A rolda de prensa que Donald Trump ofreceu desde Mar-a-Lago tras a captura de Nicolás Maduro constitúe un exercicio maxistral de construción de realidade alternativa que transcende a simple falsidade política para entrar na fabricación de narrativas absolutamente desconectadas de feitos verificables

A rolda de prensa que Donald Trump ofreceu desde Mar-a-Lago tras a captura de Nicolás Maduro constitúe un exercicio maxistral de construción de realidade alternativa que transcende a simple falsidade política para entrar na fabricación de narrativas absolutamente desconectadas de feitos verificables. Durante máis dunha hora, o mandatario mesturou acontecementos reais con medias verdades, omisións estratéxicas e ficcións, tecendo un relato coherente internamente aínda que divorciado da realidade obxectiva. Afirmou que Estados Unidos "gobernará Venezuela" sen especificar mecanismos nin prazos, asegurou que a vicepresidenta Delcy Rodríguez "coopera plenamente" pese a que horas antes denunciara un "ataque terrorista", e expresou dúbidas sobre a capacidade de María Corina Machado para gobernar ignorando que a oposición democrática gañou as eleccións do 28 de xullo de 2024. Este exercicio de distorsión deliberada responde a unha calculada estratexia de control de marcos de significado a través dos cales os seus seguidores procesan información política.

O sociólogo francés Gérald Bronner describe a través do seu concepto de "mercados cognitivos" desregulados como transitamos desde o cuestionamento de certas verdades ao asalto directo da realidade mesma, un fenómeno que o mandatario americano perfeccionou até convertelo en método de goberno. A epidemia de certezas que caracteriza o noso tempo non é fortuíta e responde ao despregue de estratexias políticas conscientes que explotan a fatiga cognitiva cidadá para impor narrativas categóricas substituíndo análises matizadas. O presidente non se equivoca ao afirmar que Delcy Rodríguez prestou xuramento e amosou disposición a cooperar: engana deliberadamente porque entende que os seus seguidores non contrastarán esa información coas declaracións da funcionaria esixindo a liberación de Maduro e denunciando a violación do dereito internacional. Esta estratexia de falsificación opera mediante saturación informativa que volve imposible a verificación, creando unha realidade paralela onde os feitos perden relevancia fronte á coherencia narrativa do relato presidencial.

As afirmacións específicas de Trump revelan un patrón de distorsión que vai desde a minimización de vítimas até a fabricación de cifras absurdas para xustificar asasinatos en alta mar. O mandatario sostivo sen inmutarse que cada lancha destruída no Caribe "evitou que 25.000 estadounidenses fosen vítimas das drogas", cifra imposible de asentar e que carece de sustento empírico, cumprindo a función retórica de lexitimar retroactivamente o asasinato de pescadores inocentes. A manufactura de estatísticas fantasiosas combínase coa esaxeración deliberada do rol venezolano no narcotráfico, cando Venezuela cumpre funcións secundarias como país de tránsito e Colombia concentra a produción de cocaína, México controla as rutas principais cara a territorio norteamericano e Centroamérica opera como corredor loxístico. Pese a esta realidade comprobable, constrúe un discurso onde Venezuela figura como epicentro absoluto do tráfico continental.

O resultado é unha realidade mediática fragmentada onde seguidores consumen unicamente versións que confirman a narrativa oficial, en tanto cidadáns críticos acceden a verificacións que adversarios políticos descartan como "noticias falsas"

O presidente non mencionou os 115 mortos en 35 ataques navais entre setembro e decembro de 2025, omisión que adquire dimensión criminal cando familiares denunciaron que moitas vítimas eran pescadores sen vinculación con redes ilegais. Tampouco recoñeceu vítimas civís dos bombardeos sobre Caracas nin especificou cantas persoas pereceron durante a "Operación Resolución Absoluta". Ao afirmar que María Corina Machado "non ten o apoio nin o respecto do pobo venezolano", inverte a conciencia os feitos. A oposición democrática gañou as eleccións segundo actas publicadas e validadas por organizacións internacionais, en tanto Maduro mantívose no poder mediante fraude electoral. Esta inversión non constitúe un erro senón confección consciente dunha narrativa onde os gañadores nas urnas carecen de lexitimidade e o autoproclamado mandatario "gobernará Venezuela" sen sanción democrática algunha.

