0 Gardados para despois

O amor pola lingua asolaga Compostela

David LombaoDavid Lombao | @davidlombao


Volveu suceder. Con atrancos ata última hora, con cambio de tempo e ata con inéditos problemas de tráfico. Milleiros de persoas retornaron ás rúas de Compostela para celebrar e defender a lingua galega. Convocadas pola Plataforma Queremos Galego e dispostas a exercer de parapeto "contra os ataques" ao idioma chegaron de diversos puntos do país para asolagar as rúas do centro da capital, polas que avanzaron contra o vento e mesmo contra máis dun vehículo estacionado en dobre liña de aparcadoiro a escasos metros de axentes da Policía Local. E é que a cuestións de intendencia non foron menores na reivindicación do galego no Día das Letras do 2012. Menos de vinte e catro horas antes do inicio da marcha un xulgado tivo que garantir o seu normal desenvolvemento e a súa conclusión no palco instalado nunha Praza da Quintana que rebordou notablemente.

"Non queren que saia nos medios" e por iso "o Concello non deixa subir os fotógrafos" ao escenario, alertaba o presidente d'A Mesa e voceiro da plataforma organizadora, Carlos Callón, entre apupos dirixidos ás autoridades locais. Ben distinta foi a reacción ante a presenza do lector e autor do manifesto Voares de Esperanza, que lle puxo letra á manifestación. Coa voz calma de quen se sente querido Fernández Paz converteu a Quintana no salón dun fogar de milleiros de persoas que o escoitaron con respecto defender "a lingua de noso". "Imos sempre coa verdade por diante, conscientes da xustiza das nosas ideas e propostas", proclamou un dos escritores máis laureados da literatura galega. A protección do idioma debe vir tamén acompañada de "alegría", subliñou, para "desmontar na práctica os insidiosos prexuízos que outros sementan na sociedade e nas familias, impulsando actividades que fagan posible vivir en galego".

Fernández Paz aposta pola "alegría" para "desmontar na práctica os insidiosos prexuízos que outros sementan na sociedade e nas familias"

As verbas de Agustín Fernández Paz resumían boa parte dos sentimentos de quen este xoves percorreron o centro de Santiago. "Levo vindo moitos dezasetes, e os que veñan", sorría o músico Roberto Sobrado ao inicio da marcha, na Alameda, onde colectivos sociais, educativos, sindicais e políticos puñan en formación as súas faixas mentres as gaitas e os bombos xa dotaban á xornada de festiva banda sonora. Primeiro, a simbólica pancarta principal, sostida por diversos representantes do mundo da cultura e que pode ser tamén adoptada como metáfora das reclamacións do día. O seu texto viña reivindicar a vixencia dun artigo do Estatuto de Autonomía que as polémicas do ex Valedor do Pobo converteron en símbolo, o 5.1: "o galego é a nosa lingua propia". A continuación, a faixa das entidades promotoras de Queremos Galego e despois, unha infinidade de símbolos, faixas e bandeiras dun amplo abano político e social. O BNG e a súa organización de mocidade, Galiza Nova, as Xuventudes Socialistas, o Encontro Irmandiño, A Mesa, Esquerda Unida, Nova Escola Galega, a CIG, o STEG... pluralidade de siglas espalladas entre non poucos carteis de fabricación artesanal que lembraban retranqueiramente o Goberno galego. E ao fondo, o sonoro "bloco laranja", formado por entidades e persoas partidarias do reintegracionismo e na mesma zona a AGAL, acompañada polos sonoros tambores do Trópico de Grelos.

"Non cansaremos de berrar o evidente"

"A lingua que naceu hai máis de mil anos neste país é de todas as persoas que vivimos e soñamos nel", relatoulle Fernández Paz aos congregados na Quintana. Quizais dende a consciencia de que moitos dos presentes levan un bo número de anos de militancia, no máis amplo sentido do termo, na defensa da lingua, o escritor chairego lanzou unha advertencia para aleń da praza: "Non cansaremos de berrar o evidente", sinalou. "Somos conscientes do labor que nos agarda. Mais tamén sabemos que paga a pena empregar todas as nosas enerxías nel, e que non hai lugar para o desánimo". "Arriba, corazóns galegos!", animou, parafraseando a Valentín Paz Andrade.

