"Moderado ou extremista? Feijóo é o que faga falta, que é o peor que se pode ser"

Abel Losada CC-BY-SA Praza Pública / Cedida

Logo de dous anos e medio á fronte da Subdelegación do Goberno de España en Pontevedra, Abel Losada (Ourense, 1964) encabeza a lista do PSdeG ao Congreso nas eleccións xerais do vindeiro 29 de novembro. Con ampla experiencia política e en diversas administracións, este doutor en Ciencias Económicas foi deputado no Parlamento galego, director xeral do Gabinete da Presidencia da Xunta e concelleiro en Vigo e afronta agora o reto de sentar nos próximos catro anos na Cámara Baixa. Agarda facelo apoiando un novo goberno de coalición progresista e evitar así os riscos e os perigos que, ao seu ver, suporía un executivo de PP e Vox. Na súa opinión, en facer autocrítica e en explicar ben os prexuízos que "para a inmensa maioría da poboación" tería unha hipotética vitoria da dereita e da extrema dereita está a clave para que as forzas progresistas sumen. 

"Hai partido porque cada vez máis xente é consciente dos riscos que supón a alternativa ao goberno de coalición progresista para unha absoluta maioría da poboación"

Hai partido?

Creo que hai partido, dende logo, pero iso non quere dicir que as cousas estean fáciles nin que nos desconectemos da realidade. Hai partido porque cada vez máis xente é consciente dos riscos que supón a alternativa ao goberno de coalición progresista para unha absoluta maioría da poboación. Digamos que a lista de damnificados desa posible coalición PP-Vox é crecente. 

Desde o PSOE e vostede mesmo advírtese do risco que corren logros como a suba das pensión e do salario mínimo, a reforma laboral ou a mellora no emprego, pero non falla a redistribución da riqueza? Que a boa marcha económica se note nos petos da poboación máis necesitada?

Os datos son os que son pero é certo que hai unha materia pendente que é esa da redistribución de toda esa riqueza xerada. Pero se hai algo claro tamén é que ese é un tema que non está na axenda política da dereita e da extrema dereita. Se algo non abordan é precisamente iso. 

Abel Losada CC-BY-SA Praza Pública / Cedida

Daquela, por que, segundo as enquisas, parece haber tanta xente disposta a votar a PP e Vox e darlles a maioría?

Forma parte dunha dinámica de carácter global, dunha insatisfacción estrutural na poboación que chega logo de encadear a crise financeira e inmobiliaria que comezou en 2008 co shock da pandemia, dúas crises moi distintas que afectaron o clima social e que levaron a un ambiente como de falta de expectativas, de posibilidades de vida. 

"Debemos ser realistas, dicirlle á xente que hai cuestións nas que aínda hai que avanzar pero tamén que as solucións aos seus problemas non van vir da dereita"

E como se combate esa insatisfacción da que fala máis aló deses avances dos que presume a esquerda?

Pois explicando todo isto á xente, sendo realistas, dicíndolles que claro que hai problemas e cuestións nas que hai que avanzar. Que hai grupos sociais, con menos ingresos, familias monomarentais ou migrantes que o pasan mal e que aí é onde hai que actuar e facelo de maneira máis eficiente. Sempre poño como exemplo o do Ingreso Mínimo Vital (IMV): arredor da metade da poboación que tería dereito a percibilo non o solicita. Aí algo estamos a facer mal e hai que facelo doutro xeito. 

Explica todo isto o auxe dunha formación de extrema dereita e xenófoba como Vox?

O auxe de Vox coido que xorde dunha especie de enfado, de contrarrevolución nacional —en referencia ao Estado— influenciado polo problema en Catalunya en 2017... A causa do seu auxe é multifactorial, como case todo en política. Agora ben, para todos eses problemas polos que a xente pode estar enfadada, Vox non ten solución. Para ningún deles. E iso é o que as forzas progresistas temos que explicar ben, que as solucións a ese enfado nunca van vir da dereita ou da extrema dereita, é algo empírico. 

Galicia parecía inmune a Vox pero todas as enquisas danlle serias opcións de conseguir representación no país...