A neolingua trumpiana actualiza os mecanismos de control do pensamento mediante manipulación da linguaxe que George Orwell describiu en 1984. A invasión militar denomínase "Operación Resolución Absoluta", termo que evoca eficacia administrativa antes que agresión armada. O secuestro dun xefe de Estado en exercicio preséntase como "captura" dun narcotraficante, asimilando a Maduro con criminais comúns que carecen de protección baixo dereito internacional. A deportación forzosa descríbese como "traslado" neutro que omite a violación de inmunidade diplomática, en tanto a administración colonial directa disfrazase baixo a fórmula eufemística de "gobernar Venezuela até transición segura". Esta manipulación lingüística busca redefinir conceptualmente as categorías mediante as cales os cidadáns procesan información, alterando fundamentalmente o marco cognitivo desde o cal avaliar estes acontecementos.

Non comete erros por ignorancia, senón que engana estratexicamente porque a epidemia de certezas resulta máis rendible electoralmente que a xestión responsable da complexidade

Os medios de comunicación enfrontan unha disxuntiva imposible entre reproducir acriticamente as declaracións presidenciais outorgándolles lexitimidade ou cuestionalas, arriscándose a ser excluídos do acceso a información oficial. A estratexia de control mediático combina intimidación legal mediante demandas millonarias, exclusión de xornalistas críticos de roldas de prensa e privilexio de acceso a medios ultraconservadores que amplifican sen filtro a narrativa presidencial. Durante a rolda sobre Venezuela, admitiu medios afíns como Fox News e marxinou cabeceiras tradicionais que poderían cuestionar as súas afirmacións. O resultado é unha realidade mediática fragmentada onde seguidores consumen unicamente versións que confirman a narrativa oficial, en tanto cidadáns críticos acceden a verificacións que adversarios políticos descartan como "noticias falsas". Esta polarización informativa volve imposible o establecemento de feitos compartidos sobre os cales construír debate democrático.

O patrón de falsificación transcende o caso venezolano para constituír método de goberno perfeccionado durante o segundo mandato do magnate. O mandatario afirmou ter "pacificado sete guerras" sen evidencia verificable de tal logro, asegurou que China "paga os aranceis" cando economicamente os pagan consumidores mediante prezos máis elevados e declarou repetidamente que as eleccións de 2020 foron roubadas pese a que 60 tribunais rexeitaron esas denuncias por falta de probas. Non comete erros por ignorancia, senón que engana estratexicamente porque a epidemia de certezas resulta máis rendible electoralmente que a xestión responsable da complexidade. A falsidade como política de Estado erosiona a posibilidade mesma de rendición de contas democrática, conformando un sistema onde pode afirmar calquera cousa sen consecuencias e os seus seguidores aceptan como verdade todo o que proclama independentemente de evidencias contrarias.

Cando a falsificación se normaliza como narrativa oficial, o espazo público deixa de existir como arena onde os cidadáns deliberan sobre cursos de acción baseándose en feitos compartidos. Só quedan tribos enfrontadas que habitan universos informativos mutuamente excluíntes

As consecuencias desta deriva ameazan a viabilidade mesma do debate público racional como fundamento dos sistemas representativos. Cando a falsificación se normaliza como narrativa oficial, o espazo público deixa de existir como arena onde os cidadáns deliberan sobre cursos de acción baseándose en feitos compartidos. Só quedan tribos enfrontadas que habitan universos informativos mutuamente excluíntes. Os seguidores de MAGA cren sinceramente que Delcy Rodríguez coopera con Washington, que María Corina Machado carece de apoio popular e que a operación militar foi limpa sen vítimas civís significativas porque o ecosistema mediático que habitan confirma esas narrativas. Os críticos coñecen que Rodríguez denunciou un ataque terrorista, que a oposición gañou as eleccións, que morreron pescadores inocentes, aínda que esta información non penetra a burbulla informativa trumpiana.

Esta fragmentación cognoscitiva volve imposible a democracia deliberativa que require cidadáns capaces de procesar información contraditoria, modificar opinións ante novas evidencias e distinguir entre análise rigorosa e propaganda. Venezuela non é só un país bombardeado. É tamén o escenario onde se perfecciona a construción de realidades paralelas que, unha vez normalizadas, tornan irrelevante a distinción entre verdade e falsidade sobre a cal se fundamenta calquera posibilidade de goberno democrático. Este exercicio de fabricación de narrativas desconectadas de feitos verificables establece un inquietante precedente onde os mandatarios poden ignorar a realidade obxectiva sen que institucións democráticas logren contelos efectivamente, configurando un réxime onde a coherencia interna do relato presidencial substitúe a obriga de render contas sobre a base de acontecementos probados.