O socialista Miguel Fernández é alcalde de Lugo dende hai apenas un ano, cando asumiu a dirección do goberno de coalición de PSdeG e BNG en substitución da falecida Paula Alvarellos. Por mor da moción de censura presentada polo PP canda a concelleira tránsfuga María Reigosa, incorporada ao Grupo Socialista que despois abandonou tras a morte doutro edil, Pablo Permuy, vive os que, previsiblemente, serán os seus últimos días no posto. Pero asegura estar "seguro" de que non serán os derradeiros. Tras as eleccións municipais de maio de 2027, sostén, os votos lucenses comporán a oitava maioría absoluta progresista consecutiva porque ao groso da veciñanza "non lle vale o argumento único de que a cidade está paralizada cando é mentira; Lugo está avanzando, está de moda". E o electorado, afirma, "vai tomar nota" de que chegar á alcaldía "mediante tres mortes en menos dun ano, cunha tránsfuga e faltando un ano para o remate do mandato cuns orzamentos aprobados por este goberno é absolutamente indigno".

O primeiro, unha pregunta que nunha entrevista política ao uso sería un tanto exótica… Como se atopa? Cabe pensar que o que está a suceder estes días na política da cidade coa moción de censura presentada polo PP canda a concelleira tránsfuga lle está afectar politicamente por razóns obvias, pero tamén persoalmente…

"Estou seguro de que isto é unha paréntese e dentro dun ano este goberno vai estar gobernando; os veciños van tomar boa nota e non van permitir que esta felonía quede sen castigo"

A nivel persoal teño que dicir que estou profundamente tranquilo, por dúas razóns. Unha, porque fixen  o humanamente posible para integrar esta persoa que nos saíu tránsfuga. E porque estou seguro de que isto é unha paréntese e dentro dun ano este goberno actual vai estar gobernando esta cidade, porque os veciños e veciñas van tomar moi boa nota e non van permitir que esta felonía que parece que se vai substanciar dentro duns días quede sen o seu castigo. Estou moi tranquilo, aínda que si que é verdade que me preocupa a imaxe que se está dando da cidade, porque é moi inxusta. Gustaríame que a cidade estivese nos medios por cousas en positivo, como moitos proxectos que vimos anunciando, e non por unha cousa deste estilo, absolutamente inxusta para unha cidade onde somos xente tranquila, respectuosa, solidaria, amable... 

Que percibe na cidade? Elena Candia falaba dun clamor a prol da operación…

Efectivamente, hai un absoluto clamor, que eu percibo día a día na rúa, pero xustamente de indignación por esta artimaña que acaban de levar a cabo, que é contraria á dignidade, á ética política e aos valores democráticos que entre todos nos demos neste país despois de etapas escuras. Hai indignación, eu vexo xente que, independentemente da ideoloxía política que defenda, me para na rúa, danme ánimos e dinme que isto é infumable, que nunca tiña que ocorrer.

Dende a incorporación de María Reigosa ao Concello tras o falecemento de Pablo Permuy vostede sinalou en varias ocasións publicamente que non existía risco de abandono ou paso a non adscrita, menos aínda de que sucedese o que está a suceder agora. Trasladábao porque iso era o que lle aseguraba a concelleira?

"[Reigosa] incorporouse en substitución dun compañeiro falecido e tratamos de incorporala na área que, por perfil e formación, fose máis conveniente. A touro pasado decátome de que nesas reunións non falabamos desa integración, senón de visibilidade, de salario..."

É que, en realidade, tampouco inicialmente houbo ningún tipo de discrepancia. Ela incorporouse en substitución dun compañeiro falecido e recibímola cos brazos abertos, como unha compañeira máis. Sabiamos todos que había complicacións porque estaba superado o ecuador do mandato e porque as áreas do goberno estaban xa definidas na súa planificación, axeitada á formación e dispoñibilidade dos compañeiros e compañeiras. Tratábase de incorporala nunha área na que, por perfil e formación, fose máis conveniente. A touro pasado si que empezo a darme conta de que nesas reunións non falabamos desa integración, nin das áreas onde podía ser máis útil, senón de visibilidade, de salario… Pero inicialmente recibímola cos brazos abertos porque queríamos incorporar unha nova compañeira e completar o equipo que desgraciadamente estivo incompleto durante todo este mandato . 

