0 Gardados para despois

O goberno de Baltar é o máis caro das deputacións galegas

David LombaoDavid Lombao | @davidlombao


As deputacións saen da recesión económica con máis competencias das que tiñan cando entraron nela por mor da controvertida reforma local do Goberno central. Así, alén das críticas que veñen recibindo, o certo é que a desaparición das entidades provinciais non semella próxima e manexan unha nada desdeñable cantidade de fondos públicos. No caso galego, neste 2016 manexaron 491 millóns de euros, procedentes en tres cuartas partes das transferencias do Estado e da participación nos tributos estatais. Así as cousas, as deputacións seguen sendo unha peza relevante da Administración na que o volume e destino dos gastos varía notablemente dunhas a outras, a comezar polo custo dos seus gobernos. Entre as catro deputacións galegas o goberno que absorbe maior cantidade de fondos é o da Deputación de Ourense.

Dentro do mandato estatutario de coordinación entre o Goberno galego e os entes provinciais os Orzamentos Xerais da Xunta inclúen cada ano unha memoria sobre as contas das deputacións do exercicio en curso. Así, o proxecto orzamentario galego para 2017 trae consigo un resumo dos orzamentos provinciais de 2016 e preséntaos dun xeito homoxeneo, o que permite comparar as prioridades de gasto das catro deputacións provinciais e obter, desta volta, o reflexo nos orzamentos do primeiro ano de mandato tras as eleccións municipais de 2015, cuxo resultado provocou o cambio de signo de dúas deputacións, A Coruña e Pontevedra.

O goberno da Deputación de Pontevedra foi o máis caro ata 2013, aínda con Louzán, e os da Coruña e Lugo manteñen un gasto estable con lixeiras reducións

No que atinxe ao gasto en órganos de goberno unha ollada cara a atrás dende que a memoria orzamentaria das deputacións ten a súa actual estrutura -comezou en 2009- premite observar dous tipos de comportamentos. Un, o das deputacións do norte, A Coruña e Lugo, cuxo gasto neste ámbito tendeu a ser estable ou a baixar lixeiramente. Así, por exemplo, o actual goberno da deputación coruñesa (PSdeG e BNG) ten un impacto orzamentario practicamente idéntico ao anterior, do PP, e rebaixa as cifras do anterior gabinete de socialistas e nacionalistas, no período 2007-2011. No caso de Lugo a estabilidade é maior, cun gasto algo inferior aos 3 millóns anuais nos tres últimos mandatos.

Nas deputacións do sur as variacións foron moito maiores. Unha delas, a de Pontevedra, foi a que liderou o gasto en órganos de goberno entre as catro galegas ata o ano 2013, con partidas de ata 5 millóns de euros anuais. Nos seus dous últimos orzamentos o gabinete que dirixía Rafael Louzán diminuíu este gasto ata os 2,8 millóns de euros e mantívose nesta contorna tanto no derradeiro ano do PP como no primeiro de PSdeG e BNG. Mentres isto sucedía en Ourense a tendencia foi xusto a contraria, unha alza de ata un millón de euros ao ano que a converte, na actualidade, na deputación galega con máis gasto en órganos de goberno.

A primacía do equipo de José Manuel Baltar no que atinxe ao custo do goberno correspóndese con outra das grandes magnitudes do orzamento: os gastos de funcionamento -isto é, a suma de gastos de persoal e mais os bens e servizos correntes-. Despois de subir a partida de persoal un 8,8% a respecto de 2015 o gasto de funcionamento da Deputación de Ourense xa é máis do 60% do total do orzamento e é a única das deputacións galegas que dedica máis da metade dos seus fondos a esta finalidade, case 30 puntos máis da que menos gasta en funcionamento, A Coruña. Mentres, o goberno ourensán é o que menor porcentaxe do seu orzamento dedica a investimentos, o 23,4%, mentres que a que máis inviste é a de Lugo, un 33,7%.

A Deputación da Coruña é a que menor porcentaxe do orzamento dedica a gastos de funcionamento

No que atinxe aos investimentos a memoria orzamentaria das deputacións divulgada dende a Consellería de Facenda pon o acento tamén nunha das principais novidades do exercicio: o "cambio de sistema" na Deputación de Pontevedra. Fronte ao gran peso dos "investimentos directos" nos gobernos de Louzán -actuacións realizadas directamente pola Deputación no territorio-, o actual goberno "intensificiou os investimentos a través de transferencias" aos concellos. Así, entre 2015 e 2016 os fondos para investimentos reais pasaron de 18,5 a 9,6 millóns -un 48% menos- e as transferencias para investiren os concellos medraron un 99,2%: de 15,6 a 31,08 millóns.

Lugo é a deputación con máis proporción de investimentos e Pontevedra incrementou un 99% as transferencias para investiren os concellos

Xunto a estas diferenzas, a estrutura de cadanseus gastos revela tamén diferenzas tanto territoriais como políticas entre as catro deputacións. Así, por exemplo, Ourense é a que máis porcentaxe destina a servizos públicos básicos, en boa medida por ter asumidos máis servizos de pequenos concellos que as outras tres deputacións, especialmente as atlánticas, nas que o peso destas partidas é residual. Mentres a ourensá é a que menor proporción do orzamento destina a protección e promoción social (partida que inclúe servizos sociais e promoción do emprego, entre outros fins), un 7%, mentres que as outras tres deputacións invisten neste ámbito entre o 12% -Pontevedra- e o 16% -Lugo- dos seus fondos.

Coa túa achega fas posible que sigamos publicando novas coma esta.