Bo día dende un venres xa pasado:
Os números están esperando por un medio de transporte polo cal pagaron. As fortes rachas de vento aumentan a sensación de intensidade nunha choiva fría, que cala nos ósos. A meteoroloxía non respecta un recinto de corte industrial que recobre as vías de tren. Os números seguen esperando. Hai risas nerviosas e pés inquedos. Non chegarán aos seus compromisos, mais non é o importante. O que realmente acontece é que ninguén informa. Ninguén. E os números seguen esperando. Non hai “SAÍDA INMEDIATA.” En vez dela, aparece un escueto “RETRASO” no panel informativo presente en cada vía. Nada máis. A megafonía só funciona para informar da chegada dos demais trens – sempre con retraso, normal -, non polo cal estamos agardando dende as 16:27. Dende que desapareceu a información do panel, non volvemos saber nada máis dese tren.
Son as 17:15 e o pequeno vestíbulo de “Atención ao Cliente” xa está cheo. Os recepcionistas van e veñen, coma se o movemento se asimilase á resolución dos problemas. Precisan conter aos seus consumidores. Que se vendesen uns billetes para que despois ese tren non chegue non é o seu problema. Iso non é relevante. Crece a desinformación á par que as preguntas entre os viaxeiros: “Vas no tren de Vigo?” “Sábese algo?” Outros permanecen perdidos nunha estación de escasos metros cadrados. Pero todos chaman ás súas casas, lugares nos cales a preocupación mailo cruce de horarios fan xurdir pequenas tensións telefónicas. Unha boa solución por parte dos “inocentes” recepcionistas consiste en enviarnos ao que parece o “posto de información” (exterior) de Adif. Mans limpas. Traballo resolto. Nese lugar chégase a unha especie de acordo saído do estrés dos pasaxeiros. Respírase a confusión entre o que debe ser un dereito pero remata por converterse nun privilexio. Xuntade isto cun pouso de condescendencia e mesianismo por parte dos traballadores de Adif alí apostados. Ese privilexio significa fretar catro autobuses por mor de que o tren non da sinais de vida. A súa organización é outra historia.
Son arredor das 18:00 e chegan os autobuses. Non se informa por megafonía (ou polo menos non escoito tal acción). A viva voz, unha das responsables da organización atrae a nosa atención. Establécese que viaxeiros entrarán en cada autobús. Xorden así tres enlaces directos; Vigo, Pontevedra e Vilagarcía. O outro autobús recorrerá as paradas intermedias entre eses tres destinos. Fácil de comprender, non tanto de realizar. Todo isto - que conste - antes de subir ningún dos viaxeiros do ferrocarril no seu novo medio de transporte. Por “seguridade,” amén das persoas de seguridade da estación, rondaba unha parella da Policía Nacional. Descoñezo a súa rolda, pero, claro, os nervios podían desatarse en calquera momento. Cando menos, a sensación subxectiva é a dunha posible inversión da catalogación de “vítimas” se eses nervios estalan.
Os dous primeiros autobuses saen coa normalidade dunha situación anormal. Iso sí, sempre dende a desconexión entre organización/viaxeiros. No terceiro – onde vai o narrador – vai coa mentira incorporada. Non vai directo a Vilagarcía. Unha vez dentro, sentados e momentaneamente aliviados, enterámonos que terá diferentes paradas. Non sabemos cales, pero sí que existen. Deduzo que o único coñecedor no seu momento da situación real é o chofer. Hai rumores de que un dos destinos é Redondela (non sei por que). Tampouco preguntamos. Íamos confiados co noso destino xa acordado previamente. A situación descrúbese por sí mesma. O terceiro autobús con destino directo Vilagarcía cubrirá aquelas paradas situadas entre Santiago e Vilagarcía, é dicir; Padrón, Pontecesures e Catoira. Sí, é o tren que se coñece coloquialmente como o “lento,” con seis vagóns e paradas en estacións de menor rango. No interior, con algún conato de bromas entre amigos que regresaban xuntos, reinaba un silencio saído da impotencia e cansazo. Só se quería chegar á casa. O meu caso, sumado só aos que ían con destino Vilagarcía, presenta un reconto desolador. Saída e chegada oficial: entre as 16:27 e as 17:05. Saída real: arredor das 18:15/18:30. Chegada real a Vilagarcía: 19:45. Descoñezo a situación e destino do cuarto autobús, mais pódese deducir.
Sen contar o tremendo lío formado nas primeiras horas da maña, cando moitos viaxeiros son traballadores que se moven entre cidades, a situación é ben sinxela. Funciona e punto. Non se precisa máis. A importancia da información fundaméntase na súa escaseza. Ninguén sabe nada, polo tanto, ninguén é culpable. Resulta cando menos dubidable que a estación non estivese informada da situación dun tren que ten a súa parada coma unha das principais, por xente e entidade. É unha espléndida fachada que esconde un ser máis sutil. A venta dos billetes realizouse con total normalidade. A súa plasmación na viaxe, non. Dadas as circunstancias, non parece que houbese un plan estándar ante tales situacións climáticas. Nunca aparece un plan alternativo, pero sempre un tema recorrente; escorrer todo tipo de responsabilidade. A escusa pódese envolver facilmente nunha capa de sorpresa e incredulidade por parte de Renfe. É dicir, quen pode controlar os fenómenos meteorolóxicos, verdade?