Cando Itamar Ben Gvir publicou no seu canal de Telegram o vídeo dos activistas da flotilla axeonllados, esposados e coa cara contra o chan mentres soaba o himno israelí, non cometeu un erro político. Estaba a executar unha estratexia

Cando Itamar Ben Gvir publicou no seu canal de Telegram o vídeo dos activistas da flotilla axeonllados, esposados e coa cara contra o chan mentres soaba o himno israelí, non cometeu un erro político. Estaba a executar unha estratexia. A flotilla, con medio centenar de barcos e 430 activistas internacionais que tentaban romper por mar o bloqueo israelí á entrada de axuda humanitaria en Gaza, foi interceptada a principios de semana. Nada máis atracar no porto de Ashdod, Ben Gvir difundiu as imaxes nas que se mofaba dos detidos rodeado de axentes, co himno de fondo. O que o titular de Seguridade Nacional de Israel leva facendo desde que en 2022 tomou o control da policía e do sistema penitenciario non son excesos individuais. Forman parte dunha política racista antiárabe aplicada con consistencia, documentada por organizacións de dereitos humanos e apoiada, tácita ou activamente, polo primeiro ministro que o incorporou ao goberno sabendo quen era este home.

Netanyahu declarou publicamente que a actuación do seu ministro ante os detidos «non está en liña cos valores e normas do Estado de Israel». A frase é conveniente. Tamén se entoxa falsa. Ben Gvir leva catro anos no goberno e nese tempo distribuíu armas entre colonos que aterrorizan comunidades palestinas en Cisxordania, entregou uniformes militares a grupos que avanzan na limpeza étnica dos territorios ocupados e transformou as prisións israelís no que B'Tselem, organización israelí de dereitos humanos, documentou en sucesivos informes como unha rede de centros de tortura. Preto dun centenar de palestinos morreron en detención desde outubro de 2023, fronte a uns 230 falecidos nos 56 anos anteriores. No «democrático» Israel, a pena de morte para palestinos acusados de atacar israelís, que o ministro impulsou e celebrou descorchando champan, entrou en vigor o pasado 17 de maio. Eses son os valores e as normas do Israel de Netanyahu.

Forman parte dunha política racista antiárabe aplicada con consistencia, documentada por organizacións de dereitos humanos e apoiada, tácita ou activamente, polo primeiro ministro que o incorporou ao goberno sabendo quen era este home

A traxectoria de Ben Gvir é a dun sistemático odio antiárabe que o sistema israelí primeiro ilegalizou e logo abrazou ben ás claras. De adolescente militou no Kach, organización declarada terrorista tras a masacre de Hebrón de 1994, cando un dos seus membros asasinou a 29 palestinos nunha mesquita durante o Ramadán O propio exército rexeitouno como recruta no seu momento por extremista. Os tribunais condenarano até oito veces por racismo antiárabe e apoio a organizacións terroristas xudías. Con 19 anos apareceu en televisión mostrando —coma se dun trofeo se tratase— o capo do coche do primeiro ministro Isaac Rabin e afirmou, sen ningún tipo de vergoña nin disimulo, que se chegaran a obter ese obxecto podían chegar até o propio Rabin. Semanas despois, un extremista xudeu asasinaba ao mandatario en Tel Aviv. Nada disto era segredo ou descoñecido do gran público cando Netanyahu lle abriu a porta do goberno.

O xefe do goberno saltou á palestra e desautorizou ao ministro con palabras porque a presión internacional o esixía. Non o fará con feitos porque non pode. As eleccións lexislativas previstas para outubro achegan o momento en que a coalición deberá renovarse e o debate sobre os privilexios dos estudantes ultraortodoxos para eludir o servizo militar ameaza con tombar o gabinete antes desa data

A pesar do historial de atropelos, elixiuno. Perseguido por varios procesos xudiciais por corrupción e incapaz de tecer unha maioría parlamentaria sen o concurso dos partidos ultraortodoxos e de extrema dereita, o xefe do executivo israelí sacrificou calquera outra consideración no altar da supervivencia política. Ben Gvir recibiu a carteira que pedía, Seguridade Nacional, o ministerio que supervisa a policía e as prisións. Desde ese despacho politizou o corpo policial, endureceu as condicións de internamento dos presos palestinos e cedeu parte do monopolio da violencia a milicias de colonos que operan en Cisxordania con uniformes militares, facendo imposible que as vítimas distingan se os seus agresores son soldados ou civís camuflados. A socióloga Eva Illouz chamou a isto «fascismo xudeu». Non é unha hipérbole, senón a descrición do que ocorre cando un Estado cede o seu aparato de seguridade a alguén cuxa ideoloxía central é a supremacía étnica.

O vídeo de Ashdod non sorprendeu a quen coñecía a traxectoria do ministro. Si sacudiu a quen prefería non mirar. Adalah, a organización que defende os detidos da flotilla, deu conta de abusos físicos e psicolóxicos xeneralizados durante o traslado e o internamento no porto israelí, incluíndo denuncias de violencia sexual por parte dos gardas. Polo menos tres activistas foron hospitalizados e decenas presentaron lesións compatibles con fracturas de costelas Sari Bashi, directora do Comité Público de Israel contra a Tortura, foi precisa sobre o alcance real das imaxes: «Un garda que ve ao seu superior expresar orgullo polo maltrato non terá reparos en abusar dos detidos palestinos». Ben Gvir non actuou impulsivamente no porto. Instruíu e advertiu. E esa distancia entre o exceso e a política é exactamente a que Netanyahu leva catro anos finxindo non ver.

O xefe do goberno saltou á palestra e desautorizou ao ministro con palabras porque a presión internacional o esixía. Non o fará con feitos porque non pode. As eleccións lexislativas previstas para outubro achegan o momento en que a coalición deberá renovarse e o debate sobre os privilexios dos estudantes ultraortodoxos para eludir o servizo militar ameaza con tombar o gabinete antes desa data. Nas enquisas, Poder Xudeu obtén entre oito e dez escanos, un peso dificilmente prescindible para calquera maioría de dereitas. O opositor Yair Golán referiuse ao ministro como «un criminal e un dano estratéxico para o Estado de Israel». Gideon Saar, titular de Exteriores, escribiu que o de Ben Gvir non era «o rostro de Israel». Son as palabras de quen sabe que, neste momento, si o é. O que as imaxes de Ashdod expoñen non é a brutalidade dun ministro incontrolable, senón o desenlace dunha decisión adoptada hai catro anos, cando Netanyahu resolveu que o racismo antiárabe podía ter ministerio, orzamento e mesmo corpo de policía. Cambiar algo esixiría renunciar ao que Ben Gvir representa dentro da coalición. E iso Netanyahu non pode permitirse facelo.