0 Gardados para despois

Os días de Pedro Sánchez de 'fontaneiro' na rúa do Pino

Anxo LugildeAnxo Lugilde | @anxoluxilde


Hai trece anos Pedro Sánchez xantaba algúns días na estación de autobuses de Santiago de Compostela, na compaña dos traballadores da sede central do PSdeG e dos outros compoñentes do equipo de reforzo enviado polo entón seu xefe, o lugués José Blanco, desde a casa nai da madrileña rúa Ferraz. O restaurante da parada central dos coches de liña de Compostela era un dos sitios aos que ían cando non ficaban nos locais da moi próxima rúa do Pino e encargaban a comida. Neses días de asesor da campaña que levou a Emilio Pérez Touriño á presidencia da Xunta e das frecuentes visitas que facía cun Blanco que se vía despois como o seguinte inquilino da residencia oficial de Monte Pío, Sánchez gañou un coñecemento de primeira man do socialismo galego que seica algo lle serviu para tomar a decisión esta semana de non contar con ningún ministro do PSdeG, pois, se ben hai un membro do Goberno de berce galego, Nadia Calviño, ten case a mesma ligazón coa política de Galicia que Elena Salgado, nacida en Ourense mais con toda a vida feita en Madrid.

Falta un equivalente a Elena Espinosa, a cota galega que situou Blanco no primeiro goberno de Zapatero, no departamento de Agricultura e Pesca. Desta vez había unha candidata cun currículo pouco acorde para o posto co perfil do gabinete de Sánchez e que xeraba un considerable rexeitamento en amplas capas do PSdeG e na súa actual dirección, Pilar Cancela, que estaba nesa área no chamado goberno na sombra que o líder socialista presentou hai dous anos pero que agora ficou sen carteira. Así, o partido que dirixe Gonzalo Caballero quedou sen presenza no Consello de Ministros, o que lle aforra problemas pero certifica a súa debilidade, froito das súas divisións.

Os de Ferraz na campaña galega de 2005 eran en esencia tres homes, novos. Entre eles mandaba Óscar López Águeda, coordinador da secretaría de organización de Blanco, cuxo cargo chegaría a ocupar anos despois, ademais de ser un dos moitos candidatos do PSOE que se afundiron en Castela e León. López era o que máis se interesaba polos detalles da sempre complexa e atormentada vida do socialismo galego, que, non obstante, gozaba hai trece anos do seu momento de máxima gloria, o da conquista por primeira vez da presidencia da Xunta con plena lexitimidade democrática. O máis falangueiro era Antonio Hernando, o Hernando do PSOE, que estaba chamado a ocupar anos máis tarde o posto que ten o seu homónimo do PP, o de portavoz no Congreso dos Deputados. Contan que era o que chamaba máis a atención, aínda que tamén xeraba as opinións máis contrastadas.

O terceiro home de Ferraz naquelas semanas de xuño de hai xusto trece anos era era o máis calado, Pedro Sánchez, que era coñecido como "o guapo" e que neses días gañou un coñecemento do socialismo galego que seica lle serviu para tomar a decisión de non contar con ningún ministro do PSdeG

O terceiro home de Ferraz naquelas semanas de xuño de hai xusto trece anos era o máis calado e o que destacaba polo seu atractivo físico, Pedro Sánchez Pérez-Castejón, que era coñecido como “o guapo”. “Pedro falaba pouco, pero era moi agradable. O que lembro del de entón é velo sentado diante do ordenador, preparando discursos e textos”, conta unha persoa de ampla experiencia que traballaba na sede da rúa do Pino. Confesa que aínda que nese intre non se falaba nada da futura proxección que se cadra terían os compañeiros chegados como reforzo desde Madrid, o que se podía pensar que chegaría máis lonxe sería Óscar López, o seu xefe, ou incluso Hernando, o que máis se esforzaba por facerse notar. Nada indicaba que sería Sánchez naqueles días nos que os de Ferraz fixeron o que nos partidos se coñece como o clásico traballo de fontanería, de organización interna dun PSdeG que, por exemplo, non tiña un logotipo unificado e estaba a moita distancia da sempre ben engraxada maquinaria do PPdeG.

