O 21 de maio celébrase o Día da Rede Natura, cuxa ampliación está parada en Galicia desde 2011 malia que hai agora cinco anos o Parlamento pediu por unanimidade retomala e a UE mantén dous procedementos de infracción
Este 21 de maio é o Día da Rede Natura 2000. Hai cinco anos, apenas tres días antes desta mesma celebración, o 18 de maio de 2021, o Parlamento de Galicia aprobaba por unanimidade, incluído o PP, instar á Xunta "a rematar os traballos para a ampliación e revisión" desa rede de espazos protexidos.
A iniciativa falaba de "rematar" porque o Goberno galego presentara en 2011 unha proposta de ampliación. Pero suspendeu a súa tramitación e 15 anos despois aínda non a retomou, nin tras a petición do partido que sustenta o Goberno galego, nin malia que a Comisión Europea mantén abertos desde hai anos dous procedementos de infracción porque considera insuficientes tanto os espazos protexidos como as medidas de xestión deses espazos.
A Rede Natura 2000 foi creada por unha directiva europea de 1992 para protexer os hábitats e especies máis valiosos e representativos da variedade natural do continente. En Galicia abarca o 12% do territorio, fronte ao 27% no conxunto do Estado. No mar, onde a competencia é estatal, o Goberno de España estendeu hai dous anos este tipo de zonas protexidas a todo o litoral galego. Pero en terra a Rede Natura está estancada desde 2011.
A UE considera insuficientes tanto as zonas protexidas como as medidas de protección desas zonas, incluídas "as afectadas polos incendios" do pasado verán, que Adega calculou como o 11% de toda a rede en Galicia
Aquel ano a Xunta presentou unha proposta de ampliación da superficie, pero nunca chegou a rematar a súa tramitación. Durante aquel proceso, entidades ecoloxistas advertiron de que a delimitación dalgúns dos novos espazos protexidos esquivaba expresamente lugares nos que se pretendían instalar proxectos industriais.
Aparcada esa ampliación, en 2014 a Xunta aprobou un Plan Director da Rede Natura xa existente que, como ocorreu con documentos similares doutras comunidades autónomas, a Comisión Europea considerou insuficiente para protexer correctamente a biodiversidade. Ademais, en vez de ampliar os espazos protexidos, a Xunta vén optando por lograr -e publicitar- novas figuras de protección redundantes para lugares xa protexidos. Ao tempo, o Goberno galego critica supostos prexuízos para gandeiros e agricultores dos espazos protexidos pola Rede Natura 2000.
Ante esas eivas, a Comisión Europea mantén abertos actualmente dous procedementos de infracción contra España por incumprimentos en varias comunidades autónomas, entre elas Galicia: o procedemento INFR(2015)2003, aberto en 2015 e reforzado en 2020, que esixe "adoptar medidas e obxectivos de conservación detallados e específicos" para cada espazo protexido", e o procedemento INFR(2023)2037, aberto en 2023 e que considera que "o número, o tamaño e o emprazamento" dos lugares, especies e hábitats protexidos "non son suficientes".
A Xunta vén de confirmar que na última década arderon en Rede Natura 120.000 hectáreas de zonas de especial conservación (ZEC), o 32% do total, e 41.000 hectáreas de zonas de especial protección para as aves (ZEPA), o 40,7% do total
Hai uns meses, tras a vaga de incendios do pasado agosto, a Comisión Europea, a preguntas de PSdeG e BNG, confirmaba que Galicia non fixara obxectivos e medidas de conservación suficientes nas zonas xa protexidas, incluídas "as afectadas polos incendios".
Tras esa vaga, Adega calculou que o lume afectara ao 11% da superficie protexida en toda Galicia baixo a Rede Natura 2000. A Xunta non confirmou esa cifra, pero hai unhas semanas, no plan de incendios para este ano (Pladiga), recolleu que durante a última década resultaron afectadas en Rede Natura 120.000 hectáreas de zonas de especial conservación (ZEC), o 32% do total, e 41.000 hectáreas de zonas de especial protección para as aves (ZEPA), o 40,7% do total. Parte da superficie afectada sería coincidente, porque existen zonas de Rede Natura protexidas polos dous tipos de figuras.
Cando en 2011 lanzou o proceso despois paralizado de ampliación dos espazos protexidos a Xunta considerou que era "urxente iniciar os trámites para completar a Rede Natura 2000 galega". Dez anos despois, en 2021, o PP instaba á Xunta a "rematar os traballos para a ampliación e revisión da Rede Natura 2000". Este 21 de maio, nun novo Día da Rede Natura 2000, esta seguirá incompleta en Galicia.
