0 Gardados para despois

Morre Agustín Fernández Paz, agarimo das letras galegas

Redacción | @prazapublica

“Contigo, Agustín, somos nación”. Na homenaxe que Agustín Fernández Paz recibiu en 2012 en Vigo, Xabier P. DoCampo dedicoulle estas palabras, que buscaban resumir o inmenso cariño e respecto que xeraba en todos os ámbitos. "Queremos moito a Agustín, é parte fundamental de nós. Queremos moito a Agustín porque sempre está en posición de escoitar e querémolo moito pola súa capacidade desmesurada de esforzo e compromiso”, engadía Manuel Bragado.

Agustín Fernández Paz faleceu ás 7 horas deste martes na súa casa, en Vigo, aos 69 anos de idade. É posiblemente o autor galego máis lido e traducido (a todas as linguas ibéricas, ademais de coreano, árabe, francés, chinés, búlgaro, bretón, italiano e inglés), e seguramente un dos máis prolíficos: déixanos máis de medio cento de obras dirixidas ao público infantil e xuvenil, ademais doutras tres novelas (para público adulto) e unha traxectoria de colaboración incansable con múltiples iniciativas sociais.

Nacido en Vilalba en 1947, foi Perito Industrial Mecánico antes de licenciarse en Ciencias da Educación. Traballou como profesor de EXB en diferentes centros escolares, ata chegar ao IES Os Rosais 2, de Vigo, onde impartiu Lingua e Literatura Galegas. Desde mediados dos anos setenta estivo ligado aos movementos de renovación pedagóxica. Foi membro fundador dos colectivos Avantar e Nova Escola Galega. Entre 1988 e 1990 foi membro do Gabinete de Estudios para a Reforma Educativa da Consellería de Educación, formando parte do equipo de Lingua que preparou os deseños curriculares para as etapas de Primaria e Secundaria.

"Queremos moito a Agustín, é parte fundamental de nós. Queremos moito a Agustín porque sempre está en posición de escoitar e querémolo moito pola súa capacidade desmesurada de esforzo e compromiso"

Cómpre destacar, ademais, o seu traballo coa editorial Xerais, desde o proxecto pedagóxico –ligado aos libros de texto e á asesoría didáctica– ata ao asesoramento literario e á dirección e coordinación da colección Merlín. Igualmente, débese salientar a súa actividade en Prolingua e os seus posicionamentos e traballo a prol da lingua galega. En 2012 elaborou o manifesto Voares de esperanza, co que se pechou a manifestación de Queremos Galego, que remataba así: “Todas as persoas que amamos o galego temos que erguer un pombal no noso interior, un pombal do que xurdan os voares de esperanza que encherán de vida os ceos da patria da lingua que nos une”. Non podemos esquecer, finalmente, a súa afección polos cómics e a súa relación co mundo da banda deseñada. De feito, polo conxunto dos seus escritos sobre cómics concedéuselle en 1992 o Premio Ourense de BD.

Fernández Paz continuou engordando esa vizosa produción nos últimos tempos, editando en 2015 A neve interminable e O segredo da Illa Negra. E en 2014 a novela para adultos A Viaxe de Gagarin, sobre a que Alberto Ramos conversou con el nesta entrevista. Aínda que os seus libros apareceron en coleccións dirixidas á mocidade, adoitaba insistir en que escribía as súas historias coa intención de que tamén lles interesasen ás persoas adultas, embarcado nun traballo para conseguir un status digno para a literatura infantil e xuvenil.

Nas últimas décadas o autor foi xa recollendo todo canto premio e recoñecemento podía recibir, tanto no ámbito máis estritamente literario, coma no cultural e social: Premio Nacional de Literatura Infantil e Xuvenil, Premio Merlín, Premio Lazarillo, Premio The White Ravens, Premio Ánxel Casal. Premio da Crítica, Premio da AELG, a presenza na Lista de Honra do IBBY... E tamén o Premio Ramón Piñeiro Facer País, o Premio Trasalba, ou o nomeamento como doutor honoris causa pola Universidade de Vigo.

Aquela homenaxe en Vigo de 2012, na que se fixo fincapé en que -por unha vez- se rendía en vida unha merecida homenaxe ("Gústannos máis os prantos que os aloumiños", dicía Rosa Aneiros), rematou con Fernández Paz destacando que “vivimos tempos difíciles, nos que a listaxe de ataques medra cada día. Tempos duros si, pero aquí estamos coa seguridade de que non nos han dobrar. Como diría Manu Chao: Próxima estación esperanza”. Palabras que remataron cunha enorme ovación e unha fervenza interminable de aplausos.

 

Coa túa achega fas posible que sigamos publicando novas coma esta.

