0 Gardados para despois

O AVE volve absorber a maior parte do investimento do Estado para Galicia

Miguel PardoMiguel Pardo | @depunteirolo


David LombaoDavid Lombao | @davidlombao


O AVE volve absorber a maioría do investimento que os Presupostos Xerais do Estado (PGE) reserva para Galicia, que recibirá un 3,43% máis en 2014 con respecto ao exercicio anterior, segundo o proxecto presentado este luns polo Goberno. Case 1.400 millóns de euros (1.353), un 13,8% dos investimentos totais ás autonomías, que de media descenderon un 7,1% para o conxunto delas.

Máis da metade do investimento de Fomento en Galicia destínase ao AVE

Dos máis de 1.300 millóns que o Estado investirá en Galicia, 1.273 procederán do Ministerio de Fomento, que volve centrar o gasto no AVE, que absorbe arredor do 60% destes cartos, uns 770 millóns. Será a liña da alta velocidade que pasa pola provincia de Ourense a que leve a maioría do investimento. Para os tramos que acumulan maior atraso e que conectan o país coa Meseta, Adif reserva máis de 500 millóns de euros, mentres que o Eixo Atlántico que une A Coruña e Vigo mantén un investimento de preto de 200 millóns.

O gasto do Estado no AVE galego, xa que logo, incrementa un chisco o achegado no exercicio anterior e é o que permite a Galicia manterse como a terceira comunidade en investimento. No entanto, e en contraste, as partidas para o estudo da implantación dun tren de proximidade e para as liñas de Portugal, Lugo e Ferrol quedan practicamente en nada. Investimento para os grandes núcleos e a liña estrela estatal e abandono de novo para o interior, as vilas e a posibilidade dun ferrocarril interno.

Xa que logo, é o AVE case en exclusiva o receptor da inmensa maioría de investimentos dun Ministerio de Fomento que, ademais, tamén destina relevantes cantidades á rede de estradas. A autovía Santiago-Lugo, con case 90 millóns, e a finalización da autovía do Cantábrico ao seu paso por Galicia, con case 20, levan boa parte do gasto. A autovía Ourense-Lugo, a alternativa á ponte de Rande para o camiño Pontevedra-Vigo ou a Terceira Ronda da Coruña terán que seguir agardando polos cartos necesarios para confirmar a súa finalización.

O porto exterior da Coruña e os tres aeroportos galegos suman, ademais, uns 100 millóns máis de investimento por parte de Fomento, que centrará case a metade deses cartos no peirao de punta Langosteira.

Galicia, terceira autonomía na que máis se reducen os fondos de compensación

Segundo as contas que fixo públicas Cristóbal Montoro, ministro de Facenda, o Estado distribuirá entre as comunidades algo máis de 12.000 millóns de euros, case 1.000 menos que en 2013, un descenso que afecta de xeito moi diferente segundo o territorio. Así, mentres o incremento do investimento é de máis do 3% en Galicia, na Rioxa aumenta un 42,3%. Navarra (39,46%), Cantabria (24,22%), Ceuta (15,64%), Melilla (8,17%), Estremadura (6,28%) ou Andalucía (4%) son outros territorios nos que sobe o gasto, fronte ao descenso de Asturias (-31,6%), Murcia (-26,7%), Cataluña (-25,5%) ou Castela A Mancha (-19,8%).

Pola contra, Galicia é a terceira comunidade na que máis se reduce a cantidade que recibe dos fondos de compensación interterritorial, un 27,2%, ata case os 45 millóns. No entantó, á a segunda autonomía que máis percibe do fondo de suficiencia (570 millóns). As transferencias do Estado ás autonomías redúcense en conxunto un 13,6% no proxecto de PGE para o ano 2014, ao quedar nos 21.120 millóns.

Coa túa achega fas posible que sigamos publicando novas coma esta.

Lapelas Versión despregada

O AVE que ía facer Feijóo, en vía morta

O 10 de xaneiro de 2009 Alberto Núñez Feijóo, candidato á Presidencia da Xunta polo PP, lanzaba definitivamente a precampaña do seu partido cun mitin en Lugo. Acompañado por Mariano Rajoy, con quen despois pasearía polas rúas da cidade da Muralla, Feijóo lanzou unha promesa espectacular. Nos tempos da cuestionada Magdalena Álvarez como ministra de Fomento o líder conservador erixíase en garante da fin da aldraxe. Cando rematase o "pesadelo" do bipartito o seu goberno na Xunta ía "suplir" o ministerio de Fomento e construír con fondos autonómicos o AVE entre Lugo e Ourense, prometue.

"Despois xa lle pasaremos a factura, pero a Xunta fará o AVE entre Lugo e Ourense", prometeu, para garantir a chegada dunha infraestrutura "básica" que o PP ía "asumir, comezar e rematar", porque ademais lle "sobraban" ganas. Catro anos despois daquel pirotécnico anuncio a Xunta non pensa nin de lonxe en acometer semellante empresa e, un ano máis, os Orzamentos Xerais do Estado manteñen o proxecto en vía morta. Así, para 2013 nas contas de Fomento apenas figuran algo máis de 740.000 euros para un investimento que superaría os 7 millóns só pola banda do Ministerio. No caso do Administrador de Infraestruturas Ferroviarias (ADIF), que tería que asumir o groso do proxecto, non aparece nin un euro.

No que atinxe ao resto do AVE galego, o ADIF achega 571 millóns para o gran proxecto ferroviario pendente, a conexión coa Meseta a través do treito Olmedo-Lubián-Ourense, e 194 millóns de euros máis para rematar o Eixo Atlántico de alta velocidade, cuxa finalización, "incluíndo estacións", sitúa no ano 2018. O resto de investimentos ferroviarios no país son menores con, por exemplo, 52.000 euros para realizar un estudo sobre a eventual implantación dunha rede de cercanías ou previsións para traballos de mantemento.

