Na actualidade e pola evolución dos servizos sociais deberiamos estar asistindo a consolidación destes como cuarto piar do estado de benestar. Sen embargo, na práctica aprézase non só a inexistencia desta consolidación e expansión, senón o retroceso total a todos os niveis e o progresivo desmantelamento da actual configuración e funcionamento.
Dende a práctica, pois, obsérvase unha involución: retroceso a niveis mesmo equiparables á beneficiencia pública.
Características reseñables dos servizos sociais na práctica
- Burocratización. Excesiva necesidade de traballo burocrático. Impide traballo preventivo, comunitario, de real intervención social, priorizándose exclusivamente a obtención de recursos económicos.
- Externalización. En todos os ámbitos, dende axudas económicas, menores, atención a maiores e discapacidade, entre outros.
- A Lei de racionalización da administración pública (2014) axuda precisamente ao fomento da externalización.
- Desprofesionalización das administracións públicas: non personal experto en servizos sociais. Eliminación de traballadores/as sociais en diversos ámbitos e ampliación dos colectivos a acceder a postos reservados a traballadores/as sociais (ex.:EVO). : aumenta a arbitrariedade na aplicación da lexislación, seguimento estricto de directrices, menor calidade de atención e intervención, nula coordinación interadministrativa.
- Abandono de funcións do estado como garante dun sistema público de servizos sociais e de deber de atender á cidadanía nas súas necesidades básicas. Delegación en entidades do terceiro sector pasando a ser as funcións das administracións residuais as de estas e non a inversa.
- Perda do rol da persoa como cidadán de dereito.
- Arbitrariedade e indefensión.
Estratexias para frear o desmantelamento dos servizos sociais
- Traballador social: é e debe ser un axente transformador e mobilizador do cambio social. Obrigación de visibilizar a situación e defender os dereitos da cidadanía.
- Individualmente: empoderando á cidadanía. Informando, presentando escritos individualmente, recursos administrativos, recursos colectivos, valedor do pobo.
- Colectivamente: a través do colexio profesional denunciando situacións pero principalmente a través de plataformas reivindicativas. De ahí nace PROSERSO. (www.proserso.org) como plataforma en defensa da profesionalizacion dos servizos sociais nas administracións publicas como garante do mantemento dunha atención integral de calidade a todos os niveis.