Mentres Interior e o CNI reducían o impacto da crise, o Estado Maior da Defensa manexaba xa cifras que duplicaban a magnitude do asalto
A crise de Ceuta non só supuxo a fractura do perímetro fronteirizo de El Tarajal, senón tamén a do sistema de información do Estado. Os documentos desclasificados polo Goberno sobre os sucesos do 30 e 31 de xullo evidencian un apagamento informativo en tempo real que dividiu os ministerios á hora de medir o tamaño da emerxencia. Ás oito da tarde do xoves 30, en pleno colapso da fronteira, os distintos organismos gobernamentais manexaban estimacións completamente incompatibles entre si.
A documentación permite reconstruír un "baile de cifras" que deixa ao descuberto o punto cego do Ministerio do Interior e do propio Centro Nacional de Intelixencia (CNI), cuxas estimacións quedaron moi lonxe da información que circulaba na cúpula militar.
Os 20.000 de Interior e o CNI
Durante a tarde do 30 de xullo, o Ministerio do Interior parecía acadar un consenso interno sobre o alcance da crise, a pesar do evidente caos sobre o terreo. O informe de situación redactado polo Estado Maior da Garda Civil ás 20.00 horas estimaba que "accederían a España, a través do espigón do Tarajal, máis de 20.000 persoas". Case dúas horas antes, ás 18.15, unha actualización da propia Benemérita xa fixara a estimación en "20.000 persoas a territorio nacional e a presenza doutras 10.000 persoas en territorio marroquí".
A Policía Nacional manexaba cifras parecidas. O informe de análise da crise elaborado polo Centro Nacional de Inmigración e Fronteiras (CENIF) constata que, segundo a Xefatura Superior de Policía de Ceuta, ás 20.30 horas "entrarían ao redor de 20.000 persoas de forma irregular".
Esta aparente coherencia entre as cifras das Forzas e Corpos de Seguridade do Estado foi apoiada tamén polos servizos de intelixencia. Un documento do CNI titulado Análise de Situación e Prospectiva, datado ese mesmo 30 de xullo, daba por boa a cifra fixada por Interior ao asegurar que "en tan só unha xornada, máis de 20 000 migrantes accederon irregularmente ao perímetro fronteirizo".
Os 50.000 do Estado Maior da Defensa
Con todo, os relatos de Interior e do CNI chocan frontalmente coa dimension da crise que, a esa mesma hora, calculaban os altos mandos militases. Tal e como revelou a ministra Margarita Robles na súa comparecencia ante a Comisión de Defensa do Congreso o pasado 25 de agosto, o informe do Estado Maior da Defensa establecía que ás 20.00 horas do día 30 xa se atopaban en Ceuta entre 45.000 e 55.000 migrantes.
É dicir, no mesmo minuto, a radiografía que manexaban as Forzas Armadas duplicaba —e case triplicaba— o cálculo que sostiñan tanto o Ministerio do Interior como o CNI. As cifras do Estado Maior acabarían resultando moito máis próximas á realidade. Apenas unhas horas despois, a medianoite, os partes internos da propia Garda Civil (parte RSM) comezarían a reportar de golpe 49.200 chegadas, e ao día seguinte, a Xefatura de Información da Garda Civil admitiría por escrito ao seu Estado Maior que se estimaban "cifras que poderían superar os 49.000", só durante o día 30.
O contraste reflexa como, no punto álxido da crise, os dous ministerios encargados de xestionala actuaron como partes independentes, manexando cifras completamente distintas. Pero a diverxencia entre ambas as carteiras non se limitou ao día 30 de xullo.
O choque entre ministerios e o sinalamento ao CNI
O desfasamento nos números non só evidencia o caos operativo sobre o terreo, senón que documenta a brecha de información que separaba os ministerios de Defensa e Interior. Este descuadre agrava o choque político que xa viñan escenificando Fernando Grande-Marlaska e Margarita Robles.
No seo de Interior, o descontrol informativo xa quedara patente cando o propio Grande-Marlaska pediu explicacións tras coñecer pola prensa da existencia dun informe do CENIF, remitido á Audiencia Nacional, que involucraba ás forzas de seguridade marroquís nos sucesos de Ceuta, un extremo que Marlaska negaba, e seguiu negando despois. Aquel episodio interno resolveuse cun inusual comunicado do Ministerio no que se sementaban dúbidas sobre a súa propia unidade policial, os seus métodos e a súa natureza, desacreditando o documento.
Agora, coa desclasificación destes novos informes e a evidencia de que Defensa e Interior manexaban cifras incompatibles, Moncloa parece repetir o mesmo patrón para repartir as responsabilidades: esta vez, o organismo damnificado é o CNI. Fontes do Gobierno sosteñen que a intelixencia española "nunca alertou dunha chegada masiva" e acusan o servizo de limitarse a mandar un "WhatsApp ambiguo" a un "cargo menor" (o delegado do Goberno en Ceuta), sen chegar a elevar ningunha alerta formal á súa cadea de mando.
O Goberno refírese a unha conversa de Whatsapp, desclasificada xunto a estes documentos, na que o CNI traslada á Delegación do Goberno en Ceuta que "en redes sociais hai un chamamento para asalto por valo e mar mañá as 20h [...] Hai dous grupos diferentes cun total de 180.000 seguidores". O Executivo afirma que este feito "xa era coñecido por outras institucións" e non constituía "un indicador de probabilidade".
"Un organismo que cre que ao día seguinte vai producirse unha entrada masiva non se limita a mandar un WhatsApp ambiguo a un cargo menor: elévao. Esa é a súa responsabilidade e a súa competencia." sentencian desde Moncloa.
O CNI, pola súa banda, encaixou o golpe: fontes do centro aclaran que, aínda que o centro "emitiu información sobre unha campaña en redes sociais que chamaba ao asalto ao valo de Ceuta, non anticipou a magnitude e natureza do que terminou ocorrendo o día 30".
Convén lembrar que o Goberno non afirmou que a desclasificación destes documentos se trate dunha desclasificación total nin absoluta, e que os 36 arquivos que se publicaron, que abarcan desde o 3 ata o 31 de xullo, non teñen por que constituír o total de informes ou avisos xerados nese lapso de tempo, podendo existir outros que pola súa natureza especialmente reservada ou grao de clasificación non se fixesen públicos.
