0 Gardados para despois

Os adiamentos de Feijóo xa fan incumprible a reforma estatutaria que prometera

David LombaoDavid Lombao | @davidlombao


Cinco anos e quince días. É o tempo que a reforma do Estatuto de Autonomía leva nunha caste de conxelador político. Acontece dende que, o 17 de xaneiro de 2007, o daquela presidente da Xunta, Emilio Pérez Touriño, convocara na residencia oficial de Monte Pío o seu vicepresidente e portavoz nacional do BNG, Anxo Quintana, e ao entón líder da oposición, Alberto Núñez Feijóo, para "desbloquear" a reforma da norma fundamental galega. Despois de varios meses de traballo parlamentario os últimos obstáculos para culminar o proceso eran a definición de Galicia no preámbulo e o rango legal da lingua galega. Ambas negociacións remataron cun sonoro fracaso. Segundo os socios do bipartito, pola "sumisión a Génova" do actual xefe do Goberno galego. Segundo Feijóo, pola sumisión de Touriño aos seus socios nacionalistas.

Xusto despois daquela xuntanza, enmarcada nun contexto de oposición frontal do PP estatal ao novo Estatut de Catalunya, Feijóo aseguraba que o seu compromiso pasaba por retomar o novo Estatuto en canto fose posible. Nesa liña, concorreu ás eleccións autonómicas de 2009 cun programa no que, literalmente, se prometía unha "completa" proposta de reforma. Esa promesa estivo tamén presente no seu discurso de investidura: "presentaremos desde o Goberno unha completa iniciativa de reforma do Estatuto de Autonomía de Galicia", afirmaba o conservador. Tres anos despois, a máis que probable celebración das eleccións no outono converten a proposta en temporalmente irrealizable.

Primeiro prazo:  "na primeira metade da lexislatura"

Xa como presidente, no verán de 2009 Feijóo aseguraba manter a súa intención reformadora, aínda que esta xa comezaba a arrefriar. "Tentaría" pór sobre a mesa unha proposta para un novo Estatuto e, ademais, faríao cun texto que fose "unha fotografía da maioría social" do país. Non obstante, o presidente avisaba de que dotar a Galicia dunha nova norma institucional básica non era unha "prioridade".

Feijóo amagou con deixar o BNG fóra da reforma

Mentres isto acontecía na cúpula do Goberno, PSdeG e BNG, xa con novos líderes, insistían en que a reforma galega debía avanzar para non xogar en "segunda división" no contexto do Estado. Nesta liña, o socialista Pachi Vázquez aproveitaba as xornadas previas ao Día Nacional de Galicia do propio 2009 para reclamar un novo texto. "Cada día que pasa Galicia sen un un novo Estatuto é un día perdido", afirmaba Vázquez, lembrándolle ademais ao presidente que a norma debería saír do Parlamento e non do Goberno. O PP, subliñaba, "non ten os votos" para aprobar a reforma.

Precisamente ao factor da aritmética parlamentaria foi ao que se aferrou tamén o presidente neses primeiros compases da lexislatura, tentando ademais ensanchar a fenda aberta entre PSdeG e BNG tras a perda do poder. Os nacionalistas, dicía, deberían ter en conta "as maiorías cara a unha reforma constitucional". Noutras palabras, o conservador non descartaba un pacto a dous, sen o Bloque.

Coa túa achega fas posible que sigamos publicando novas coma esta.

Lapelas Versión despregada

"Inmediatamente despois" dos Orzamentos de 2011"

Despois do incumprimento do primeiro prazo e da indefinición do segundo, Feijóo decidiu volver concretar os seus plans contra o remate de 2010. Partindo da base de que a "prioridade" seguía a ser a crise económica, o seu roteiro pasaba por presentar no Parlamento os Orzamentos Xerais para 2011 e, "inmediatamente despois", realizar senllas chamadas telefónicas a Pachi Vázquez e Guillerme Vázquez para "explorar" a posibilidade dun pacto estatutario. Os Orzamentos iniciaron o trámite parlamentario, pero esa chamada non chegou.

Á marxe das prometidas chamadas, o Estatuto tampouco estivo sobre a mesa nos tres encontros que, xuntos e por separado, mantivo o presidente cos dous líderes da oposición. No Parlamento, no Pazo de Raxoi e en San Caetano os tres líderes tiveron sobre a mesa o futuro das caixas galegas e, por extensión, a situación política xeral do país, pero o Estatuto non estivo presente en ningunha das reunións.

"En xaneiro de 2011" ou antes da fin do mandato

Coas contas de 2011 a piques de ser aprobadas Feijóo víase forzado a recoñecer, a preguntas dos xornalistas, que volvera 'esquecer' a súa promesa estatutaria. Pero desta volta a disfunción sería menor. Sería "en xaneiro [de 2011]" cando se produciría a chamada aos líderes de PSdeG e BNG. Pero esa chamada, como as anteriores, nunca chegou.

Non obstante, cando menos publicamente o presidente da Xunta resístese a amosarse como o responsable do incumprimento. Así, o pasado xoves aseguraba, a preguntas dos xornalistas tras presentar os seus plans lexislativos ata o remate do mandato, que a súa intención pasa por "cumprir" o prometido, se ben "en principio" non é "optimista".

"Se non cumprimos teremos que dar as explicacións", recoñece o conservador quen, en todo caso, coida que "a situación de crise económica" e "a situación na que se atopa a oposición non facilita o gran consenso que se necesita para aprobar unha modificación" da que, di, é "a Constitución de Galicia". "Se houbese algunha posibilidade ou algunha proposta de acordo para unha modificación dese teor, o Goberno non a rexeitaría", asegura. No que vai de lexislatura houbo dúas propostas, ambas do PSdeG, para reformar o Estatuto, a primeira en forma de petición para constituír unha comisión e a segunda como proposición de lei. Ambas foron apoiadas polo BNG e rexeitadas polo PP.