PP e PSdeG acordaron varias mudanzas no documento que pretende ser o novo Plan Xeral de Normalización da Lingua Galega. Alberto Pazos, portavoz dos populares no Parlamento, e Lara Méndez, viceportavoz dos socialistas, asinaron esta mañá un acordo sobre a actualización do plan que foi feito público este pasado verán. logo dun proceso lanzado a finais de 2024.
O PP e o PSdeG acordan agora introducir varias "modificacións consensuadas" sobre o texto base do que pretende ser o novo Plan Xeral de Normalización
O PP e o PSdeG acordan agora introducir varias "modificacións consensuadas" sobre aquela primeira proposta e asinan un documento "resultado das disintas sesións de traballo" entre ambas formacións.
Alén dos detalles deste documento asinado este xoves, fontes da Xunta advirten dunha novidade fundamental: o polémico decreto do ensino vai ser modificado e farase a través da lei de acompañamento de Orzamentos deste mesmo ano. As mudanzas suporán erguer o veto do galego ás materias de ciencias pero a idea é que cada centro de ensino poida decidir se imparte o bloque científico-técnico en galego ou en castelán. Se é así, o bloque social deberá ser na outra lingua, segundo as mesmas fontes.
"As modificación normativas relativas ao ámbito da Educación deberán aprobarse antes de remate do ano 2026", segundo o pacto entre populares e socialistas, e serán efectivas no curso 28-29, segundo a Xunta, aínda que fontes do PSdeG consideran que poderían levarse a cabo xa en 2027.
O pacto acorda modificar o decreto do ensino para erguer o veto ao galego nas materias de ciencias, pero dar matemáticas ou ciencias nesta lingua implicará dar o bloque social en castelán
O pacto fala de "favorecer a impartición de materias do ámbito científico ou tecnolóxico en lingua galega, tendo en conta a súa condición de lingua minorizada, asegurando que nos centros educativos bilingües de Galicia o 50% do horario lectivo das materias non lingüísticas será impartido en galego".
No caso dos centros plurilingües, e mentres non se completa a implantación da lingua estranxeira ata alcanzar a distribución equitativa por terzos, os centros debe "garantir que a diferenza ata completar ese terzo se imparta equitativamente en galego e castelán".
Para garantir que se cumpran as reparticións, a Xunta deberá elaborar cada ano, con datos da Inspección Educativa, un "informe detallado e específico do cumprimento das materias impartidas en galego en todos os centros educativos". Ademais, no proxecto lingüístico dos centros haberá "un apartado" de seguimento dos obxectivos e de avaliación "das accións impulsadas para dar cumprimento ás medidas contempladas no PXNLG".
Ademais, o documento pactado por PSdeG e PP engade á proposta de PXNLG un parágrafo que aclara que o profesorado de educación infantil "empregará nas aulas a lingua materna predominante entre o alumnado, tendo en conta tamén a lingua da contorna". "Poñerase especial atención a que en todos os ámbitos e, especialmente nas contornas urbanas e periurbanas, o galego se use tanto como o castelán, coa finalidade de que o alumnado adquira competencias equivalentes en ambas as dúas linguas", di.
No que ten que ver coa FP, no PXNLG engadirase un obxectivo: o de concluír o ciclo formativo "con igualdade de competencias en ambas as dúas linguas" e "facilitar o desempeño profesional en lingua galega".
Outras das principais novidades que supón este acordo entre ambos partidos é a dobre avaliación á que será sometida a execución deste PXNLG: pola Secretaría Xeral da Lingua —que elaborará un informe anual cun cronograma "preciso" sobre a aplicación das medidas para logo ser debatido no Parlamento e cuso primeiro informe debe ser presentado no primeiro trimestre de 2027— e polo Consello Asesor da Lingua Galega, un organismo que será creado para "asesorar os poderes públicos con competencia en materia lingüística e estudar e analizar as cuestións relacionadas co fomento, protección e protección do galego na sociedade".
Este novo organismo integrará representantes da Xunta, membros do Parlamento, da Real Academia Galega, do Consello da Cultura e de entidades vinculadas á promoción da lingua galega. Será quen albergue o Observatorio do galego na familia e o Observatorio do galego na mocidade previstos no plan, ou outros que se poidan poñer en marcha.
Noutros eidos, como no dos medios de comunicación, o texto asinado acorda "promover" entre estes "que as declaracións, entrevistas ou reportaxes efectuadas en lingua galega sexan transcritas respectando a lingua nas que foron realizadas".
Tamén se acorda impulsar un acordo parlamentario "solicitando a ampliación dos contndos en lingua galega en RTVE Play para que as producións galegas equiparen a súa presenza ao catalán e éuscaro", ou un plan de medidas de apoio ao sector editor "garantindo que aquelas especificamente destinadas á promoción do galego non compitan coas axudas á edición en castelán".
Ao tempo, prevese un plan co sector audiovisual para a "optimización da presenza da lingua galega en plataformas, sistemas dixitais e redes sociais", así como campañas para o uso do galego, ademais de incrementar as partidas para a produción audiovisual en galego. En canto aos medios públicos, os representantes de PSdeG e PP no Consello asesor da CSAG "promoverán unha programación infantil propia e específica en galego" e o "aumento da proxección de proxectos elaborados en galego por produtoras independentes dentro da programación".
Tamén se acorda "completar o cumprimento das previsións contidas na Lei Paz Andrade", reforzar a colaboración institucional co entre Xunta e Estado para "alcanzar a operatividade plena en galego das principais ferramentas de xestión da Administración" ou "deseñar un novo plan de fomento da lectura" na lingua propia xuto coa Real Academia Galega, o Consello da Cultura e o sector.
Un texto presentado hai dous meses
O texto chamado a converterse no novo PXNLG, que viu a luz hai algo máis de dous meses, o pasado 15 de xullo. É un documento base de máis de 300 páxinas que, ao contrario dalgúns discursos na contorna da propia Xunta durante anos, apóiase en datos sociolingüísticos para admitir a "evidencia" da "necesidade dunha intervención urxente" para "reconducir unhas tendencias claramente daniñas para o galego". Con todo, suxería lixeiras modificacións nalgúns dos piares legais da política lingüística que tanto BNG como PSdeG consideraban insuficientes
"Paso atrás", "tapadeira" ou "paripé" foron algúns dos cualificativos que empregaron ambas formacións sobre o texto mentres desde a Xunta dicía estar "en condicións" de "moverse" da súa posición para chegar a un acordo político sobre o galego. Para o Bloque, o mantemento do polémico decreto do plurilingüismo era unha liña vermella e o conselleiro de Cultura, Lingua e Xuventude, José López Campos, xa deslizaba que o cambio desta norma requiría de "unanimidade".
Esa unanimidade é a condición que desde un principio puxeron Xunta e PP —de xeito máis ou menos claro en público pero tamén en privado— para levar a cabo calquera cambio relevante, como pode ser a derrogación do decreto. Pero fontes do goberno tamén advirten que a falta de consenso non faría necesario someter o plan a votación no Parlamento. Podería ir directamente ao Consello e aplicarse.
