Os outros 'mártires de Carral': comeza no cemiterio de Beira a procura de 18 fusilados polo franquismo

Traballos de exhumación nun cemiterio © USC

Durante dúas semanas traballos coordinados polo grupo de investigación Histagra tentarán determinar a localización dunha das fosas da violencia franquista existentes no lugar. Sábese que como mínimo 18 persoas foron asasinadas e enterradas; de 13 coñécese o nome, apelidos e lugar de procedencia

Este luns deron comezo os traballos de intervención arqueolóxica no cemiterio de Beira (Carral), baixo coordinación do grupo de investigación Histagra (USC-CISPAC), co obxectivo de determinar a localización dunha das fosas da violencia franquista existentes no lugar. 

Esta primeira cata, que se estenderá durante dúas semanas, iníciase tras unha investigación histórica que permitiu ampliar o coñecemento acerca do modus operandi da represión e tamén da transformación do espazo do cemiterio desde 1936. Sábese que como mínimo 18 persoas foron asasinadas e enterradas en varias fosas localizadas en Beira, aínda que hai indicios de que poderían ser máis.

Das 18 persoas, 13 están identificadas con nomes e apelidos e coñécese tamén de onde eran: da Coruña, Cambre ou Culleredo. As cinco restantes foron soterradas como "cadáver sen identificar". Foron fusiladas da próxima canteira de As Catalinas, a apenas un par de quilómetros do cemiterio.

Espazo memorializado no cemiterio de Beira (Carral) © Nomes e Voces

O estudo contou coa colaboración da asociación Cultura Aberta de Carral, que comezou a investigar no ano 2005 e que en 2023 inaugurou un monumento de homenaxe ás vítimas. A asociación está a preparar un roteiro que percorrerá o camiño existente entre a canteira na que se realizaban os fusilamentos e o propio cemiterio

O estudo contou coa colaboración da asociación Cultura Aberta de Carral, que comezou a investigar no ano 2005 e que en 2023 inaugurou neste cemiterio de Beira un monumento de homenaxe ás vítimas. A asociación está a preparar un roteiro que percorrerá o camiño existente entre a canteira na que se realizaban os fusilamentos e o propio cemiterio de Beira.

Estes traballos enmárcanse no convenio asinado pola Deputación da Coruña e a Universidade de Santiago de Compostela para a investigación histórica, arqueolóxica e forense das fosas da violencia franquista de Beira (Carral), Serantes (Ferrol) e Boisaca (Santiago).

No caso de que os traballos localizasen restos humanos, a Deputación da Coruña asumiría os gastos das investigacións xenéticas, segundo confirma a deputada de Igualdade, Política Lingüística e Dereitos Civís, Soledad Agra.

No caso de que os traballos localizasen restos humanos, a Deputación da Coruña asumiría os gastos das investigacións xenéticas

O equipo traballará no cemiterio de Beira durante dúas semanas, ata o vindeiro 17 de xullo. Como sucede neste tipo de traballos, o éxito non está garantido. A información poucas veces é completa ou indica a localización exacta da fosa común, sobre todo cando nos camposantos se levaron a cabo obras posteriores de reforma, como sucedeu neste caso no ano 1951.

Un equipo multidisciplinar da USC encárgase de desenvolver a investigación baixo a coordinación científica de Lourenzo Fernández Prieto e Antonio Míguez Macho, historiadores expertos na cuestión que integran o grupo de investigación Histagra (USC-CISPAC).

O equipo traballará no cemiterio de Beira durante dúas semanas, ata o vindeiro 17 de xullo. O éxito non está garantido: en 1951 o cemiterio sufriu unha importante reforma

Histagra tamén se ocupa de desenvolver a análise histórica a través do traballo dos investigadores Xurxo Antelo e Lucía Santiago. O estudo arqueolóxico é coordinado por José Carlos Sánchez Pardo (USC-CISPAC), arqueólogo e membro do grupo de investigación AEVUM, e conta coa empresa Tempos Arquéologos para o desenvolvemento dos traballos en campo. A análise de antropoloxía forense é coordinada polo investigador Edgard Camarós (USC-CISPAC), membro do grupo GEPN-AAT.

Grazas ás socias e socios editamos un xornal plural

As socias e socios de Praza.gal son esenciais para editarmos cada día un xornal plural. Dende moi pouco a túa achega económica pode axudarnos a soster e ampliar a nosa redacción e, así, a contarmos máis, mellor e sen cancelas.