0 Gardados para despois

Quintana: "Quixemos cambiar a historia do país e tiñan que quitarnos do medio canto antes"

Miguel PardoMiguel Pardo | @depunteirolo


O ex vicepresidente da Xunta fai un repaso da súa etapa no goberno bipartito, pero mira tamén para o futuro con ilusión, convencido de que "a alternativa ao PP en Galicia xa non é o PSOE", senón "varios actores" aos que insta a poñerse de acordo. Anxo Quintana bota a vista atrás sen rancor, pero consciente de que aquel executivo -pero sobre todo o BNG e a súa propia figura- foron obxectivo claro non só da oposición política, senón de "axentes da vida económica e mediática que vían perigar a súa situación de protagonismo". Nin tan sequera el, di, esperaba "tanta virulencia". Este venres hai dez anos das eleccións que botaron do poder a Fraga e que facilitaban a conformación dun goberno de coalición logo de catro maiorías absolutas do Partido Popular. 

Como lembra aquel día?

Recórdoo como un día cargado de ilusión porque remataba unha época e porque o nacionalismo, por primeira vez na súa historia, ía ter a oportunidade de exercer o goberno e, polo tanto, de mostrar que o seu proxecto era na práctica para xerar benestar nos cidadáns.

"Sabía que remover o statu quo do país ía ser respostado con contundencia, pero non esperaba tanta virulencia"

Pasado o tempo, esperaba que a experiencia no goberno ía ser como foi?

Cheguei alí xa con certa experiencia política e o que podería pasar tíñao na cabeza, aínda que despois as cousas non acontecen exactamente como un pensa. Sabía que se nós executabamos o noso programa íamos remover o statu quo do país, de moita xente e o de Galiza no Estado, e que iso ía ser respostado con contundencia. Nunca pensei que fose para tanto nin que a contestación sería tan virulenta.

Pero esa contestación foi por remover o statu quo, como di, ou cre que xa estaba preparada?

A resposta foi así de contundente e malévola porque nós demostramos que tiñamos un proxecto non só para defender a identidade do país, senón sobre todo para xerar benestar na xente a base de aproveitar os recursos de Galiza. O que queríamos é que Galiza fose para os galegos e iso significaba cambiar a historia. Houbo quen o entendeu así e se esmerou para intentar quitarnos do medio canto antes.

"Queríamos que Galiza fose para os galegos, cambiar a historia e por iso se esmeraron en quitarnos do medio canto antes"

Cre que nesa resposta malévola houbo colaboradores dentro do propio goberno?

Non, eu non o diría así. O interese por destruír aquel goberno estaba fóra do goberno e estaba nun interese lexítimo por parte do PP, pero tamén acompañado por intereses doutros axentes da vida económica e mediática que vían perigar a súa situación dentro do país e que non se sentían protagonistas como foran sempre. O que pasou co PsdeG foi que non foi quen de facer unha lectura axeitada de todo isto e pensou que aquilo só ía contra o BNG, cando en realidade ía contra o Bloque pero tamén contra todo o goberno.

"O interese por destruír aquel goberno era do PP, pero tamén de intereses económicos e mediáticos que vían perigar o seu protagonismo"

De entre as reaccións políticas, económicas e mediáticas, cal delas lle sorprendeu máis?

O que máis me sorprendeu foi que en Galicia, no ano 2009, se puxese en marcha por primeira vez unha campaña electoral baseada no intento de destrución persoal do adversario. Era a primeira vez que se facía no Estado español e ao PP saíulle ben porque ninguén llo botou en cara. Daqueles ventos recóllense agora algunhas tempestades. Algo que no ano 2009 era novidoso e sorprendente agora converteuse en moeda corrente de todas as campañas.

"Foi a primeira campaña de destrución persoal do adversario; e saíulle ben ao PP porque ninguén llo botou en cara"

Cre que unha campaña tan dura como aquela de 2009 sería máis respostada pola sociedade nestes tempos?

Non o sei. O certo é que, daquela, non fomos capaces nin de respostar nós. Era unha campaña dirixida a desmoralizar a xente do BNG e conseguírono, o cal tamén demostra unha enorme debilidade pola nosa parte.

O BNG pasou de case o 20% dos votos de hai dez anos a pouco máis do 10% de 2012. É debido a esa debilidade? Como se corrixe?

