En maio de 2008 o Parlamento comeza a tramitar a lei de medidas urxentes en materia de vivenda e solo. Elaborada conxuntamente polas consellerías de Política Territorial e Vivenda, procuraba frear os prezos do sector, que avanzaran desbocados en máis dun 140% nunha década, explicaba a daquela conselleira María José Caride. Con este obxectivo os concellos de máis de 20.000 habitantes ían estar obrigados a reservar o 40% do seu solo para construír vivendas de protección oficial -ata o momento a obriga era do 20%-. Os municipios de menor dimensión terían que reservar o 30% e os de menos de 5.000 habitantes poderían quedar exentos se demostraban que non precisaban tal reserva. Cinco anos despois, o panorama é ben diferente ao que prevía aquela norma.
En 2012 o gabinete que preside Alberto Núñez Feijóo derrogou de facto a normativa cunha reforma da Lei de Ordenación Urbanística e Protección do Medio Rural para, sobre o papel, "adecuar a porcentaxe de reserva daqueles concellos en que o plan xeral fixe unha reserva baseada nos datos estimados da demanda", nomeadamente, "no número de inscritos como solicitantes de vivendas protexidas no Rexistro Único de Demandantes de Vivenda". Esa reforma implica tamén a publicación anual dos datos de reserva, situados nunha media do 7,11% no conxunto do país, con só catorce municipios por riba da mesma.
Neste contexto, unicamente dous concellos superan o 20% de reserva estipulado polo goberno de Manuel Fraga: Vigo lidera o rexistro, co 24,80%, seguido por Ribadeo, no 24,04%. Por baixo dese 20% están o resto dos 116 concellos analizados, entre eles a capital, Santiago, co 16,43%, A Coruña (12,91%) e municipios de menores dimensións como Brión (12,20%) ou Rianxo (10,95%). Por riba da media están tamén outras cidades como Lugo, que queda no 10,75%, Pontevedra, situada no 10,53%, ou Baiona, Moaña, Ferrol, Abegondo, Ames e Vilagarcía, todas elas situadas no entorno de entre o 7% e o 8%.
Só Vigo e Ribadeo superan o 20% de solo reservado á vivenda protexida
Así as cousas, todos os demais concellos quedan por baixo da media e só quedan máis ou menos próximos a ela algúns como Allariz (7,02%), Mondariz (6,69%) ou Padrón (6,28%). Mentres, non chegan ao 1% municipios que tiveron unha notable expansión urbanística na pasada década, caso de Sanxenxo (0,97%), Miño (0,69%) ou A Illa de Arousa (0,80%). Non obstante, todos estes están aínda en mellor posición que tres concellos costeiros, Camariñas, Muros e Muxía, que segundo o IGVS teñen un 0% de solo reservado para vivenda protexida nos seus planeamentos urbanísticos.
Se cadra esta redución do solo dedicado a pisos de protección oficial está ligado ás críticas que o PP lanzaba en 2008 contra a lei do bipartito. A daquela voceira conservadora en materia de vivenda e actual presidenta do Parlamento, Pilar Rojo, consideraba a reserva do 40% como unha norma de "tempos pretéritos de intervencionismo e vivendas sindicais", ademais dun "apaño" que ía "subir exponencialmente" os prezos da vivenda, ademais de "influír negativamente na actividade económica".