• 🟪🟧🟦 EN VINTE (2019) | Rodrigo Cuevas: “O público quere ver a música tradicional ao mesmo nivel que outras músicas contemporáneas”

Rodrigo Cuevas (Uviéu, 1985) é un artista. Definilo só como cantante, compositor, percusionista ou mesmo "axitador folclórico" sería tanto como reducilo. Ao longo dos anos convidou o público a achegarse á súa arte de múltiplas maneiras, sempre coa música e a tradición como base e fíos condutores e cunha evolución plasmada nos discos que agora viran en triloxía coa publicación de Manual de Belleza. 

O traballo, lanzado a finais de marzo, emprende agora camiño coa xira La Belleza, cuxa segunda parada tras a estrea en Asturias está fixada para o 30 de abril no Coliseum da Coruña. Para ilo avanzando -e para alimentar o hype da súa única data galega neste 2026- Rodrigo Cuevas estivo hai poucos días na cidade herculina, nunha visita na que compartiu parola pública con Nuno Pico (Grande Amore), un dos convidados do disco, e na que tamén sentou para conversar con Praza.gal nesta entrevista, na que dende o idioma ata a ollada nos amosa como as súas ligazóns co noso país, onde viviu varios anos, van moi alén da proximidade xeográfica.

Llagares, o último avance audiovisual do seu novo disco, Manual de Belleza, vén ser unha reinterpretación en clave 2026 e en clave asturiana, por suposto, do mítico programa Cantares de Lauren Postigo, neste caso con Rossy de Palma como mestra de cerimonias, que nos leva a un universo no que se xuntan os anos 80, o tradicional, a música electrónica... Ese aluvión de referencias podería ser un bo resumo para explicar quen é Rodrigo Cuevas? Unha amalgama que funciona e flúe...

Creo que si, que o Llagares é un bo resumo en do que é Manual de belleza. E do que me gusta facer en xeral, que a min me gusta dar moitos volantazos. Teño como referentes a xente moi dispar e non quero quedar nada máis nunha cousa. Daquela, si, creo que é unha boa mostra.

Sen saír dese Llagares, tamén nos atopamos coa música das bandas populares e cun pasodobre. Semella que unha das intencións, que tamén é parte da súa carreira, é que poidan volver ser modernos, por así dicilo, ritmos e maneiras de divertirse, de lecer, que durante anos, por exemplo nos 90, foron deostados por ser vellas ou por ser cousas de vellos.  

Si, iso pasa co pasodobre, non? É un xénero que nin sequera desde a xente do folclore reivindicamos. Porque é dunha época posterior, non é tan antigo. Despois o baile, ao ser agarrado non é tan lucido... Non é, digamos, tano antigo, tan patrimonial, tan tradicional e entón é algo que non se reivindica moito. Pero a min gústame moito, é un xénero que dá moita máis liberdade ás métricas, á letra, á lírica... É un xénero máis evolucionado. E gústame moito reivindicalo.

E tamén, dalgunha maneira, afastalo de certas connotacións? Do mundo taurino, por exemplo... 

Sempre a dereita se quixo apropiar de todos os símbolos. E na esquerda sempre se lles deixou que se apropiasen sen facermos unha apropiación nosa. E fixeron tamén unha apropiación da copla, mesmo, cando a copla eran tan de esquerdas como de dereitas. Incluso eran xéneros que non son só... españolcentristas. O pasodobre tiña tanto éxito en Galicia como en Andalucía, en Asturias... É unha cousa que ao final deixamos que se apropien dela e imos quedando cos restos das cousas. 

Falando de fusións e das súas múltiplas referencias, este novo disco tamén amosa que non lle preocupa en absoluto a pureza ou o purismo, no sentido de preservar o tradi como unha burbulla, como un elemento que está afastado das demais músicas e, dalgunha maneira, tamén da vida e da evolución das artes e da xente...

