Memoria antifranquista

O BOE publica este venres o inicio do procedemento para incluír a urbe na listaxe de Lugares de Memoria Democrática do Estado e xustifica a súa decisión por ser zona onde "conviven os espazos de violencia cos de dignidade e reconstrución cívica". Sinala 22 localizacións "emblemáticas" relacionadas coa loita antifranquista e pola democracia. 

A gran vangardista galega tivo que exiliarse por tres décadas tras as cales, ao seu regreso, o franquismo procurou ocultar a súa obra. Pedro Sánchez entrega para a pintora e o seu irmán, Cristino, a 'Declaración de reparación e recoñecemento' ao abeiro da Lei de Memoria que en anos previos recibiron Alexandre Bóveda, Castelao ou Alonso Montero no acto oficial ao que Feijóo continúa negándose a asistir

Para reflexionar sobre os vasos comunicantes entre Memoria e Cultura que se dan cita na illa de San Simón xuntamos ao cineasta Miguel Ángel Delgado, que vén de estrear o filme sobre o campo de concentración franquista 'San Simón'; ao seu protagonista, o actor Flako Estévez; e á poeta e mestra viguesa Oriana Méndez

A avogada e ex alcaldesa do Porriño Eva García de la Torre xa é a primeira muller en recibir o recoñecemento oficial de vítima do Padroado de Protección á Muller. Ela morreu sen poñerlle nome á represión que sufriu, pero a indagación da súa viúva abre un precedente para que o Estado recoñeza a estas mulleres como vítimas do franquismo

Os restos do pintor, exhumados o pasado ano nunha foxa común en Bértoa (Carballo), foron entregados este luns aos seus familiares, chegados dende México. Un acto institucional en María Pita deu paso a un cortexo cívico no que centos de persoas acompañaron un fermoso e emotivo enterro no cemiterio de San Amaro e deixaron cadansúa cuncha sobre a tumba na que por fin repousa o artista coruñés.

O director explica que chegou á historia da illa un pouco por casualidade, no medio doutro proxecto artístico, mais, cando coñeceu o pasado de San Simón, atopouse coa historia e xa non a puido soltar. “Canto máis sabía da illa crecía en min a necesidade de transformar iso nun proxecto audiovisual e así xurdiu a película”. O filme San Simón, unha sorte de elexía ás vítimas da represión franquista cativas nesta illa prisión, chegará ás salas de cinema o 24 de outubro.

O xornalista catalán publica 'El verano de los inocentes', onde defende que o vigués, fusilado polo franquismo hai 50 anos, non cometeu o crime que lle atribuían. 

Na mañá do 27 de setembro de 1975 a ditadura levou a cabo as súas derradeiras cinco execucións, entre elas a deste militante do FRAP que fora acusado da morte dun policía. O mes pasado o Goberno anulou a "ilexítima" condena. Falamos coa súa irmá Flor Baena, que destaca que "é importante que os rapaces de hoxe saiban o que pasou neses anos, porque hai un gran descoñecemento"

O Comité de Memoria Histórica da Comarca de Celanova e representantes de 18 familias das 90 vítimas do fascismo soterradas no cemiterio de San Breixo solicitan ao Goberno de España que o declare Lugar de Memoria "para garantir a súa protección"

A Xunta volve evitar aparecer na 'foto' da memoria histórica e limítase a transferir os fondos remitidos polo Goberno de España ao grupo Histagra da USC, que asume todos os traballos desta volta en Teo, Rianxo, Narón, Viana do Bolo, A Capela, Crecente, Lousame e Mañón

Carmina Gustrán (Zaragoza, 1982) é a comisionada do programa España en liberdade, impulsado polo Goberno do Estado para conmemorar o 50 aniversario do remate da ditadura franquista e as case cinco décadas que España leva vivindo en democracia. Falamos con ela sobre os obxectivos do programa, nun momento no que medran os discursos negacionistas sobre a represión e se crean mitos sobre a ditadura.