0 Gardados para despois

Anticoncepción e aborto en Galicia: do Centro Quérote á Red Madre

David LombaoDavid Lombao | @davidlombao


"Quita o aborto, quita o aborto!". Foi un dos berros máis repetidos na madrileña rúa de Génova cando, a noite electoral, Mariano Rajoy saíu ao balcón para celebrar cos seus seguidores a vitoria nas eleccións xerais. Xa co PP no Goberno, o ministro de Xustiza, Alberto Ruiz-Gallardón, anunciaba hai poucas semanas a súa intención de impulsar unha "contrarreforma" da lexislación en materia de interrupción voluntaria do embarazo, a comezar por derrogar a lei de prazos aprobada polo Executivo do PSOE e mesmo tocando detalles da lei de supostos de 1985. Antes de que todo isto se producise, o pasado mes de outubro, a agora voceira parlamentaria do BNG, Ana Pontón, dirixiu unha pregunta á Consellería de Sanidade. A nacionalista reclamaba coñecer "a valoración" da Xunta sobre a "proposta de derrogación da Lei de de saúde sexual e reprodutiva e interrupción voluntaria do embarazo". O pasado 13 de febreiro Sanidade daba en contestar a pregunta de Pontón e facíao de xeito escueto. Limitouse a asegurar que a Xunta "cumpre rigorosamente a normativa e garante a accesibilidade aos servizos". "Os datos dispoñibles atópanse na páxina web www.sergas.es", remata a resposta.

Se a parlamentaria atende á indicación do departamento que dirixe Rocío Mosquera non achará grandes volumes de información. Ben ao contrario, apenas atopará un artigo científico de tipo estatístico editado en 1998 e nocións xerais sobre as metodoloxías clínicas existentes para practicar abortos. O que non atopará será un percorrido máis exhaustivo polas reformas impulsadas pola Xunta nesta área dende o ano 2009. Estes cambios normativos foron executados esencialmente desde as consellerías de Sanidade e Benestar e aséntanse en dúas normas, a Lei 5/2010, do 23 de xuño, pola que se establece e regula unha rede de apoio á muller embarazada e a Lei 3/2011, do 30 de xuño, de apoio á familia e á convivencia de Galicia, así como en cambios organizativos e mesmo nominais, caso por exemplo dos Centros Quérote creados pola antiga Vicepresidencia da Igualdade e do Benestar, agora transformados nos centros Quérote+.

A orixe desa creación dunha "rede de apoio á muller embarazada" está nunha Iniciativa Lexislativa Popular auspiciada por Red Madre, unha plataforma apoiada no ultraconservador Foro Español de la Familia. Esta ILP, a primeira norma tramitada no Parlamento polo PPdeG desde o seu retorno á Xunta aprobouse entre fortes protestas da oposición de PSdeG e BNG porque, sinalaban socialistas e nacionalistas, atentaba contra os "dereitos das mulleres" e abría a porta da Administración pública galega a esta entidade, dirixida por Benigno Blanco, secretario de Estado no Goberno de Aznar. Entre os seus preceptos figura, por exemplo, que a Xunta "poderá concertar o desenvolvemento dos labores de información, apoio e asistencia previstos nesta lei con entidades privadas sen ánimo de lucro" que "teñan as fins de asistir, apoiar e informar as mulleres xestantes -isto é, a propia Red Madre". Como consecuencia deste precepto, traballadoras de centros de asesoramento afectivo-sexual confirman que integrantes da Red Madre xa suplen nalgúns casos o traballo de profesionais na materia.

Propaganda antiabortista con fondos públicos

O outro piar desta reforma é a Lei de Familia, cuxo proceso de elaboración recibiu fortes críticas non só da oposición, senón tamén do Consello Económico e Social que, nun contundente informe, alertaba da intención da Xunta de devolver as mulleres a "roles tradicionais" procurando, por exemplo, que se encarguen do coidado de nenos, maiores e doentes co obxectivo de "aforrar" en servizos públicos.

Ademais deste aspecto censurado polo CES, a lectura do texto legal -cuxo rexeitamento foi unhas das poucas accións conxuntas de PSdeG e BNG na lexislatura- permite coñecer que a que para Alberto Núñez Feijóo é "unha normativa adaptada á segunda década do século XXI" que "promove a igualdade" permite, por exemplo, financiar con fondos públicos campañas antiabortistas. Nomeadamente, no artigo 32 do texto entre "as políticas de protección á maternidade" que impulsará o Goberno galego figuran as "campañas de sensibilización destinadas á concienciación social da importancia da maternidade, ao fomento da natalidade e á protección do dereito á vida en formación", isto é, contrarias á interrupción voluntaria do embarazo.

Mentres que no momento da súa aprobación a conselleira de Benestar, Beatriz Mato, aseguraba que "non hai nin un só dereito que quede minusvalorado ou eliminado”, o CES retrucaba que a lei no seu conxunto é “regresiva”, por levar "implícitos graves recortes dos dereitos das mulleres, facendo retroceder moito tempo atrás os avances sociais, así como pola profunda carga ideolóxica que conleva”.

Coa túa achega fas posible que sigamos publicando novas coma esta.

Axudas de Igualdade para a Red Madre

Ademais dunha viraxe en materia lexislativa e ideolóxica, as reformas en materia de contracepción e interrupción voluntaria do embarazo xa tiveron as súas primeiras consecuencias nas arcas públicas galegas. Amparándose na Lei impulsada pola Red Madre, o pasado mes de outubro a Secretaría Xeral de Igualdade, con dependencia directa da Presidencia da Xunta, incluía entre os beneficiarios das axudas a "programas para mulleres e recursos integrais para xestantes e lactantes" a varias entidades vinculadas co Foro Español de la Familia, a Red Madre e entidades semellanets.

Así por exemplo, unha ollada á resolución das subvencións permite observar, por exemplo, que Redmadre Coruña levou 34.000 euros destinados á "intervención para mulleres xestantes e lactantes", Remadre Ourense conseguiu 7.000 euros para o seu "Proxecto Nais 2011", programa que, no caso de Redmadre Pontevedra, logrou un financiamento público de 22.000 euros. Ademais, a Asociación de Ayuda a la Vida levou 10.000 para o programa Tú Puedes, e a organización relixiosa Rebaño de María obtivo 18.000 euros para a "obra social Sí a la Vida".