En que punto comezou a observar que os seus desmarques podían rematar en transfuguismo?

Eu pódolle dicir que as portas da alcaldía e os meus teléfonos estiveron abertos en todo momento para esta señora que ao final resultou tránsfuga. Dous días antes de que aparecese na televisión xunto con Candia anunciando a moción de censura tivemos unha conversa para ver como se substanciaba un tema que trataramos no pleno, aínda que xa estaba como non adscrita. E eu saqueille a conversa, díxenlle que me gustaría que se había algunha posibilidade [da moción de censura], sabelo o antes posible porque habería que tomar as decisións que houbese que tomar. Dous días antes. E díxome: "Alcalde, non hai nada decidido, serás o primeiro en sabelo". A seguinte noticia foi dous días despois, nos medios presentando a moción de censura xunto con Candia.

Trabucouse en algo o Grupo Socialista na xestión da incorporación de María Reigosa e do seu afastamento? Visto con perspectiva, cre que puideron xestionalo doutro xeito?

Insisto en que eu persoalmente, e podo falar do resto do grupo porque tivo participación directa con ela, temos a conciencia absolutamente tranquila porque fixemos todo o que estaba na nosa man, todo o humanamente posible para integrala. 

Detectara neste tempo movementos do PP en torno a esta concelleira ou mesmo dalgún outro membro do grupo de goberno, explorando ter a posibilidade do que finalmente pasou?

Movementos do PP, da señora Candia, hóuboos dende o principio, dende que aterrou neste Concello. Directa ou indirectamente tocou absolutamente a todos os concelleiros, concelleiras, asesores e colaboradores que foi capaz. Con ningún éxito, como se comproba, pero fíxoo directamente ela ou a través de intermediarios. Neste caso non tiña por que ser diferente, ela mesma recoñeceu publicamente que tivera contactos con esta señora dende o momento en que apareceu polo Concello... Polas rúas de Lugo a opinión pública di outra cousa, que mesmo antes do falecemento do compañeiro houbo intentos de achegamento; eu descoñézoo, pero dise pola cidade. 

Tiran algunha lección para a elaboración das candidaturas de 2027? É algo do que se fala tamén estes días, de ter máis coidado ou de peneirar mellor as persoas... Ou é algo que non se pode evitar?

Dende este grupo municipal e dende este partido cremos nas persoas, na súa honradez, na fiabilidade e lealdade das persoas. Nunha lista máis ou menos grande pódense cometer erros, evidentemente, pero non se trata de facer ningún tipo de investigación nin cousas polo estilo. Son persoas militantes ou algunha independente que poden achegar, non hai por que discutilo… Isto é unha cousa absolutamente excepcional, que non aconteceu nunca en Lugo e creo que nin en todo o Estado: acceder á alcaldía mediante tres mortes en menos dun ano e unha tránsfuga e faltando un ano para o remate do mandato cuns orzamentos aprobados por este goberno é absolutamente indigno e o único que demostra é afán de protagonismo e de poder por riba do razoable. 

Veñen sinalando dende o Partido Socialista, tamén o BNG, que o goberno do PP que poida saír da moción de censura durará un ano, ata as vindeiras municipais. Cren, daquela, que non existe posibilidade de consolidación, que lle resulte máis doado grazas aos propios resortes do poder?

