O 14 de abril de 1931 foi o intento de Galicia de instalar un sistema libre, sen donos nin amos
Se nos poñemos a mollar o bico, a artrose que padezo non é máis que un erro de hardware. Unha bisagra que renxe, un parafuso que se amola... o desgaste de andar por este mundo de lodo e lousa, que a cartilaxe non é de aceiro inoxidable. Pero a auténtica desfeita non é que che dea un estraloque o xeonllo, o drama é que o Estado te queira tratar como unha máquina vella á que só lle botan un chorro de aceite para que non faga barullo mentres agarda o despezado. Queren que sexas un número, un envase con pulso que non dea moita lura no ambulatorio, mentres os políticos falan de benestar dende un coche oficial.
Pero o 14 de abril en Galicia ten que ser outra película. É o día de lle botar un ollo ao que levamos dentro da chola, e de deixarnos de tantas procesións de Semana Santa. Porque, a ver se nos entendemos: lembrar está moi ben, pero chorar polas esquinas o que puido ser e non foi xa non nos saca de pobres. Se tratamos a República como unha virxe que sacamos a pasear un día ao ano para que nos dea a bendición, estamos amañados. Xa o dicía Castelao: "A nosa terra non debe ser un panteón de glorias pasadas, senón un campo de sementes para o porvir".
Hoxe, o 14 de abril ten que deixarse de gaitas e de nostalxias de cemiterio. Hai quen celebra a República como quen celebra un ascenso do Celta ou do Dépor: con moita bufanda pero sen saber nin quen xoga de dianteiro. E logo están eses que ese día lle sacanl o po ao cadro do avó e póñense a falar de canto republicano era el, o avó, mentres o resto do ano ben que lle lamben a man ao cacique
O 14 de abril de 1931 foi o intento de Galicia de instalar un sistema libre, sen donos nin amos.
Deixar de ser gando: O que querían Bóveda e Castelao era que o galego deixase de ser un mandado para ser o programador da súa propia vida. Menos "ir tirando" e máis "vivir con xeito".
O Estatuto do 36 (A versión Beta): Tiñamos un plan que era a monda. Xustiza social, escolas a esgalla e unha Galicia que pintaba algo no mapa. Gárdase o seu recordo como ouro en pano no canastro, pero o millo de nada serve se non se moe para facer o pan de hoxe.
Hoxe, o 14 de abril ten que deixarse de gaitas e de nostalxias de cemiterio. Hai quen celebra a República como quen celebra un ascenso do Celta ou do Dépor: con moita bufanda pero sen saber nin quen xoga de dianteiro. E logo están eses que ese día lle sacanl o po ao cadro do avó e póñense a falar de canto republicano era el, o avó, mentres o resto do ano ben que lle lamben a man ao cacique e baixan a testa ante o sistema que nos ten coma gando. Menos presumir de mortos e máis darlle vida ao que eles soñaron. Unha cousa é a memoria e outra o recordo. Ti verás onde te encadras.
Ao final, a República en Galicia é como a fibra óptica: todos falan dela, din que vai chegar a todas as parroquias, pero seguimos agardando a que algún técnico teña a decencia de facer a conexión definitiva en vez de pasarse a vida botándolle a culpa ao anterior
Porque o miolo da cuestión é que ese proxecto non é unha reliquia; é un software que segue aí agardando por alguén que teña o tino de volvelo instalar sen virus nin promesas baleiras de campaña. Porque ser republicano nesta esquina do mapa non é querer cambiar un rei por un señor con gravata e cara de aburrido, senón dotarnos de sentidiño do de verdade. É querer que o Estado deixe de vernos como "unidades de mantemento" e empece a vernos como persoas con voz. É dicir: "Mire, señor doutor, o meu xeonllo chía por mor desa artrose que padezo, si, pero a miña cabeza lémbrase de que un día estivemos a un tris de ser o que nos dese a nosa gana".
Así que, se o 14 de abril che entra un rebumbio no bandullo, non lle botes a culpa ao caldo nin á artrose. Se cadra é que o teu sistema operativo está detectando un arquivo corrupto e pídeche, por caridade republicana, que deixes de rezar, deixes de sacar fotos do avó a tomar o sol nese día, e lle deas a "Reiniciar".
Ao final, a República en Galicia é como a fibra óptica: todos falan dela, din que vai chegar a todas as parroquias, pero seguimos agardando a que algún técnico teña a decencia de facer a conexión definitiva en vez de pasarse a vida botándolle a culpa ao anterior. E esa conexión non se fai nunha procesión, faina un pobo que sabe que a liberdade non é un milagre, senón un traballo de todos os días.