Praza Pública - Últimas opinións

O triunfo dunha lingua crioula

Wed, 13 May 2026 08:00:00 +0200

Un proceso moi similar ao das linguas crioulas foi o que sofreu a lingua anglosaxoa ao se transformar no inglés durante o período do s. XI ao s. XIV: unha evidente simplificación gramatical e unha incorporación léxica deformada tomada da lingua imposta, a francesa. A realidade é que a lingua máis prestixiada da Terra na época actual comparte moitos trazos característicos das menosprezadas linguas crioulas

Alba Rodríguez Saavedra: a restauración de Ruth Matilda Anderson

Tue, 12 May 2026 08:00:00 +0200

Situando as mulleres no núcleo do seu relato ameaza a posición privilexiada dunha intelectualidade patriarcal e clasista, incluída a galeguista –Risco, Otero Pedrayo, Castelao–, que, ignorando as mulleres, controla o canon historiográfico e reacciona empurrando esa Anderson ensaísta e tradutora contra as marxes do campo cultural, é dicir, condenándoa a un ostracismo que chega até os nosos días

O solpor de Westminster e a alborada de Escocia, Gales e Irlanda

Mon, 11 May 2026 09:41:20 +0200

Este maio de 2026 ficará gravado nos anais da historia británica como o intre no que as costuras dun Estado unitario e esgotado rillaron definitivamente pola periferia. Os resultados en Gales e Escocia debuxan unha xeografía política onde o centro de gravidade xa non reside en Londres, senón nunha afirmación soberanista que, con distintos matices, asume o liderado dun novo tempo atlántico

O mexo máis rápido do oeste

Sat, 09 May 2026 19:01:00 +0200

En tempos, coas películas de vaqueiros triunfando nas pantallas, o da ‘pistola mais rápida do oeste’ ou outra formulación parella eran como apoios lingüísticos, pequenas frases feitas usadas en múltiples ocasións. Lembreino o outro dia despois de ter mexado xa abondas veces no mesmo sitio, e de aí o título.

Pepiño de Teis: O estratega que ocupou a realidade

Sat, 09 May 2026 13:01:00 +0200

A historia de Xosé González Martínez non se escribe coa tinta da submisión, senón co suor do compañeirismo de trincheira. Non foi Pepe home de medrar á sombra de ningunha árbore sagrada; máis ben foi el quen axudou a plantar o bosque canda tipos da talla de Moncho Reboiras, Abelardo Collazo ou Waldino Varela

Os últimos tests xudiciais

Fri, 08 May 2026 19:01:00 +0200

Se Abalos pode ser cualificado como un xestor público sen escrúpulos que buscou o enriquecemento sen que o PSOE fose quen de controlar a súa traxectoria, os procesados na operación Kitchen foron perfectamente conscientes de que estaban desenvolvendo actividades ilegais que cuestionaban os fundamentos básicos do Estado de dereito que tiñan a obriga teórica de salvagardar

Os nosos veciños

Fri, 08 May 2026 08:00:00 +0200

Ahmed chegou a Galiza desde Mali, levado por un home á quen lle pagou dous mil euros para que o cruzara polas fronteiras e o deserto. En Senegal montou nunha patera, un barco pequeno con outras cincuenta persoas, moitas delas nenos, ata chegar a Canarias. Hoxe é un veciño máis da miña vila

A fachada do CGAC. Entre a tutela administrativa e o museo dos príncipes

Thu, 07 May 2026 08:11:00 +0200

A Xunta aínda pode rectificar o procedemento sen perder autoridade. Ao contrario: rectificar agora sería exercer autoridade institucional con máis intelixencia. Pero esa rectificación só terá sentido se vai acompañada dunha pregunta máis profunda: que tipo de institución quere soster. Porque o CGAC non está en crise por falta dunha boa dirección. Está en crise porque segue sen estatuto institucional nin gobernanza á altura da súa función pública.

Os 'Tres mil nomes galegos do Uruguai' de Monterroso Devesa

Thu, 07 May 2026 08:00:00 +0200

A finais do ano pasado, en Montevideo, o meu vello amigo Xosé Monterroso Devesa publica Tres mil nomes galegos do Uruguai, que sumado aos dous anteriores de 2009 e 2011(Mil e pico de nomes galegos do Uruguai) son unha triloxía que merece a maior atención porque estamos diante dun rigoroso labor de investigación sobre a emigración galega na República Oriental do Uruguai.