"Sei perfectamente por que presentan esta moción de censura a estas alturas: as enquisas non lle son favorables, tanto as que ela manexa como as que temos nós. Non lle dan e tírase á piscina sen auga, a ver se pode cambiar a tendencia enfangando todo o posible e utilizando a Xunta"

Eu sei perfectamente motivación por que presentaron esta moción de censura a estas alturas. É única e exclusivamente porque as enquisas non lle eran favorables. Tanto as que ela manexa como as que temos nós dábanlles mal, baixaban na intención de voto e subiamos nós. Non lle daban. E esta é unha maneira de tirarse á piscina sen auga a ver se pode cambiar esa tendencia, que estaba claramente establecida. Vai ter unha estratexia, que é a que xa vivimos e da que temos a experiencia na Deputación: vai enfangar todo o posible e vai tentar de xudicializar e buscar historias e, por outra parte, utilizar a Xunta de Galicia para sacar adiante iniciativas, moitas delas que temos xa en marcha e outras, moi adiantadas. E ao final os veciños e veciñas de Lugo, que son xente normal, razoable, sensata e boa xente, vai tomar boa nota e vai ter que escoller entre dous modelos de facer política. Unha baseada na confrontación, na compra de vontades, na presión e que atenta contra os valores democráticos. E outra, a deste goberno; pegada ás persoas, profundamente democrática, cun modelo de cidade, que a ama profundamente e que está a sacar avances moi importantes, proxectos moi importantes: dende as rúas de Adolfo Suárez, Fermín Rivera e a Terceira Rolda, a intermodal, o proxecto ambicioso do Novo Norte, as humanizacións da avenida da Coruña e doutras vías, a unión do Rato e do Miño, ese ambicioso e necesario plan de vivenda... A pesar das dificultades, estabamos sacando adiante a cidade e avanzando: acabamos de superar os cen mil habitantes, o incremento do turismo na cidade é evidente... A cidade está de moda, é acolledora, segura e cómoda, hai oportunidades laborais coa instalación de empresas e creación de emprego e riqueza. E despois está esa política casposa, antiga, profundamente caciquil, propia do século XIX. Terán que escoller e como é xente comprometida e intelixente eu penso que o van ter claro. Tamén o saben os que a presentan, por iso está fuxida cara a adiante.

Mencionaba hai un momento á Xunta. Noutras mocións de censura dos últimos tempos que beneficiaron ao PP, caso por exemplo da de Ribeira, a Xunta anunciou diversos investimentos poucos días despois. Cren que isto vai suceder tamén en Lugo se a censura finalmente sae adiante?

"Un dos argumentos que dan é que a Xunta se vai envorcar. Oxalá se materialicen proxectos que levan enquistados 15 ou 20 anos, alegrarémonos, pero Lugo non se vende por un prato de lentellas, verase que nos discriminaron por ter gobernos de signo político distinto"

Non é que o crea eu, é que algún responsable político do PP en Lugo mesmo cando se estaba barallando se a presentaban ou non, era un dos argumentos que daba, que a Xunta se vai envorcar. Pois, sabe o que lle digo? Oxalá. Oxalá unha serie de proxectos enquistados, como o Museo da Romanización, oxalá se materialicen. Iso si, a cidadanía de Lugo é intelixente e se ve que se materializan proxectos que levamos 15 ou 20 anos, como pode ser o Plan Paradai, sen materializarse por falta de compromiso da Xunta e de repente se materializan... Benvidos sexa, nós alegrarémonos, pero denunciarémolo porque é un despropósito, unha inxustiza e unha manobra inxustificable. Oxalá fagan moitas obras e iniciativas que levan pendentes moitos anos: a Rolda Leste, o Plan Paradai, Serra de Meira, A Tinería ou o Museo da Romanización, que levamos máis dunha década esperando a que a Xunta cumpra co seu compromiso nun edificio que é Ben de Interese Cultural e mentres inviste en Vigo no Cine Fraga ou noutras obras. Oxalá fagan esas obras, pero Lugo non se vende por un prato de lentellas e verase que o único que se constata é que nos discriminaron por ter gobernos de signo político distinto, por exemplo, levamos achegados 15 millóns no canon da auga sen que revertese un peso en saneamento ou abastecemento.