"Gústame facer as cousas miñas. Se todos facemos o mesmo, pasamos polo folclore sen achegarlle nada. A tradición vaise construíndo sempre"

Si, a min non me interesa. Con isto non quero dicir que non sexa importante. Creo que hai xente que o fai, que o fai moi ben e é moi coñecedora de como se tocaba en cada sitio... E creo que hai moita xente que o ensina moi ben. Pero a min nunca me interesou facer as cousas así como... Perfectas. Senón facelas miñas. Tamén esa é unha forma de achegar ás cousas, de achegar neste caso á tradición, ao folclore ou á música popular. E facer as cousas á túa maneira. Se todos o facemos do mesmo xeito, ao final pasamos polo folclore sen achegarlle nada.

Aqui en Galicia houbo ese debate, se cadra máis intensamente o ano pasado, cando o Día das Letras Galegas foi dedicado ás cantareiras... Un debate interesante, que vostede tamén aborda, sobre onde para a tradición, se a tradición tamén é agora ou remata no século XX ou no século XIX.... Ou nós tamén construímos tradición? 

Claro, a tradición vaise construíndo sempre. 

Ligar o vello co novo, facer moderno o que para algúns non o era é algo que tamén traballa ben noutro xénero musical, como é o rock, Nuno Pico de Grande Amore, que colabora con vostede neste disco no tema Una Muerte Ideal. Como foi ese traballo con alguén que agora está no alto da escena galega, tamén unha persoa moi peculiar, no bo senso?

"Nuno Pico é súper especial, admireino moito dende que o descubrín e escribinlle para facer algo xuntos. Era difícil; escribín a parte musical pensando en que fose para el e a letra escribímola xuntos"

Nuno é unha persoa súper especial, cunha forma de ver a vida moi positiva e unha forma de escribir tamén moi especial, moi peculiar del. Eu admireino moitísimo dende que o descubrín e escribinlle xa hai tempo para facer algo xuntos e díxome que si, que cando quixese. A verdade é que era unha colaboración difícil, porque somos de estilos moi afastados; eu escribín a parte musical da canción xa pensando en que fose para Nuno e a letra escribímola xuntos. 

Manual de Belleza pecha unha triloxía con Manual de Cortejo e Manual de Romería. Ao longo destes tres discos vimos a Rodrigo Cuevas medrar como artista ou máis ben despregarse, ter a posibilidade de amosar todo o que vostede pode facer e, a medida que o público o ía coñecendo, amosarnos un catálogo máis amplo de tons, de xéneros?

Pode ser un pouco así porque. Eu crecín, evidentemente. Pero si que é verdade que agora me atrevín a facer máis cousas. Tanto en Cortejo como en Romería tiña como que lexitimizar moito o meu proxecto e a miña música e despois, xa, poder ensinar. É como, primeiro… “abre a boca, que vai o avión!” e despois xa podo dar o que quero.

E o público medrou con vostede, dalgunha maneira?  Ao principio ían ver un espectáculo máis concreto, unha representación. Despois convidounos a un concerto e agora, a un llagar no Coliseum da Coruña, nun formato moito máis grande.

Totalmente, si. Ademais, creo que teño moito público que me segue dende hai moitos anos e lles gusta ver como vou desenvolvendo o proxecto.

Hai uns anos, nunha entrevista con VINTE, dicía que detectaba no público gañas de que a música tradicional estivese ao mesmo nivel que outras músicas tamén a nivel de infraestrutura, a nivel de escenarios. O concerto do Coliseum pode ser un pouco iso, tamén? É un recinto que hai relativamente poucos anos practicamente ninguén asociaba ao tradi, senón máis ben a grupos internacionais, por exemplo… Agora está vostede, estiveron as Tanxugueiras e van volver estar en outubro... Isto tamén é signo dun cambio de época, de desprenderse de complexos?