Reaccións: Un ronsel de voces choran "o mestre"

Xerais: "Con Agustín Fernández Paz, Galicia perde non só un escritor excepcional e popular senón un referente ético de primeira magnitude"

Prolingua: "Deixounos Agustín Fernández Paz, fundador de ProLingua mestre das letras e exemplo de dignidade na defensa do idioma"

Consellaría de Cultura: "Un dos autores máis lidos das nosas letras e un impulsor do galego na educación. Ata sempre, Agustín Fernández Paz!"

AELG: "A Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega lamenta a perda do seu Socio de Honra Agustín Fernández Paz, quen na súa escrita e traxectoria persoal conciliou tenrura e dignidade"

Asociación Galega de Editoras: "A Asociación quédalle agradecida pola súa xenerosidade, a súa disposición na promoción do libro e da lectura, a súa defensa en causas como a normalización lingüística, o ensino público galego ou os principios de xustiza social. O baleiro que deixa é insustituible". 

A Mesa: "A Mesa Pola Normalización Lingüística súmase ao loito pola morte do escritor Agustín Fernández Paz. A MESA quere destacar o seu papel protagonista na defensa da nosa lingua"

Galaxia: "O seu pasamento deixa un oco imposible de encher. Un dos grandes mestres da Literatura Infantil e Xuvenil, home xeneroso, de sorriso grande, valente nas súas decisións e, sobre todo, literato dunha obra inconmensurable. A Editorial Galaxia quere transmitir á súa familia e amigas e amigos unha aperta chea de amor e dozura por este home, en verdade, irrepetible"

Universidade da Coruña: "Día triste para as Letras Galegas co pasamento de Agustín Fernández Paz. Ademais de bo escritor foi un defensor da renovación pedagóxica"

Deputación de Pontevedra: "O goberno da institución provincial lamenta a perda dunha figura imprescindible na literatura galega, fundamentalmente pola súa contribución á dignificación da literatura xuvenil e infantil, así como polo seu traballo a prol da normalización e uso do idioma".

Concello da Coruña: "O Concello traslada as súas condolencias á familia de Agustín Fernández Paz, escritor que viviu e traballou durante moitos anos na Coruña".

Román Rodríguez, conselleiro de Educación e Cultura: "Agustín Fernández Paz, un dos grandes da cultura e a educación de Galicia. Deixa un gran legado e unha forte pegada no país"

Urco Editora: "Hoxe as letras galegas están de loito: Agustín Fernández Paz, un dos nosos referentes, deixounos. Alá onde estés, grazas por todo, mestre!"

Galix: "Quédanos a #LIX triste e baleira hoxe, dicímoslle adeus a un grande. Ata sempre, Agustín"

Editorial Bululú: "Un día triste para la literatura. Boa viaxe amigo"

Kalandraka: "Fondo pesar coa perda de #AgustinFernandezPaz Gran escritor, gran mestre, gran persoa. Día triste nas #LetrasGalegas"

Fina Casalderrey: "Todo o ensino e toda Galicia esta de loito pola morte de Agustín Fernández Paz"

Mario Regueira: "Hoxe esta casa inmensa que é a cultura galega está un pouco máis baleira sen Agustín Fernández Paz. Sigamos a habitala co amor que el o fixo"

Marcos Calveiro: "Eu son os libros que lin #AgustínFernandezPaz"

Carlos Taibo: "Morreu Agustín Fernández Paz. Poucas pessoas tão amáveis encontrei nunca. E a minha filha cresceu entre os seus livros. Obrigado, Agustín"

Goretti Sanmartín, vicepresidenta da Deputación da Coruña: "Enorme tristura polo falecemento de Agustín Fernández Paz. A cultura galega e o compromiso coa lingua q nos legou acompañarannos sempre"

Jesús Vázquez, alcalde de Ourense: "Agustín Fernández Paz reside xa na eternidade que forxou coa súa obra. Gran escritor, profesor e mellor persoa. DEP"

Antía Otero: "As nenas lectoras que somos, temos o corazón desolado #agustínFernándezPaz"

David Otero: "Memoria plena sempre merecente para Agustin Fernandez Paz O ronsel da sua exemplariedade ourea neste pobo do galego Benzos sempre irman"

Botóns: "Agustín Fernández Paz déixanos moitas e sabias reflexións, tamén que cos libros e coa escola podemos cambiar o mundo"

Apiario: "Grazas por tanto, mestre de mestres"

Poetarras: "Poucas persoas logran un cariño e unha admiración unánime. Agustín Fernández Paz era unha delas. Ata sempre, mestre"

 

Chegan tamén reaccións dende fóra de Galicia, sobre todo do mundo editorial e das letras e, moi especialmente, do ámbito da literatura infantil e xuvenil, no que Fernández Paz era coñecido e recoñecido en todos os continentes:

Grupo Edebé: "Tristeza por la pérdida del gran escritor gallego Agustín Fernández Paz, mago de las palabras. ¡Gracias, Agustín!"