Callón lembra os "190.000 libros" desbotados pola Xunta só "por estaren escritos en galego"

E se algo non houbo foi desánino tanto nas rúas polas que transcorreu a mobilización como no acto final. "Na Galiza, en galego, na escola, en galego, na universidade, en galego", reclamaba enerxicamente un grupo de mozos. Moi próximos a eles unha pancarta caseira lembraba o titular de Educación, Jesús Vázquez, e as súas polémicas enquisas: "despois de hacer esto imos a prejuntar si los mozos queren matemáticas", declaraba o paródico conselleiro dende as alturas. Pero non foi Vázquez o único alto cargo lembrado na protesta. O presidente da Xunta que, en verbas do portavoz nacional do BNG, Guillerme Vázquez, "se dedica a poñer flores á lingua galega" mentres "fai o posíbel e imposíbel para que o noso idioma non poida tirar para adiante", ou o alcalde de Santiago, Ángel Currás, foron tamén branco dialéctico dos asistentes e tamén de Callón na súa intervención final.

Coa actriz Iria Sobrado como condutora do acto o presidente d'A Mesa fixo balance por tres anos de xestión do Executivo encabezado por Feijóo, a quen lle atribúe a intención de procurar que "so un idioma", o castelán, "teña dereitos" en Galicia. Os "190.000 libros" retirados do ensino "por estaren escritos en galego", o gasto de "máis de catro millóns de euros" en reformas lingüísticas ou a "censura" ao manifesto do Correlingua foron algúns dos fitos máis apupados nunha marcha da que, censura Callón, apenas se ocuparon os medios públicos e non precisamente por desexo dos seus profesionais. Con todo, non todo é negativo para o idioma, subliña o tamén voceiro de Queremos Galego, quen dedicou unha especial mención aos "medios de comunicación que devolven a pluralidade ao noso país", como Dioivo, Sermos Galiza e Praza Pública, citou.

Cabeceira da manifestación

Callón, nunha comparecencia ante a prensa

Socialistas e nacionalistas, na Alameda

Reivindicacións dun mozo

O Trópico de Grelos púxolle ritmo á manifestación

A marcha estivo encabezada por un grupo de gaitas

Cabeceira da manifestación

Faixa das entidades promotoras de Queremos Galego

Faixa d'A Mesa

Faixa da CIG

Comes 'joubas'?

Carteis caseiros na manifestación

Comitiva de Galiza Nova

Retranca na manifestación

Manifestación a prol do ensino en galego

Galego, tamén por teléfono

Vehículos en dobre ringleira ao paso da manifestación

Cartel de Isca ao paso da manifestación

Faixa da Mocidade Irmandiña

Faixa de Nova Escola Galega

Comitiva de Esquerda Unida

A manifestación estivo acompañada de música

Bandeiras na Quintana

Fernández Paz le o manifesto

Vista da Quintana, ateigada

Chegada do 'bloco laranja' de reintegracionistas

Bandeiras ao aire

Agustín Fernández Paz le o manifesto

Representación catalá

Na marcha puidéronse ler cartaces e faixas moi diversas

"O paraugas da lingua"

A Praza da Quintana, ateigada

Percorrido da marcha polas rúas de Compostela

Faixa das entidades promotoras da plataforma

Faixa do BNG

Semente, na saída da manifestación

Faixa da CIG

Faixa de Galiza Nova

Faixa de Esquerda Unida

Agustín Fernández Paz le o manifesto de Queremos Galego na manifestación do 17 de maio

Carlos Aymerich

A manifestación, na Quintana

A manifestación, na Quintana

Carlos Callón

A faixa da AGAL, na Quintana

Manifestación 'Paremos os ataques contra o galego'

Coa túa achega fas posible que sigamos publicando novas coma esta.

