Dereito á vivenda

As mobilizacións esixen das administracións medidas para abaratar os alugueiros, limitar a especulación, incrementar o número de inmobles públicos ou o control dos pisos turísticos

Máis do 60% dos fogares galegos son en propiedade e sen hipoteca e a porcentaxe dos residentes en vivendas alugadas supera por primeira vez dende que hai datos comparables en Galicia á dos que viven en pisos e casas hipotecadas

En Vigo a Alianza pola Vivenda pide mobilizarse o venres 5 ás 20.30 e na Coruña a marcha convocada pola Plataforma Polo Dereito á Vivenda e o Sindicato de Barrio da Falperra terá lugar o sábado 6 ás 12 horas. As dúas mobilizacións esixen das administracións medidas para abaratar os alugueiros, limitar a especulación, incrementar o número de inmobles públicos ou o control dos pisos turísticos.

Unha ampla investigación de Civio analiza as repercusións da fin do réxime de protección para milleiros de pisos en todo o Estado. En 2008 o Goberno PSdeG-BNG aprobou que as vivendas de promoción pública estivesen protexidas permanentemente, pero o goberno de Feijóo derrogou o requisito en 2012 e volveu instaurar o prazo de 30 anos. A Xunta recuperouno en 2025 para a vivenda protexida pública e en solo público

Entre o 2022 e 2024 o encarecemento rolda o 10% para o conxunto de vivendas, con cifras moi superiores para os novos contratos asinados, segundo os datos do INE obtidos a partir das declaracións da renda dos propietarios. Concellos como Ames, Poio, Arteixo, Cambre, A Laracha, Foz ou Lalín presentan subas semellantes ás da Coruña, Pontevedra, Santiago ou Vigo.

No primeiro trimestre do 2026 o prezo medio dos contratos asinados na Coruña foi de 705 euros, 26 euros por debaixo do prezo medio nos sete primeiros meses do pasado ano, momento da entrada en vigor da medida. Esta redución do 3,6% contrasta cos aumentos que rexistra Pontevedra (55 euros máis, +8,6%), Ferrol (42 euros máis, +7,6%), Vigo (42 euros máis, +6,1%) ou Ourense (34 euros máis, +6,3%)

O 7,4% da poboación galega, unhas 175 mil persoas, buscou "activamente" vivenda durante o pasado ano sen chegar a cambiar de residencia. O principal motivo (o 71%) foi o seu elevado prezo. Galicia é a segunda autonomía na que o prezo elevado foi máis determinante á hora de impedir estes cambios de residencia, só por detrás de Baleares (76%)

O goberno municipal solicitou esta declaración xa o pasado ano, pero a Xunta rexeitou a solicitude en agosto. Oito meses despois, finalmente a medida conta co visto bo do goberno galego. Goretti Sanmartín parabenizouse porque "chegara por fin" unha resolución que permitirá "aplicar medidas de contención de prezos" pero foi tamén crítica coa Xunta, lamentando "que chegue tarde".

Vivenda asegura ter xa "en marcha as 4.000 vivendas públicas comprometidas nesta lexislatura", un cambio de tendencia tras década e media de parálise que bate cunha demanda disparada. As 30.000 peticións inscritas no rexistro oficial son case un 90% máis que no inicio do mandato hai dous anos

O Instituto de Estudos e Desenvolvemento de Galicia da USC entrega o informe encomendado polo Bloque para "afondar nas alternativas reais" á crise habitacional a Pontón, que  reitera a petición de que toda a vivenda protexida teña esa condición para sempre e volve dubidar do cumprimento da promesa de 4.000 novos pisos públicos en 2028 lanzada por Rueda. O documento salienta a "práctica desaparición da promoción protexida como instrumento de vivenda pública" e advirte de que "unha parte significativa" da vivenda baleira "non está adaptada" para "responder á demanda actual"