Cren que o sentimento xerado en torno á plataforma contra a moción de censura, que mesmo transcende os diferentes partidos políticos, pode permanecer vivo ata a cita coas urnas?

Eu iso descoñézoo, pero é verdade que na cidade houbo un par de situacións de transfuguismo no pasado e mesmo xeracións que naceron despois deses feitos coñecen os nomes das persoas que foron tránsfugas, está no imaxinario popular da cidade. Iso é un feito. É verdade que na plataforma eu vin persoas que non me consta que sexan militantes de ningún partido nin moito menos, viñeron aquí como cidadáns de a pé indignados por unha manobra burda e inxustificable. Como xente que sabe que custou moito gañar as liberdades democráticas nesta cidade, que a ética política é importante, que o respecto mutuo é importante, que a convivencia é fundamental e que todo isto atenta contra iso. Non sei se vai permanecer ou non, pero non se vai esquecer doadamente.

A dirección galega do PP está a implicarse abertamente nesta operación por moitas vías. Falan de que Lugo precisa un “rescate” e mesmo suxiren que pode haber episodios violentos contra a moción de censura que, din, serían culpa do PSdeG e do BNG… Como interpreta este papel da dirección galega do PP no que está pasando?

A dirección  galega do PP é igual de culpable ca Candia, evidentemente. O presidente Rueda algo terá que dicir, e vén dicir que a persoa tránsfuga non sabe se poderá acceder a cargos na Xunta... Non se pechou, non dixo que hai un compromiso antitransfuguismo dos partidos e do sentido común, que isto non vai beneficiar a cidade de Lugo a un ano das eleccións. Que crise vai haber, a pesar das circunstancias dramáticas, cando acabamos de aprobar uns orzamentos? Onde está a parálise? É un tema estritamente de cálculo político para acadar unha cidade que levan moitos gobernada por outras forzas políticas. Pero claro que o presidente da Xunta ten responsabilidade, por autorizalo, permitilo, alentalo e trasladar que se envorcarán coa cidade a partir de aí. Daquela, levan facendo un desprezo aos veciños e veciñas de Lugo os últimos 26 anos. 

Sinalaban nestes días a importancia das transformacións de Lugo durante os sete mandatos con maiorías progresistas e alcaldía socialista. Cren que na cidade existe esa percepción ou que a lembranza de como era Lugo antes de 1999 xa está esvaecida, que certas cousas que cambiaron e foron produto destes gobernos sexan vistas como algo que leva aí toda a vida?

"Houbo un cambio drástico na percepción da cidade, a xente sabe perfectamente quen impulsou esa transformación, os gobernos do Partido Socialista co Bloque, e o risco de que iso se paralice"

Foi algo que custou, pero creo que houbo un cambio drástico na percepción da cidade por parte dos veciños e veciñas. A día de hoxe estamos moi orgullosos da cidade que temos: unha cidade limpa, coidada, con zonas verdes, segura, cómoda, que medra, que está de moda. Con erros que teríamos, evidentemente, pero sábese quen impulsou esa transformación, que foron os goberno desta cidade do Partido Socialista co Bloque dende hai moitos anos. A xente sábeo perfectamente; que a cidade está estupendamente, que os visitantes quedan moi sorprendidos dunha cidade que era moi descoñecida e que agora cada vez o é menos, que temos tres Patrimonios da Humanidade... Eu creo que a xente non vai esquecer, que é moi sensata e razoable e sabe perfectamente quen transformou profundamente esta cidade. E, sobre todo, o risco que hai de que todo iso se paralice, porque nós deixamos moi avanzados proxectos moi innovadores que ían transformar barrios enteiros como A Milagrosa ou a avenida da Coruña, con fondos europeos de moita contía que agardemos que non corran ningún risco, porque sería paralizar a cidade despois do esforzo que fixemos.