A escola contra a curiosidade: un sistema que instrúe, pero non educa

Wed, 06 May 2026 08:00:00 +0200

Ao reducir a aprendizaxe a unha sucesión de explicacións que deben ser reproducidas, acaba por transformar o acto de aprender nun exercicio de obediencia. A pregunta espontánea convértese nunha interrupción; a dúbida, nunha desviación; a exploración, nun risco. E así, pouco a pouco, instálase unha cultura na que o alumnado aprende non a entender, senón a acertar

Basim Khandaqji, Escritor Galego Universal: “Unha máscara da cor do ceo”

Tue, 05 May 2026 08:00:00 +0200

Gales 7-M: a Nación fronte ao abismo extremista

Mon, 04 May 2026 09:14:46 +0200

A sorte da vella Cambria é, hoxe máis ca nunca, unha referencia próxima e de grande interese para a vella Gallaecia, con quen partilla tantas similitudes canto á poboación, alicerces culturais celtas e territorio, canda unha historia común de afirmación nacional fronte ao supremacismo centralista das nacións veciñas.

Agora… a testosterona!

Fri, 01 May 2026 19:29:00 +0200

As mulleres foron excluídas dos Xogos Olímpicos sen ningunha razón. Porque eran mulleres e, ao igual que en tantas outras actividades, quen tivo poder e capacidade de impoñer a súa ideoloxía (pura ideoloxía de xénero) sobre o papel e o lugar delas, así o decidiu

COPEL: A Insurrección dos Ninguén

Fri, 01 May 2026 11:01:00 +0200

Mentres nas cortes de Madrid se celebraba o banquete dunha democracia de escaiola, nas galerías de Carabanchel, pero tamén de xeito moi cru noutras partes do Estado como A Coruña, Vigo, Barcelona ou Valencia, a COPEL (Coordinadora de Presos en Loita) erguíase como o monicreque que se nega a bailar ao son do amo

Eslibre

Thu, 30 Apr 2026 09:42:23 +0200

Este ano tocoulle a Galicia a honra de artellar a edición 2026 de EsLibre, Congreso de Cultura e Software Libre, desenvolta en Melide os pasados 17 de 18 de abril

A esquerda e as clases medias perdidas

Wed, 29 Apr 2026 08:00:00 +0200

Hai unha percepción social que medra en silencio e que o progresismo faría ben en escoitar sen prexuízos. Respírase nas conversas cotiás, nos centros de traballo, nos barrios e nas familias. Resúmese nunha idea sinxela: hai persoas que senten que as políticas públicas identifican mellor a vulnerabilidade extrema ca as dificultades cotiás de quen se sostén con esforzo.

Cando remata unha ditadura? Ou como gañar ás malas unha alcaldía e perder unha cidade

Tue, 28 Apr 2026 09:21:43 +0200

Desta volta, Lugo, a cidadanía, todos nós, non imos esquecer. Ninguén vai esquecer. O verdadeiro “clamor” ouviuse o outro día na Praza Maior e non vai parar. Contra o transfuguismo, vai medrar a memoria e a saúde democrática, a ética e a xenerosidade. Agora e sempre, porque “o pobo é quen máis ordena”

”Se registró el cielo con algún aprovechamiento”: a primeira observación científica dunha eclipse en Galicia tivo lugar en 1792

Tue, 28 Apr 2026 08:00:00 +0200

O 12 de agosto deste ano, cando contemplemos o singular e impresionante espectáculo dunha eclipse solar total, farán case 234 da que podemos considerar a primeira observación científica dese fenómeno en Galicia. Esa pioneira experiencia tivo lugar en Ferrol o 15 de setembro de 1792 no observatorio astronómico situado a carón do cuartel que albergaba aos gardas mariñas. Coidamos que o protagonista foi o ferrolán José Alonso López, profesor de Matemáticas na Academia deses cadetes

Lugo ou a fraude á ética democrática

Mon, 27 Apr 2026 08:00:00 +0200

A moción de censura non é un simple movemento de despachos; é un síntoma da pulsión máis regresiva do PPdeG, que chega ao goberno local alicerzado na ferida aberta dun transfuguismo que racha o contrato social entre o elector e o elixido

Sobre a lóxica. Un anuncio doutro tempo

Sat, 25 Apr 2026 19:01:00 +0200