Celebracións nos bares da Coruña, regueifas e grafitis en Lugo e concertos en Ferrol

Este 17 de maio hai celebracións populares e cidadás polo Día das Letras non só en Compostela, senón tamén noutras cidades e vilas, por exemplo na Coruña. Ao redor de medio cento de escritores e artistas percorrerán esta tarde os bares e restaurantes do centro da cidade herculina con pequenas actuacións para celebrar o Día das Letras Galegas, nunha iniciativa denominada Bares e letras. A idea xurdiu de Lino Braxe, Xabier Docampo, Olga Patiño e Miguel Mato, que denuncian deste xeito a non organización de actos e celebracións neste 17 de maio por parte do Concello coruñés. O percorrido comezará ás oito da tarde e en total a comitiva pasará por 44 bares, tabernas e restaurantes, entre a rúa Troncoso e a rúa da Estrella, pasando pola praza de María Pita, e en cada establecemento recitaranse poema, cantarase, bailarase ou faranse monólogos.

Ao redor de medio cento de escritores e artistas percorrerán esta tarde os bares e restaurantes do centro da cidade herculina con pequenas actuacións para celebrar o Día das Letras Galegas, nunha iniciativa denominada Bares e letras

En Lugo haberá actividades toda a tarde do venres 18, na Praza Maior e na Praza de Santa María. Destaca a redacción do primeiro cadáver exquisito, que se titulará O relato de Lugo e no que poderán participar todos os lucenses e visitantes que se acheguen á Praza Maior onde se instalará un taboleiro con papel e bolígrafos dende as cinco da tarde. Vai ser un escrito encadeado, na que cada un dos participantes só coñecerá a última frase do anterior e, sobre esa, decidirá como continúa a historia. No mesmo escenario, e tamén a partir desa hora haberá unha exhibición de grafitties con artistas lucenses que improvisarán obras inspiradas nas Letras Galegas. Pechará a xornada o concerto de rap e regueifa que ofrecerá a Asociación Galega da Oralidade a partir das sete da tarde e no que participarán os rapeiros Didaco, Pablo Uve e DJ Webo, os regueiferos Josiño de Teixeira e Bieito Lobariñas. 

En Lugo pechará a xornada o concerto de rap e regueifa que ofrecerá a Asociación Galega da Oralidade

Pola súa banda, en Ferrol, a Fundaçom Artábria organiza este venres unha xornada lúdico-reivindicativa, que comezará ás oito da tarde cunha Ruada, que sairá da Praza do Himno Galego e rematará no propio Centro Social despois de percorrer o barrio da Madalena. Ás dez e media haberá dous concertos de artistas da comarca: primeiro de Roger de Flor e o Marqués das Viñas e a seguir de Os Indesexables.

Ofrenda floral a Rosalía

Galiza co Galego realizou unha ofrenda floral ante a estatua de Rosalía, reclamando o “noso dereito á educación”

Galiza co Galego realizou unha ofrenda floral ante a estatua de Rosalía de Castro no Paseo da Ferradura de Compostela, reclamando o “noso dereito á educación”, xusto antes de participar na manifestación convocada pola plataforma Queremos Galego. Para este colectivo, “o futuro está na educación, sendo obriga dos poderes públicos a súa garantía e defensa”, polo que denuncia que “o desleixo da Administración está a impedir na práctica o dereito á educación en galego, polo que é a cidadanía a que está a tomar a iniciativa organizándose en asociacións en defensa do ensino”. Galiza co Galego está a promover a creación dunha rede de ensino popular en galego, de calidade, en valores, laica e pluralista. No mes de xuño porá en marcha a Cooperativa de Ensino popular, que permitirá dar ensino en galego en calquera lugar de Galicia.