"Que chulo que ao final pasase o que moita xente soñabamos hai dez ou quince anos, con xente moi nova facendo cousas moi profesionais... Que tamén se pode facer dende a música tradicional"

Un pouco das dúas cousas. E, fíxate, que chulo que ao final pasase o que moita xente soñabamos hai dez ou quince anos, está a pasar que haxa grupos moi novos, de xente moi nova facendo cousas moi profesionais cunha conciencia escénica moi clara, cunha forma de desenvolverse na industria musical moi profesional, tendo moi claro que queren facer, onde queren chegar… Facendo as cousas ben a nivel de son, de escena, de vestiario, a nivel musical tamén, de produción… 

Tamén ten moito que ver coa profesionalización do que, se cadra, noutros momentos estivo máis asociado en certas músicas ao amateurismo ou ao voluntarismo e non tanto a dar ese salto de nivel

Si, de pensar que tamén se pode facer dende a música tradicional ou dende música máis local.

Este traballo que agora presenta tamén se liga a outras constantes no seu discurso artístico e non seu discurso en xeral, como é o orgullo de ser e vivir no rural, de combinar as identidades LGBT co rural coa mesma normalidade que coa cidade… Tamén imos ver isto neste disco?

Si, iso sempre vai comigo dentro dentro do que fago. Creo que os artistas sempre acabamos falando do mesmo; damos un punto de vista diferente, nunha época na nosa vida estamos máis positivos e noutra, máis negativos, noutra profundamos un pouco máis un aspecto… Pero ao final sempre falamos do mesmo.

Vostede non ten problemas en abordar o que está pasando no mundo, dende o punto de vista artístico e en xeral. Non sei se detecta a involución da que se fala nalgúns ámbitos, no sentido de sexan vistos como transgresores discursos que hai relativamente pouco non o eran tanto. Por exemplo, hai ámbitos nos que reivindicarse antifascista agora semella cuestionable… Detecta esa involución no público, nos medios?

"Se a vida real fose como a virtual teríamos que andar con moitísimo medo pola rúa, porque en calquera momento che pegan unha hostia"

Pois fíxate, non o detecto tanto co público. Creo que é unha burbulla tamén moi da vida esta paralela virtual que temos, que é moito máis crispada que a vida real. Na vida real a xente é maja, vas a unha festa e a xente non se pelexa, nin se tira os trastos, nin se insultan… Entón, non sei por que temos un pouco perdido a norte na parte esta virtual. Se a vida real fose como a virtual teríamos que andar con moitísimo medo pola rúa, porque en calquera momento che pegan unha hostia. Non sei porque temos esta disfunción virtual.

Pode ter algo de profecía autocumprida? Un pouco como iso de que todos os rapaces son fachas, xa o damos por sentado e xa non hai esperanza…

Exacto, si. Parece que sae unha cousa nunha noticia e temos menos capacidade de relativizar as cousas que antes, tendo máis sobreinformación.

Cre que é importante que discursos que tradicionalmente estiveron vinculados ao progresismo, á esquerda, o estean tamén coa alegría, por exemplo na música? Porque tamén hai discursos que din que agora o cool e o desfrutón é ser de dereitas mentres a esquerda está enfadada e triste…

Iso é o que sempre tivo de guai a esquerda, non sei en que momento o perdeu. É como un sector moi concreto da esquerda que, grazas ás redes sociais, ten moita viralidade. Porque nas redes sociais o conflito xera moita repercusión, moita resposta. Entón, ese sector esquerdoso amargado ten moita presenza nas redes porque ten moita facilidade para xerar resposta… Pero sempre o houbo e, non sei, o que queira estar amargado, que o estea, pero que non nos amargue aos demais (ri).

E, xa para rematar, queriamos preguntarlle se nos pode avanzar algo do que vai atopar o público no Coliseum da Coruña o 30 de abril… Fálase dun concepto inmersivo, de algo que vai máis alá de sentar e ver…

Si; non imos facer o de Avilés, o llagar coa xente arriba, pero que si que ten realización e unha inmersividade importante.