Iso só se corrixe con convicción nas ideas e con fortaleza política e experiencia. Non hai unha solución máxica. Todo proxecto político ten que facer un esforzo continuo por manter as súas ideas, valores e principios e outro igual por colocarse todos os días na cabeza da xente, ou polo menos da xente que te vota. Iso, normalmente, as forzas políticas non o fan ou lles custa moito facelo.

"Non só ao BNG, senón a todas as forzas políticas, fáltalles colocarse na cabeza da xente, ou polo menos na da que lles vota"

Fáltalle ao BNG colocarse na cabeza da xente?

Non só ao BNG, creo que é un mal xeral das forzas políticas, mesmo dos proxectos que agora se presentan como novidosos. A min dáme a impresión que despois do éxito das mareas, algunha xente das mareas pensa que Galiza está chea de antisistemas e esquerdistas e deberían facer un esforzo por mirar á cara da xente que lles votou, que deposita neles moita ilusión, pero que en ningún caso esperan ningunha acción política extravagante.

Cre que a acción política das mareas será extravagante?

Non, estou seguro de que non. Hai xente moi competente e moi seria arredor deses movementos e saberán conducir as cousas acaidamente. Pero si que pode haber esa tentación e ogallá que non caian nese erro.

"O máis importante do 24M non foi o resultado das mareas ou do BNG, senón que o PP está danado e a alternativa xa non é o PSdeG"

É certo que nas últimas municipais o BNG perdeu forza, pero mantén vilas importantes, gaña outras e hai dúas cidades como Compostela e A Coruña que teñen alcaldes nacionalistas. Foron bos resultados para o nacionalismo?

Non hai que mirar se os resultados son bos ou malos para o BNG ou para aqueloutro. Hai que miralos valorando se son bos ou malos para Galiza e, en xeral, estes resultados son moi bos para os que cremos que o país ten que ter unha transformación no futuro inmediato. Aos feitos puntuais e simbólicos da Coruña ou de Compostela únense os resultados do Bloque, que coloca alcaldes en vilas moi importantes, que ten a alcaldía de Pontevedra e que ten todo un exército militante espallado polo país que dá cohesión territorial e programática a unha alternativa posible. O máis importante do resultado electoral non é o do BNG nin o das mareas, senón que por primeira vez a base electoral do PP está seriamente danada e a alternativa non é o PSdeG, senón varios actores pero que todos xogan nunha mesma dirección. Agora hai que saber aproveitar esta oportunidade entre todos.

Cre que para "aproveitar a oportunidade entre todos", como di, se debería comezar por unha candidatura galega unida para as xerais?

Creo que sería moi positivo e que debe primar o sentido de país. Ábrese unha lexislatura no Estado chea de oportunidades e Galiza non pode aspirar unicamente a ser un espectador. Ten que aspirar a ser un protagonista e o xeito de contribuír ao cambio no Estado é que Galiza teña voz propia nas Cortes. Iso non implica que a voz propia sexa unha representación illada e allea ao que sucede no Estado. Ao contrario, ten que ter vontade de chegar a acordo con outros grupos e así determinar a vontade colectiva do Estado para que esta teña en conta a Galiza e se faga de acordo cos intereses da maioría social. Estes obxectivos deberían ser suficientes para chegar a algún tipo de acordo.

"Por suposto que forzas de ámbito estatal poden incluírse nesa candidatura galega, pero a base fundamental debe ser a cidadanía"

Deberían incluírse nese acordo forzas estatais que poñan Galicia por diante?

Por suposto que si, pero eu diría máis: non é só que se poidan sumar forzas de ámbito estatal, senón que a base fundamental dun proceso así non deben ser as forzas políticas, senón que se debe construír un movemento de base cidadá onde as persoas conten individualmente e onde se poidan sumar todas aquelas que teñan unha sentimento de pertenza a este país, que queiran que Galiza exista, que queiran rexeneración democrática, que a economía se faga pensando na xente e non nos mercados... Toda esa xente a título individual debe de ser a base fundamental deste movemento galego que permita que Galiza conte no proceso que se vai abrir na próxima lexislatura.

"Eu non vou xogar ningún papel nesa futura candidatura unitaria; non teño ningunha pretensión de figurar en nada"

Que papel vai xogar aí Somos Nós?