Nun intre no que o presidente da Xunta semella ser o principal favorito para substituír á fronte do Partido Popular outro galego, en pleno estalido da burbulla especulativa, demoscópica e mediática, da outra formación da dereita, Ciudadanos, resulta moi rechamante que os líderes dos dous principais partidos do centro-esquerda español, unidos na alianza da moción de censura, teñan en común un pasado na política galega, como “fontaneiros”, termo que se empezou a usar en Estados Unidos na administración de Richard Nixon para chamar os encargados de tapar as fugas de información. O xefe de Podemos, Pablo Iglesias Turrión, traballou en 2012 de asesor da campaña da Alternativa Galega de Esquerda, contratado por Izquierda Unida. Foi unha experiencia clave, segundo el mesmo contou, para a fundación de Podemos, a partir do exemplo do éxito de Beiras, co seu mesianismo asembleario e o seu radicalismo verbal. Galicia foi así o laboratorio de Iglesias.

Nun intre no que o presidente da Xunta semella ser o principal favorito para substituír á fronte do PP outro galego resulta moi rechamante que os líderes dos dous principais partidos do centro-esquerda español, unidos na alianza da moción de censura, teñan en común un pasado na política galega

Pablo fixo despois de asesor externo desde Madrid para Yolanda Díaz, nos tempos dela como deputada autonómica. Pedro tamén tivo moito contacto coa política galega despois de 2005, con algunha asesoría para Touriño. Nunha entrevista en Radio Coruña falou dese tempo como aquel no que se fixo amigo dun entón emerxente político de Lugo, Gómez Besteiro, o amigo que apoiou á fronte do PSdeG ata que as imputacións da xuíza Pilar de Lara acabaron con el, o que non impediu que a través de Sánchez seguise influíndo un tempo no partido a través da súa herdeira, Pilar Cancela. Foi por esta vía pola que Cancela, ex-directora xeral de Relacións Laborais no fraguismo, apareceu no “goberno na sombra” de Sánchez. Pero a diferenza doutros como Robles, Batet ou Borrell non entrou no de verdade, un equipo ben deseñado a partir do asisado diagnóstico de que, co presuposto do PP e unha gran debilidade no Parlamento, o Consello de Ministros ten como principal misión vender fume.

O PSdeG certificou a súa feble situación, pero a posible marcha de Feijóo e sobre todo a resurección do PSOE en Españ adan a Caballero unha relevante e inesperada oportunidade

Cancela non tiña un perfil acaído para ese goberno, pero sobre todo carecía de apoios no partido, unha vez que o papel de Besteiro de xefe na sombra se foi diluíndo co paso do tempo. Todo indica que o actual inquilino do despacho principal da rúa do Pino, Gonzalo Caballero, Caballero II, o sobriño do alcalde de Vigo, prefería que a que foi de facto a súa antecesora, como presidenta da dirección provisoria que substituíu a Besteiro, non estivese no Goberno, aínda que o PSdeG ficase sen nada, alén de poder presumir do apelido e o berce de Calviño. Mais ela non é unha ministra nin galega, nin de Madrid, senón dos mercados e da ortodoxia financeira europea. Sen Blanco en Ferraz, escindido en catro direccións provinciais e cun líder en construción, aínda que gañase as primarias co voto directo das bases, o PSdeG certificou a súa feble situación, reeditando aquilo que escribiu Manuel Murguía de que “tal fue la suerte de Galicia. Siempre la discordia deshizo sus huestes”. Aínda así, o posible salto de Feijóo a Madrid e sobre todo a resurrección do PSOE en España da man de Sánchez danlle a Gonzalo unha relevante e inesperada oportunidade.