A autovía Lugo-Santiago vai xa para 2018

Entre os investimentos para a rede viaria galega que inclúen as contas do Estado de 2014 destacan as cantidades destinadas á autovía Lugo-Santiago, a A-54 da que na actualidade só están operativos os 11 quilómetros que unen a capital de Galicia con Lavacolla, operativos dende hai 13 anos. Desta volta Fomento achega, directamente e a través da sociedade pública SEITTSA, algo máis de 82 millóns de euros para un vial que, non obstante, non estará operativo cando menos ata 2018, segundo as previsións contidas no propio documento orzamentario.

Esta achega prodúcese despois de que, como informou Praza Pública, o departamento que dirixe Ana Pastor decidise paralizar ata 2015 as obras no treito da A-54 entre Palas de Rei e Guntín, o cal figura sen dotación orzamentaria ningunha no ano 2014. O ano 2015 é, precisamente, o apuntado polo Ministerio hai poucos días para a posta en servizo dos tres treitos máis próximos a Lugo, os cales segundo os orzamentos non van abrir ata 2016.

Á marxe desta obra, Fomento orzamenta case 18 millóns de euros para rematar os treitos que faltan da autovía do Cantábrico (A-8) nos treitos Mondoñedo-Lindín e Lindín-Carreira. Tamén achega investimentos a outros proxectos como a terceira rolda da Coruña (17 millóns) ou a conexión por estrada do porto exterior coruñés.

O Goberno presenta uns Orzamentos moi optimistas e cheos de recortes

As grandes liñas dos orzamentos de 2014 non transmiten nin frío nin calor. Ao ministro de Facenda, Cristóbal Montoro, tocoulle anunciar unhas contas públicas sen grandes recortes pero tampouco alegrías. En xeral, os orzamentos son continuístas e o aumento do gasto, en case un 3,7%, xustifícase en gran medida pola marcha da nómina das pensións, que crece máis dun 5,4% debido ao elevado número de pensionistas que están a ingresar no sistema e ás mellores prestacións que estes reciben.

Os ingresos "da recuperación" seguen recortando en investimento produtivo ou en I+D+i

Pero a música que acompaña ás contas non acaba de acompañar á letra. Os ingresos "da recuperación" seguen recortando en investimento produtivo, como en infraestruturas cunha caída do 8,6%, ou en I+D+i, que no apartado civil só ten unha escasa mellora do 1,3%. Tamén cae a formación para o emprego un 14%. En materia social, o Executivo conxelará as pensións, ás que polo momento prevé unha revalorización do 0,25% cando a evolución dos prezos estará por encima do 1%, e unha conxelación dos soldos dos funcionarios.

O Goberno prevé melloras en case todos os impostos ao tempo que prevé que se siga destruíndo emprego

Montoro insistiu no carácter "social" dos orzamentos, subliñando o aumento de partidas como as bolsas, que volven estar en liña do asignado en 2012. Pero onde a orquestra de ingresos e gastos desafina especialmente é ao observar o apartado de ingresos. O Executivo prevé melloras en case todos os impostos, como IRPF, IVE ou Sociedades, cando tamén contempla que se siga destruíndo emprego ou que a demanda nacional caia un 0,4%.

Ademais, prevé que as cotizacións sociais dos ocupados caian un 3,9%, o que fai aínda máis difícil de crer as súas estimacións de mellora de consumo privado ou de recadación de IRPF.

Facenda defende contra vento e marea as súas previsións, que xa non se cumpriron en 2013, xa que asegura que haberá un efecto de arrastre das modificacións en impostos feitas en anos anteriores. É especialmente optimista cos rendementos de investimentos e con ensanchar a base imposible pola que tributan as empresas.

Ademais, o Goberno confía en que outro tipo de ingresos melloren e fagan subir as arcas do Tesouro, como os ingresos por lotarías ou a devolución de créditos concedidos en anos anteriores. Outra das vías de ingresos que canaliza liquidez ao presupueso é tirar da hucha das pensións da que se sacarán algo máis de 11.000 millóns de euros.

Así se gastan os cartos públicos nos PGE de 2014

Máis do 50% dos cartos van destinados ás pensións, a pagar a débeda pública e ás prestacións por desemprego. Algunhas partidas, como a de Sanidade, son tan pequenas porque o gasto está transferido ás comunidades autónomas.

Gráfico: Así se gastarán os cartos públicos en 2014

© eldiario.es

Fondos para 'La Coruña', 'San Ciprián' ou 'Villagarcía de Arosa'

Como é práctica habitual en múltiples escritos oficiais do Goberno central o proxecto de Orzamentos Xerais do Estado para 2014 vén tamén inzado de toponimia galega deturpada. Así, por exemplo, o ministerio que máis inviste en Galicia, o de Fomento, destina partidas para lugares inexistentes como La Coruña, Lorenzana, San Ciprián, Villagarcía de Arosa, El Barco de Valdeorras, Guillarey ou Tuy.

Non obstante, o departamento que dirixe Ana Pastor non ostenta en exclusiva os erros sobre Galicia. Así, un departamento que se lle debería presupoñer certo coidado nas cuestións lingüísticas, o de Cultura, inclúe no seu proxecto orzamentario referencias ao santuario da "virgen de la Barca", en Muxía, ou dá conta de fondos para a biblioteca e o arquivo de Orense.

Á marxe das deturpacións toponímicas, os orzamentos tamén inclúen outros erros, neste caso xeográficos. Así, o Ministerio de Medio Ambiente inclúe en Galicia cartos para a "estratexia nacional de ríos" no referido ao río Duero e fondos para o saneamento do Tajo.