Ningún e todo o que se queira utilizar. Somos Nós non é un partido político e non vai participar en ningún proceso de elaboración de candidaturas nin de conformación de proxectos. O labor será intentar ser, humildemente, un punto de encontro, un instrumento que se pode utilizar se así se considera. Nin o último nin o máis importante.

E que papel vai xogar Anxo Quintana?

Eu, ningún. Eu colaboro en Somos Nós pero non teño absolutamente ningunha pretensión persoal de figurar en absolutamente nada.

Coa túa achega fas posible que sigamos publicando novas coma esta.

Lapelas Versión despregada

"Tivo que vir Feijóo para que algúns se decatasen do inxustos que foran con nós"

No caso de conformarse esa Marea Galega ou movemento de confluencia, cre que recibirá eses ataques duros que di que recibiu o goberno bipartito?

Polo menos debería estar preparado para iso, pero non van ser por presentarse polo que reciban ataques. Recibiranos se poñen en marcha políticas autenticamente transformadoras. Agora teñen xa a experiencia que padecemos outros e non poderá collelos de sorpresa. Se iso sucedese, espero que todos respondamos acaidamente. De todos modos, aínda hai cousas que chaman á preocupación. É patético que esteamos máis preocupados polos chistes malos dun concelleiro de Madrid que polo ditame do Supremo que acaba de dicir que Feijóo tirou abaixo ilegalmente un plan eólico destinado a crear miles de postos de traballo en Galiza.

"É patético estar preocupado polos chistes dun concelleiro de Madrid e non polo ditame do Supremo sobre o eólico"

Que lle provoca esa sentenza?

O primeiro que me suscita é preocupación. Era algo sabido, pero algo que me temo que lle vai custar moi caro a todos os cidadáns galegos. O que fixo Feijóo vai repercutir no país porque moitas empresas reclamarán e iso suporalle á Administración e aos galegos gastos millonarios. Tamén me provoca pena porque o que se pretendeu naquel momento era que un recurso natural dos galegos servise para beneficio dos galegos e non só de catro empresas. Aquilo tirouse abaixo con saña e as consecuencias pagámolas todos estes anos e aínda as imos seguir pagando nos anos vindeiros.

"Intentaron dinamitar o concurso eólico desde a súa xestación; houbo medios que radiaron en tempo real os traballos da comisión avaliadora"

Di un economista e investigador do eólico que o problema daquel concurso foi que non se lle deu tempo...

Non só non lle deron tempo a nada, senón que o intentaron dinamitar desde o momento mesmo da súa xestación. Recordo que algún medio de comunicación radiou en tempo real os traballos da comisión avaliadora para intentar influír nas súas decisións. Empezaron a cantar a suposta ilegalidade do proceso mesmo antes de que o proceso culminase. Isto é a demostración de que iamos no camiño correcto.

"Os que manexaron os fíos do país non nos perdoaron que intentáramos cambiar a estrutura económica"

Parecía haber tamén moitos intereses cruzados. Acusárono de controlar un xornal e de moitas outras cousas. 

Aquilo era a resposta, nin máis nin menos, a unha situación que por parte de determinada xente non se podía aceptar. Os que manexaron os fíos do país toda a vida non podían aceptar que chegase unha organización política e que, sen pedirlle permiso a eles, intentara cambiar a estrutura económica do país. Iso non o aceptaban e tivemos aviso nese sentido. A miña resposta foi moi clara: “se non lles gusta como o facemos nós e queren facelo doutro xeito, preséntense ás eleccións”. Iso foi o que non nos perdoaron e o que levou a todo o que veu despois.

O que veu despois foi aquela fotografía cun empresario nun iate, simultaneamente en varios xornais a pesar de ser antiga, e duros ataques persoais. Foi o que máis lle doeu?

A min o que me doeu foi que se botase abaixo o inicio dunha transformación de Galiza que ía na boa dirección, con todos os seus erros e as súas eivas. Tivo que vir logo o señor Feijóo para que se desen conta do inxustos que foran con nós.

"O PSdeG pensou que dándolle pábulo ás críticas ao BNG eles poderían salvarse; e non foi así"

Recriminoulle algo ao PSdeG?