A min sorpréndeme ver esa posibilidade de que Vox saque un deputado pola Coruña, e máis cando probablemente un dos vectores fundamentais que explican o crecemento deste partido é ese enfado encirrado con ese discurso das paguitas, da inmigración que nos quita o emprego. Pero é que non é un discurso exclusivo da extrema dereita española, senón da extrema dereita mundial. 

"O PP claudicou ante a extrema dereita, botouse nas súas mans sen ningún titubeo"

E da dereita?

Si, tamén da dereita que, de xeito inaudito, claudica ante esta xente. Tanto que, para o Senado, acoden en coalición electoral. Mentres, en Europa temos os dous grandes países, Francia e Alemaña, que aínda manteñen uns mínimos criterios éticos á hora de relacionarse coa extrema dereita, pero aquí o PP botouse nas mans dos ultras sen ningún titubeo. Lin o programa do Partido Popular para estas eleccións e é alucinante. 

En que sentido?

Volven as liñas máis antigas, duras e tradicionais da dereita. Deixan moi claro a quen defenden e para quen gobernarían e non se cortan un pelo. Non hai ningún tipo de política fiscal cun mínimo indicio de redistribución, unha palabra que non existe para eles. En política social o enfoque é totalmente asistencialista, como se estivésemos nas mans da beneficencia do século XIX. Pero claro, cando ves que a conselleira de Política Social e o presidente da Xunta convocan os medios para entregarlles as chaves dunha vivenda social a unhas familias pois xa ves exactamente a concepción do mundo que teñen. Falan de derrogar a lei de vivenda... para facer que? Para facer o que fan alí onde gobernan? Para ser unha Marbella ou un Madrid? Propoñen tamén dar máis poder ás mutuas na xestión das baixas laborais e seguen na liña de privatizar todo o que poidan; fomentan claramente a competencia fiscal entre comunidades autónomas... É un programa que paga a pena ler. 

Abel Losada e o alcalde da Illa, Luis Arosa, no terreo incautado a Marcial Dorado que acollerá vivenda pública © Subdelegación do Goberno de España en Pontevedra

Leu o de Vox?

Non me dá o estómago. Pero les o do PP é vese claramente tamén un retroceso en termos medioambientais, unha freada a todos os procesos de descarbonización, xa non só no que supón para o planeta, senón porque renuncian a todo ese mecanismo de loita contra o cambio climático como elemento de desenvolvemento económico e de equidade de emprego. É algo inaudito. Como todo o que ten que ver coa sostibilidade das finanzas públicas. 

"O programa do PP deixa claro a quen defenden e para quen gobernarían; non se cortan un pelo"

A que se refire?

Insisten en baixar impostos masivamente e en subir gastos en cuestións rocambolescas, e non sei como van facer. Ben, en realidade si o sei: intentando recortar alí onde é posible que o ámbito privado entre a facer negocio. Iso é o que fan cando gobernan, na educación ou na sanidade, porque lles dá igual que sexa a través de Quirón ou das universidades privadas. E logo está o tema das pensións. Imos resistindo, pero a presión da dereita nese eido é brutal. 

Están en risco as pensións?

Sempre conto a mesma anécdota:  en 1992 eu tiña un profesor en primeiro de Económicas na USC, un tipo de pasado falanxista, que dicía solemnemente que as pensións estaban quebradas. Pois pasaron 44 anos e non quebraron. O discurso daquel docente é unha maneira máis elegante de dicir o que dixo a portavoz do PP de que ían petar.  

E van petar?

Non van petar, o que pasa é que nelas hai un negocio apetecible. O que ocorre é que PP e Vox evitan agora o tema logo do ocorrido en Paraguay porque se decataron de que era demasiado evidente a súa estratexia mercantil. 

"Feijóo é dun relativismo ético ou moral total, unha persoa acomodadiza que di o que faga falta"

Fala dun programa duro no económico e no social cando Feijóo foi sinalado desde Madrid durante anos como moderado. Vostede, con experiencia en tantas administracións e con tantos anos na política en Galicia, era dos que advertía de que non era así?

