Hai discursos que reducen o mundo a unha ecuación simple: gañar ou perder. Quen non vence é débil; quen dubida, sospeitoso. Nos últimos tempos, mesmo se recuperaron cualificativos na escena política como “perdedor” ou “covarde” para desautorizar ao outro

Hai discursos que reducen o mundo a unha ecuación simple: gañar ou perder. Quen non vence é débil; quen dubida, sospeitoso. Nos últimos tempos, mesmo se recuperaron cualificativos na escena política como “perdedor” ou “covarde” para desautorizar ao outro. Como se a loita e a vitoria fosen, en si mesmas, unha condición moral superior. Como se a dignidade dependese do triunfo a calquera prezo.

Esta lóxica esténdese tamén á vida cotiá. Todo debe ser medido, comparado, xerarquizado: o mellor restaurante, o mellor libro, a mellor cidade. Parecera que vivir fose escoller sempre a opción óptima. Non chega con facer: hai que facelo mellor ca outros. Non chega con estar: hai que destacar. E así, pouco a pouco, o ordinario convértese en insuficiente.

Porén, a vida real non acontece nese rexistro. A maior parte do que somos non é extraordinario nin brillante. É irregular, repetitivo, ás veces fallido. É, en termos estritos, mediocre. E, sen embargo, é precisamente aí onde a vida se volve habitable.

A mediocridade —o que está no medio— foi convertida nun insulto. Pero talvez o problema non sexa a medianía da propia vida, senón a nosa incapacidade para tolerala. Porque o mediocre non é o fallido, nin o insuficiente: é o común

A mediocridade —o que está no medio— foi convertida nun insulto. Pero talvez o problema non sexa a medianía da propia vida, senón a nosa incapacidade para tolerala. Porque o mediocre non é o fallido, nin o insuficiente: é o común. É ese espazo no que a vida non ten que xustificarse constantemente, no que non todo ten que ser rendemento, nin resultado, nin logro.

Reivindicar a mediocridade non é facer unha apoloxía da renuncia, senón do límite. Do que non destaca, do que non compite, do que non precisa ser validado permanentemente. É recuperar a posibilidade dunha vida que non estea organizada arredor da excepcionalidade, senón da continuidade, da repetición, do cotiá. Nun tempo obsesionado co éxito, a mediocridade convértese, paradoxalmente, nun lugar de resistencia.

Reivindicar a mediocridade non é facer unha apoloxía da renuncia, senón do límite. Do que non destaca, do que non compite, do que non precisa ser validado permanentemente. É recuperar a posibilidade dunha vida que non estea organizada arredor da excepcionalidade, senón da continuidade, do cotián

Hai, ademais, unha ilusión moi propia do noso tempo: pensar que o valor pode medirse de maneira inmediata e que a posición que cada quen ocupa responde fundamentalmente ao seu esforzo. Mentiras da meritocracia. Como se todo dependese do traballo individual e non tamén do herdado, do contexto, das condicións materiais e incluso da sorte. Esta crenza sostén unha lóxica competitiva que simplifica a realidade e deixa fóra boa parte da experiencia.

A vida funciona doutro xeito. O que importa non sempre é visible, nin inmediato, nin facilmente clasificable. Moitas veces transcorre nun plano discreto, sen recoñecemento, sen espectacularidade. E iso non o fai menos valioso.

Vese con claridade na infancia e na adolescencia. Cada vez máis cedo ensinámoslles que non abonda con participar: hai que destacar. Que non chega con ser: hai que ter popularidade, rendemento, visibilidade. A identidade comeza a organizarse arredor da mirada avaliativa dos outros, como se só tivese valor aquilo que pode ser premiado. E así, pouco a pouco, o común, o azaroso, o simple, perde lexitimidade.

Vese con claridade na infancia e na adolescencia. Cada vez máis cedo ensinámoslles que non abonda con participar: hai que destacar. Que non chega con ser: hai que ter popularidade, rendemento, visibilidade. A identidade comeza a organizarse arredor da mirada avaliativa dos outros

Vivir pode resultar moi duro sen ese dereito á mediocridade. Sen espazos onde non hai que competir, onde o erro non descualifica, onde o valor non depende da mirada dos outros.

Quizais o máis subversivo hoxe non sexa triunfar, senón aceptar unha vida que non é extraordinaria. Reivindicar o dereito a non ser gañador.

A vida non acontece nos podios, senón nese lugar discreto no que todos habitamos.