Co seu exabrupto o líder do PPdeG confirmou que Ana Pontón é a súa antagonista en Galicia

Seica porque se sentía tan sobrado, co seu soño de reinar na rúa Génova en vías de facerse realidade, ou porque estaba alporizado polo titular que deu Ana Pontón contra o uso da Xunta como “sala de espera vip”, ou se cadra por unha mestura das dúas cousas, Feijóo soltou un exabrupto no Parlamento o mércores ao afirmar que a portavoz do BNG está “moi necesitada”, por máis que o dixese no sentido político, falando con Luís Villares, e que se corrixise a si mesmo sobre a marcha. Nunha sesión marcada pola desaparición do “contrato con Galicia ata 2020” pois o presidente da Xunta xa non garante a súa continuidade no cargo alén do 20 de xuño, o día da próxima quenda de preguntas parlamentarias, ficou claro que, aínda cos seus seis deputados e malia estar á fronte dun BNG que segue sen facer os seu moitos deberes internos pendentes, Ana Pontón Mondelo é para Alberto Núñez Feijóo a súa principal antagonista na política galega e a persoa que por momentos enche o baleiro da xefatura da oposición.

Coa túa achega fas posible que sigamos publicando novas coma esta.

Feijóo xa prepara o congreso do PP desde a presidencia da Xunta

Visto desde a Catalunya desde a que escribo hai a quen lle custa entender que o presidente da Xunta pense en deixar unha Galicia que ten dominada para dar un incerto salto a Madrid á fronte dun PP que se atopa no momento máis difícil da súa historia moderna, desde que desapareceu UCD. E por enriba que estea disposto a facelo co flanco aberto das súas fotografías con Marcial Dorado, do que hai unha avaliación distinta detrás do telón de grelos, non só por unha distinta apreciación do fenómeno do narcotráfico, senón porque no país de Alén Montes como chamou Xavier Alcalá a Galicia a maioría dos principais medios de comunicación non poden falar desa vella amizade de Feijóo, o que resulta traxicómico cando analizan as distintas posibilidades dos aspirantes a ocupar o principal despacho da rúa Génova. Terán que acabar usando metáforas?

Os resultados electorais dos últimos 40 anos convidan a pensar que a maioría dos galegos na posición de Feijóo farían o que todo indica que vai facer el

Os observadores que en Barcelona mellor coñecen os mecanismos da política española parten da premisa de que Galicia, por moito que doia, non é politicamente como Catalunya e Euskadi, pois entre outras cousas nunca tivo un goberno nacional, cunha presidencia sen ningunha obediencia madrileña. Puido pasar, ou incluso era probable que sucedese a través de Castelao, na II República, pero o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 impediu que se despregase a autonomía e xa nunca máis houbo sequera a opción de que ocorrese. Visto así resulta natural que o xefe da Xunta, como os das outras autonomías pertencentes a partidos de ámbito español, vexa como o seu máximo momento máxico o de optar a vivir na Moncloa. Por iso se percibe como un tren que non se pode deixar pasar, sobre todo no caso de ser dos Peares, onde só para un ao día en cada sentido. E os resultados electorais dos últimos 40 anos convidan a pensar que a maioría dos galegos na posición de Feijóo farían o que todo indica que vai facer el.

Ademais, froito dun por tres veces inapelable veredicto electoral, con independencia do moito que a desfeita do centro-esquerda contribuíu a el, Galicia ten desde hai nove anos un presidente de gran vocación madrileña, un home para quen “estar en Madrid” é en si mesmo un grao, un selo de valía profesional. Un político ao que a presenza de xornalistas da capital alegra máis que a un neno atopar unha tenda de doces. Un gobernante que se ben presumía na oposición de que lle naceran os dentes na Xunta, onde se comezou a realizar realmente no seu traballo foi nos seus sete anos á beira do Manzanares, no Insalud e Correos, que lle valeron para catapultarse cara á presidencia do Goberno galego, que el sempre viu como un trampolín máis, o do impulso definitivo para aterrar de volta na Meseta na primeira liña política. Por iso ten que dicir tantas veces en voz alta Galicia, Galicia, Galicia.