Feijóo é míster Ripley e Patricia Highsmith non o tería debuxado mellor. É dun relativismo ético ou moral total, unha persoa absolutamente acomodadiza que di o que faga falta, que pode dicir hoxe que vai construír un millón de vivendas e mañá dicir que non o dixo. Moderado ou extremista? É o que faga falta en cada momento, que é o peor que se pode ser. Para definilo e entendelo abondan dous exemplos e un é o do hospital de Vigo e o seu modelo privatizador. Feijóo insitiu en defender que era o modelo máis competitivo, pero o caso é que non o debía ser moito porque nunca máis se volveu utilizar. E aí seguimos, pagando cada ano máis de 60 millóns de euros a sabe deus quen. 

E o outro exemplo?

O das fotos con Marcial Dorado, un caso que eu sigo mantendo como un elemento de principio ético absolutamente presente, máis despois dos dous anos e medio que botei na Subdelegación do Goberno de España en Pontevedra. Aí percibín con absoluta dureza os efectos do narcotráfico no tecido social e na seguridade pública de Galicia, un elemento perturbador de absolutamente todo, que afecta a estabilidade social da comunidade autónoma. Que Fejióo tivese esa relación con Dorado e non pasase nada, nin tivese repercusión entre o electorado... Temos que facer tamén unha reflexión como sociedade. .

Abel Losada e outros candidatos do PSdeG por Pontevedra e A Coruña, xunto a Gómez Besteiro CC-BY-SA PSdeG

Vén de convidar o futuro presidente de España a inaugurar os pisos do edificio confiscado a Marcial Dorado na Illa. Debería ir Feijóo se acaba chegando á Moncloa?

Si, se acabase sendo presidente do Goberno, creo que debería ir alí, se cadra coñece a casa e podería sentirse cómodo. Sempre me pareceu detestable a súa relación con Dorado, pero logo de pasar pola Subdelegación... Atrévome a dicir que o 75% dos delitos que se cometen na provincia de Pontevedra están directa ou indirectamente relacionados co narcotráfico. E non só son delitos, senón que cada delincuente ou cada vítima é unha familia estragada por un problema familiar fondo, forte. É algo que vén de lonxe. Eu son dunha xeración onde compañeiros de bacharelato acababan falecendo por sobredose e tiña a sensación de que todo iso estaba xa desaparecido, pero o golpe de realidade que tiven ao comprobar de primeira man o traballo da policía nacional e a garda civil e o que todo aquilo supón aínda para a seguridade... É duro que isto socialmente non teña repercusión. 

De cara ao 29N, é inevitable a repartición 3-3-1 de escanos na provincia de Pontevedra, como vaticinan todas as enquisas e aconteceu nas últimas eleccións?

Temos que pelexar polo cuarto deputado e é o que imos facer; ese é o obxectivo que nos temos que poñer e podemos conseguilo. Se o logramos, xenial, e senón, a seguir traballando polo que defendemos porque teño a satisfacción ética de que o que defendemos é o mellor para unha enorme maioría social. E sempre tes a esperanza de que esa maioría te escoite. 

"Xogámonos non volver á selva, a un mundo onde manda o máis forte e punto"

E como se fai para que escoite?

Lendo o programa do PP reflexionaba sobre como pode haber xente que gaña arredor de 20.000 euros ao ano, que é moita, e que vive ao límite, que vote o Partido Popular ou a Vox. Pois aí está a cuestión, en convencer, en deixar claro que para a inmensa maioría da poboación é moito mellor que continúe un goberno progresista a que veña un goberno de coalición entre a dereita e a ultradereita. 

Non é un consolo, pero o apoio importante de clases populares e traballadoras á extrema dereita pasou xa nos Estados Unidos, na Arxentina e en moitos países máis...

É así. Sempre digo que o que se está discutindo aquí é que mundo queremos, se queremos ese que personalizan Netanyahu, Trump, Milei ou os presidentes de Paraguay e Colombia, ou se queremos un mundo de regras, como o que inspiran Canadá, Australia, Nova Celandia ou, aínda, a UE, malia decisións como a aprobación dos centros de deportación de inmigrantes en Ruanda por parte dalgúns países. Xogámonos non volver á selva, a un mundo onde manda o máis forte e punto.

Grazas ás socias e socios editamos un xornal plural

As socias e socios de Praza.gal son esenciais para editarmos cada día un xornal plural. Dende moi pouco a túa achega económica pode axudarnos a soster e ampliar a nosa redacción e, así, a contarmos máis, mellor e sen cancelas.