Ao PSOE o único que lle achaquei e achaco foi debilidade política para entender que aquilo non era un ataque ao BNG, senón a unha forma de entender o goberno do que eles formaban parte. Fixeron o cálculo errado de que se lle daban pábulo ás críticas ao BNG, eles poderían salvarse. Evidentemente, non foi así.

"Non valoramos o inimigo que tiñamos diante; o PP estaba moi vivo como fenómeno político, social e mediático"

Faltou valentía?

Non creo que fose unha cuestión de valentía, senón de falta de capacidade para facer unha lectura política adecuada. Nós tampouco fomos capaces de esmerarnos para facer esa lectura conxunta. Cando se perde un goberno non vale botarlle toda a culpa ao contrario. Nós tamén cometemos erros e o erro político máis grande e imperdonable foi, tanto por parte do Bloque como do PSOE como pola miña, non valorar na xusta medida o inimigo que tiñamos diante. Lonxe de estar acabado, o PP estaba vivo como proxecto político e como fenómeno político, social e mediático. Iso pagámolo moi caro.

Nesa minusvaloración da forza do PP coincide con Touriño...

Alégrome moito de que coincidamos na valoración. Algo aprendemos os dous.

"Non tivemos nunca nin unha soa queixa polo galego nas galescolas"

Di Jorquera que o do barco, a suposta ilegalidade do concurso eólico e a imposición do galego foron as tres mentiras que empoleiraron a Feijóo ao Goberno. 

No do galego hai unha cousa que me segue a estrañar. Entre moita da xente que tanto gaba as iniciativas de normalización da lingua pasa case desaparcibido un dos acontecementos políticos para a promoción do idioma máis importante que houbo nunca e que foi a creación da rede de galescolas. Estráñame que iso non estea no imaxinario colectivo daqueles que tan arduamente e con tanto mérito defenden todos os días a necesidade de normalización do noso idioma.

"Feijóo e o PP inventáronse un problema co galego que non existía, pero o máis grave foi que medios e personaxes senlleiras déronlle pábulo a esa mentira"

Daquelas galescolas tamén se dixeron moitas cousas, creando mesmo un prexuízo sobre o galego que parece difícil de superar nalgúns sectores. 

Foi un dano terrible. O proxecto das galescolas foi exemplar porque en moi pouco tempo integramos na rede case 80 escolas repartidas polo país e tiñamos o proxecto de incorporar outras 40 en construción. Sobre todo, era un proxecto de educación de calidade e a xente acudía porque era un ensino de benestar, de igualdade e de proximidade. Non tivemos nin unha soa queixa, denuncia nin reproche porque o idioma vehicular nas escolas fose o galego. Feijóo e o PP foron capaces de inventarse un problema que non existía e, o que é máis grave, houbo medios e personaxes senlleiras que foron capaces de darlle pábulo a esa mentira.

Ao final, no imaxinario dalgunha xente tan só queda o concurso eólico e aquel suposto conflito lingüístico...

Pois eu estou moi orgulloso do que fixemos no ámbito da lingua e do sector eólico, pero fixemos moitísimas cousas máis. Teño dito moitas veces que poderán vir a Galiza outros gobernos que melloren o que nós fixemos e estou seguro de que se pode conseguir, pero pór en marchas medidas revolucionarias como o Plan de Vivenda, o Banco de Terras, a Rede Galega de Benestar, o concurso eólico... Foron medidas revolucionarias que ogallá outro goberno as poida recoller e mellorar.

"Estamos nun novo tempo político no que os partidos son importantes pero non decisivos"

Di que a alternativa ao PP xa non é o PSOE. Cre que se pode dar ese goberno alternativo nas vindeiras eleccións autonómicas?

Ogallá que si. É a miña ilusión e o meu desexo. Para iso fará falta moita xenerosidade, pero tamén moita valentía e moito sentido de país. Pero sobre todo, pensar que estamos nun novo tempo político no que as forzas políticas xogan un papel moi importante pero non decisivo. É necesario darlle a palabra a moita xente que este país ten no mundo profesional ou no mundo asociativo con enormes capacidades, proxectos e intereses en Galiza. De teren oportunidade de porse como base material da acción dun goberno, todos o agradeceremos. É o labor que queda por facer e ogallá que sexamos capaces de facelo.