Galicia ten dende hai nove anos un presidente de gran vocación madrileña, para quen "estar en Madrid é en si mesmo un grao

Máis alá da evidente e en política imprescindible ambición de poder, esa devoción por Madrid, que desde Barcelona resulta difícil de entender incluso para algúns ollos unionistas, é un dos factores esenciais que empurran a Feijóo a dar o salto e aspirar a entrar pola porta grande na sede central da rúa Génova. Outro está aquí, en Catalunya, pois ten que ver co patriotismo español, diríase nacionalismo se non se referise a un Estado moi consolidado. Feijóo estreouse como portavoz parlamentario da oposición cunha pregunta a Touriño sobre os efectos en Galicia do Estatut, desde unha perspectiva apocalíptica. E os acontecementos consolidaron a dor que sente por España e a súa unidade o presidente da Xunta, cuxa visión das tensións territoriais resúmese en que cre que os vascos son moi talibáns, pero moi pouquiños, mentres os cataláns son moitos e cunha clase política ineficiente e corrupta que, segundo el, queren que financien o resto de españois.

E tamén está a droga da política, esa á que se referiu Konrad Adenauer o día seguinte de, aos 87 anos de idade, ter que deixar o poder, que describiu como algo que unha vez se proba non se pode deixar. Feijóo está ante o reto de multiplicar por moitas veces a sensación que lle dá o seu exercicio. E atópase, ademais, ante a contradición de que, unha vez xa se lle presentou esa oportunidade da marcha a Madrid coa que leva soñando tanto tempo, xa o tería moi difícil para xustificar seguir outros catros anos máis na Xunta tras esgotar o seu terceiro mandato en 2020. Era o escenario co que traballaban os máis clarividentes dirixentes do PP galego que crían que se Rajoy continuaba aferrado á súa cadeira, Feijóo se saltaría por segunda vez a súa previsión de estar dúas lexislaturas en San Caetano. Pero agora se non dese o paso, veríase empurrado a facer o que sempre dixo que podía facer e nunca fixo, deixar a política, seica para pasar á empresa privada. Podería dicir que fica en Galicia por Galicia, e repetir agora Galicia nove veces, o que os seus altofalantes reproducirían ata desfalecer. Porén, tería un problema de discurso bastante grande.

A non ser que os seus rivais internos teñan material comprometedor contra el, semella moi difícil que paren o seu camiño para Madrid

O mércores Feijóo empezou a aplicar unha das principais especialidades, a de facerse rogar, aínda que polo de agora na versión de que a oposición lle pida que aclare un futuro que el non despexou para alén do 20 de xuño, á espera de que este luns se convoque o congreso e se abra o prazo de presentación de pre-candidaturas ao congreso do PP. O clásico del en Galicia sería que espere a que haxa unha ofensiva de declaracións de dirixentes do partido pedindo que dea o paso para salvar o PP. Mais as dinámicas no conxunto do Estado poden ser distintas. De momento, Feijóo intenta ser o único candidato, para evitar deixarse plumas na batalla interna e tamén para aforrar pactos como o que podería querer establecer con el Cospedal contra a súa inimiga Soraya Saénz. Se é o aspirante de consenso podería acordar con todos os outros posibles aspirantes, é dicir con ningún. Así, o presidente da Xunta está xa preparando a súa candidatura desde o seu despacho de San Caetano. A non ser que os seus rivais internos teñan material comprometedor contra el, semella moi difícil que paren o seu camiño para Madrid que, de gañar o congreso do PP, pasaría polo Senado, onde é probable que colla un escano dos de designación do Parlamento galego para facer desde alí oposición a Sánchez. Con un camiño moi distinto, seguiría a ruta de Fraga cando se retirou. O carteiro dos Peares acabará intentando volver á Xunta se fracasa na política española como fixo o león de Vilalba?