Revista Babar: "Falleció Agustín Fernández Paz. Una gran pérdida para la #LIJ"

Anaya Infantil: "Agustín Fernández Paz (1947-2016). Gran escritor, y gran persona. DEP"

ClijCat: "La LIJ està de dol, ha mort l'estimat escriptor gallec Agustín Fernández Paz"

Canal Lector: "Gracias Agustín Fernández Paz (1947-2016) por su bondad, momentos inolvidables y tantas páginas de buena literatura"

SM: "Orballo. En recuerdo de Agustín Fernández Paz"

 

E, por suposto, ducias de tuits e comentarios en todas as redes sociais de lectores e lectoras, sen máis, que hoxe lamentan a perda do autor. Estes son só unha pequena mostra:

@OSobchak: "Os obituarios de xente famosa adoitan serme indiferentes. Non me sucede o mesmo con Agustín Fernández Paz :("

@CarmeHermida: "A partir de hoxe somos menos país, menos cultura, menos lingua. Ai, Agustín Fernández Paz, canta falta nos facías!"

@Artritis: "Nunca quededes cunha única visión das cousas. Unha desas ensinanzas de Agustín Fernández Paz que lembarás cada día do resto da vida"

@edumarono: "Como mestre, incorporou o cómic ás aulas, explorando as súas moitas posibilidades didácticas #AgustínFernándezPaz"

@tawil: "Do Agustín Fernández Paz lembro que com "O centro do labirinto" aprendí que podia haver ficção científica em galego. Devia ter 10 anos"

@PabloAccross: "DEP Agustin Fernandez Paz, mestre,  sempre recordarei as tuas clases e as conversas fora da aula. Vaise un gran escritor e mellor persoa"

@Daguerrotipos: "Ninguén soubo tan ben ponderar o misterio e a maxia da terra para toda unha xeración. DEP, Agustín Fernández Paz"

@Fabian10_: "Morre Agustín Fernández Paz, ilustre literato das letras galegas. As súas 'cartas de inverno' non deixarán de chegar ao seu destino #DEP" 

@Morrigancinha: "'No corazón do bosque', 'O único que queda é o amor'. Grazas por eses dous libros que definiron o meu camiño, Agustín Fernández Paz".

@Eloy_coto: "Moitas tardes lendo libros de Agustín Fernández Paz sentado na calustra da casa da miña avoa. Moita tristura :-("

@DavidMirandeiro: "Día triste para a cultura galega polo pasamento de Agustín Fernández Paz. Vaise un dos bos e xenerosos. Que a terra lle sexa leve"

@O_Cocom: "Nunca esquecerei unha tarde, poñamos que de primavera, na que Agustín Fernández Paz se achegou ao noso colexio..."

@Moni_creke: "#agustinfernandezpaz o mellor profesor de galego que tiven e co que coñecín a Salinger ou Steinbeck. Graciñas. DEP"

@BuxiUxi: "Hoxe hai noite de voraces sombras. Grazas, Agustín Fernández Paz"

@Quelinhadaf: "Hoxe as nosas letras perderon unha das súas patas. #agustinfernandezpaz foi lectura de moitos veráns"

@dosdorei: "Dos poucos libros q me mandaron ler e q me prestaron, o distópico Centro do Labirinto do gran Agustín Fernández Paz"

@Caro_Regueira: "Día triste con la muerte de #AgustinFernandezPaz, el escritor favorito de mi infancia y adolescencia. Siempre nos quedarán sus obras"

@Suppaz: "Agustín Fernández Paz aprendeume tanto sobre literatura, humanidade, galeguidade, educación, bondade, xenerosidade... Lamento non dicirllo"

@pibol_13: "DEP Agustín Fernández Paz. Grazas por facer que os máis pequenos puidesemos disfrutar da literatura e apreciada".

@Fernan_Vilela: "Quen non medrou lendo novelas de Agustín Fernández Paz non tivo infancia. DEP"

@xluorpix: "Agustín Fernández Paz permanecerá sempre na miña memoria coma o escritor que me fixo descubrir novos mundos a través da literatura galega"

@anxoseren: "O pasamento do grande Agustín Fernández Paz acábame de sentar coma un tiro. Por fortuna para nós, as súas verbas serán eternas"

@saraprofe: "O primeiro libro en galego que logrou namorarme foi Cartas de Inverno. Hoxe é un día triste en Galicia. DEP Agustín Fernández Paz

 

E, para rematar, a mensaxe que lle dedica Manuel Rivas en twitter: