeiro no que hai máis galegos matriculados na formación profesional ca no bacharelato, aínda que as cifras de alumnos se manteñen lonxe da media europea e mesmo de Catalunya, onde os alumnos matriculados nos ciclos formativos aumentaron un 50 por cento nos últimos catro anos. Os expertos rexeitan o modelo alemán para a FP e reclaman investimentos para manter o bo nivel deste ensino.

Hai unhas semanas o ministro de Educación, José Ignacio Wert, anunciou a súa intención de reformar o sistema español de formación profesional, orientándoa cara o sistema de FP dual, seguindo o modelo alemán ou austriaco. Os expertos non ven a necesidade de realizar esta reforma e cualifican de "irreal" a aposta por ese modelo, polas diferenzas na estrutura produtiva entre España e eses países e polo bo funcionamento obxectivo dos estudos de formación profesional no Estado.

Os expertos non ven a necesidade de realizar esta reforma e cualifican de "irreal" a aposta por ese modelo, polas diferenzas na estrutura produtiva entre España e eses países e polo bo funcionamento obxectivo dos estudos de formación profesional no Estado

Para Antonio Rial, profesor de Ciencias da Educación na USC, “a formación profesional non necesita ningún cambio neste momento, e creo que os responsables da Consellaría, que coñecen ben a situación, pensan o mesmo. Se cadra se poden facer algunhas modificacións nos ciclos medios, pero os ciclos superiores funcionan moi ben, sobre todo grazas a un profesorado de primeiro nivel e moi comprometido coa formación”. En concreto, Rial afirma que a implantación do modelo alemán "non sería posible", porque "Alemaña ten un sistema dual no que as grandes empresas son as protagonistas, e funciona porque estas empresas teñen aulas-talleres, polo que o sistema non é moi distinto ao que temos aquí, e só no último ano os alumnos se insiren no proceso de produción real. Aquí a situación é moi distinta; as empresas non forman os seus propios activos. E en calquera caso as prácticas en empresas en España melloraron moito, por iso non vexo necesarias as reformas”.

"Alemaña ten un sistema dual no que as grandes empresas son as protagonistas, e funciona porque estas empresas teñen aulas-talleres, polo que o sistema non é moi distinto ao que temos aquí"

O mesmo pensa Concha Fernández, profesora de Formación Profesional Específica de Servizos Socioculturais e á Comunidade, que afirma que "o modelo alemán serve para un modelo produtivo e de servizos coma o alemán. Pero en Galicia que persoa entra nunha empresa e dentro dela continuar a súa formación? Sería unha reforma irreal, que poría en mans das empresas persoas cunha cualificación mínima. En Alemaña alguén entra en Siemens nun nivel básico e ir progresando; en Galicia o 95% das empresas teñen menos de sete traballadores".

 

A situación da formación profesional

A situación da formación profesional en Galicia é "boa en termos xerais", para Antonio Rial, aínda que advirte de que "hai algúns desaxustes en certas zonas máis rurais, ao teren unha oferta de ciclos formativos que moitas veces non se axusta á realidade produtiva da zona, e cunha oferta escasa, que limita as posibilidades de elección”. Porén, destaca, "os centros integrados, a calidade do profesorado e as novas especialidades fan que a formación profesional teña un gran valor. Aínda que as taxas de inserción baixaran por mor da crise, os estudantes de formación profesional están tendo máis aceptación laboral que os universitarios”.

"Os centros integrados, a calidade do profesorado e as novas especialidades fan que a formación profesional teña un gran valor. Aínda que as taxas de inserción baixaran por mor da crise, os estudantes de formación profesional están tendo máis aceptación laboral que os universitarios”

De feito, hai tres ou catro anos sete de cada dez técnicos formados na FP estaban traballando dous anos despois, mentres que agora a porcentaxe é do 43%, superior ao dos licenciados universitarios en todo caso. Rial conclúe que “A FP vai ocupar o espazo que merece e iso levará consigo un incremento das matrículas”.

Pola súa banda, Concha Fernández salienta que "a FP en Galicia conta con moi bos equipamentos, grazas a que houbo investimentos moi fortes durante moitos anos, cunha grande achega de fondos europeos, e as metodoloxías de traballo, nivel de formación e ratios de alumnado tamén son equiparable aos estándares dos países máis desenvolvidos da UE". Concha Fernández lembra, con todo, que dende o 2007 deixaron de entrar fondos europeos "e polo de agora a situación mantense porque en certa maneira estamos vivindo deses investimentos realizados anteriormente. Pero iso pode non durar".

"A FP en Galicia conta con moi bos equipamentos, grazas a que houbo investimentos moi fortes durante moitos anos, cunha grande achega de fondos europeos"

De feito, nos últimos anos e malia o descenso global do número de estudantes en todos os niveis do ensino, a formación profesional gañou peso en Galicia en termos absolutos e relativos, mantendo un número de matriculados e matriculadas semellante ao de hai sete anos, pero superando neste curso, por vez primeira, o número de alumnos a alumnas do bacharelato. Estas cifras están aínda lonxe das que se rexistran en Catalunya, onde os e as estudantes formación profesional aumentaron un 50% nos últimos cinco anos e xa é máis dun 30% superior á cifra de matriculados no ensino secundario non profesional. Os datos globais do Estado indican que a porcentaxe de alumnos que optan pola FP é xa do 43%, aínda lonxe das media da UE (ao redor do 50%) e sobre todo da de países como Alemaña, onde case o 60% dos alumnos e alumnos opta pola formación profesional.

A formación profesional en Galicia
  2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012
Bacharelato 36390 35227 34467 32762 32249 32180 31901 30790
Formación Profesional 33917 32390 31115 28411 28996 28843 30102 34000

Total de alumnos por ano. Os datos do curso 2011-12 son unha estimación da Xunta. Fonte: IGE

A formación profesional en Catalunya
  2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011
Bacharelato 91707 89751 87123 86301 85508 86235 86962 89019
Formación Prfesional 81755 83677 84721 88008 93799 101438 114307 122059

Total de alumnos por ano. Fonte: Generalitat de Catalunya

 

 

Antonio Rial: “A implantación do modelo alemán non sería posible, porque Alemaña ten un sistema dual no que as grandes empresas son as protagonistas, e funciona porque estas empresas teñen aulas-talleres, polo que o sistema non é moi distinto ao que temos aquí, e só no último ano os alumnos se insiren no proceso de produción real. Aquí a situación é moi distinta; as empresas non forman os seus propios activos. E en calquera caso as prácticas en empresas en España melloraron moito, por iso non vexo necesarias as reformas”

Concha Fernández: "O modelo alemán serve para un modelo produtivo e de servizos coma o alemán. Pero en Galicia que persoa entra nunha empresa e dentro dela continuar a súa formación? Sería unha reforma irreal, que poría en mans das empresas persoas cunha cualificación mínima. En Alemaña alguén entra en Siemens nun nivel básico e ir progresando; en Galicia o 95% das empresas teñen menos de sete traballadores"

Coa túa achega fas posible que sigamos publicando novas coma esta.

Un ensino cada vez mellor considerado pola sociedade

A formación profesional é ás veces a grande esquecida do sistema educativo, a pesar de que nestes momentos ten xa máis alumnos que o Bacharelato. Houbo grandes investimentos e o nivel acadado é bo, segundo mestres, empresas, alumnos e indicadores de calidade. Porén, parece que na sociedade segue habendo unha menor consideración cara a este tipo de estudos.

Para Concha Fernández, a imaxe da FP "mellorou moito dende o cambio de lei en 1992. Pero iso foi, en parte, polas esixencias que se lles fan aos alumnos para ingresar: ter 4º de ESO para os ciclos medios e o ciclo medio ou o bacharelato para os ciclos superiores". Porén, advirte de que "isto está cambiando: temos programas para auxiliares nos que entra xente sen a titulación esixida, e tamén hai unha porcentaxe, crecente, de alumnos que ingresan vía proba de acceso, que en teoría é unha proba de nivel, pero que na práctica non o é. Iso poder reducir o perfil do alumnado e con el a imaxe social da FP".

Concha Fernández alerta de que as taxas de abandono dos estudos sen ter acadado o nivel de formación mínimo seguen sendo moi altas

Concha Fernández alerta de que as taxas de abandono dos estudos sen ter acadado o nivel de formación mínimo seguen sendo moi altas (31% no Estado, 27% en Galicia, lonxe da media europea do 15%). Demanda que a función da formación profesional "é educativa, non só produtiva”.

“Hai xente que descoñece o que se fai neses ciclos e hai xente que descoñece igualmente que os ciclos superiores de FP teñen consideración de ensino superior"

De igual xeito, en opinión de Antonio Rial, “hai xente que descoñece o que se fai neses ciclos e hai xente que descoñece igualmente que os ciclos superiores de FP teñen consideración de ensino superior, en virtude dun decreto aprobado en xuño, no mesmo grupo que os universitarios, aínda que os universitarios teñen os niveis 4 e 5 de cualificación e os técnicos superiores o 3”. Porén, Rial é optimista: “A FP vai ocupar o espazo que merece e iso levará consigo un incremento das matrículas”.