Marcos Pérez Pena

Rodri Suárez vén de publicar Galicia reducida. Crítica ao marco conservador e centralista do autogoberno galego (Morgante Edicións), un ensaio que critica o marco instalado nos últimos 40 anos, que prima as visións máis ruralizantes do país e despreza a achega das cidades. Un marco, ademais, que favorece o PP nas eleccións ao Parlamento galego, ao deixar fóra ás sociedades urbanas nas que a esquerda é maioritaria.

Só unha das 14 sondaxes publicadas (a do CIS) prevé a posibilidade de que o PP perda a maioría. Porén, a maior parte dos traballos estiman que Rueda se situará entre 39 e 41 deputados , o que quere dicir que a perda dun escano en cada provincia suporía a desaparición da maioría absoluta conservadora. No que tamén coinciden os traballo publicados ata o momento é no liderado do BNG na alternativa de esquerda, aínda que con estimacións moi diversas, entre 16 e 23 representantes.

ONGs como Solidariedade Internacional, Ecos do Sur e Agareso veñen de poñer en marcha Galicia Abriga, que ofrecerá unha estadía de tres meses a mulleres de países nos que está presente a cooperación galega e que están vivindo situacións de risco físico e psicolóxico debido á persecución que sofren polo seu papel de defensoras de dereitos humanos

En 2023 o prezo do alugueiro medrou un 8,25% en Galicia e acumula subas de ata o 40% en Vigo, A Coruña, Santiago e Pontevedra. O de compra aumentou un 4,6% no último ano e encareceuse un 35% dende o 2015. Porén, nos últimos anos a promoción de vivendas públicas da Xunta foi moi limitada e o Goberno galego rexeita medidas para limitar o encarecemento dos alugueiros

Paro, sanidade e economía son as cuestións que máis preocupan, por riba do propio Goberno da Xunta, as infraestruturas, a calidade do emprego, e a industria e o I+D. As mulleres poñen o foco na sanidade moito máis que os homes (12,7% fronte a 7,7%) e a mocidade sinala a crise medioambiental dos pellets en primeiro lugar

O pasado ano a taxa de paro caeu ao 9,15%, a máis baixa dende o terceiro trimestre de 2008. O emprego masculino mellorou máis que o feminino en Galicia, grazas en parte ao forte incremento da ocupación na industria. Así, dos 34 mil novos ocupados, 22 mil son homes e 12 mil son mulleres. A taxa de temporalidade, máis elevada nas mulleres, segue a descender.

A enquisa preelectoral do instituto público outorga o PP entre 36 e 38 escanos, cun descenso de ata seis escanos, fronte á suba de BNG (20-23) e PSdeG (15-17). Sumar podería obter dous representantes e Democracia Ourensana entrar no Parlamento

Nas últimas catro eleccións ao Parlamento galego, o bloque progresista superou o conservador nas sete cidades por unha marxe entre 20 e 50 mil votos, pero a dereita asenta o seu dominio nos concellos de menos de 5 mil habitantes, nos que obtén unha vantaxe superior. Unha maior mobilización nas zonas urbanas, semellante ao que tivo lugar en 2005, semella imprescindible para unha vitoria da esquerda

O pasado ano marcou un novo máximo histórico de camiñantes, con 446.035, un 2% máis que no 2022, unha suba cativa, pero moi significativa por non ser o 2023 un ano Xacobeo. Disparouse o número de peregrinos e peregrinas estranxeiras e o Camiño Francés por primeira vez non sumou o 50% das compostelas entregadas, ante a suba do Camiño Portugués da Costa.

Nos últimos meses está a poñerse sobre a mesa, cada vez con maior intensidade, o debate sobre o uso dos móbiles e das redes sociais por parte da rapazada, tanto nos centros de ensino, nos que a Xunta vén de estender a súa prohibición, coma fóra do tempo lectivo. Antonio Rial Boubeta, profesor da USC, dirixiu varias investigacións que achegaron evidencias obxectivas sofre o efecto prexudicial que un uso excesivo destes dispositivos ten na saúde física e mental, na convivencia e no desenvolvemento da mocidade.

Os datos do Censo 2023 amosan un grande incremento dos galegos e galegas nacidas fóra do Estado español, especialmente entre as persoas máis novas e sobre todo nas áreas urbanas. Na Coruña e Ourense, un de cada catro habitantes entre 25 e 44 anos naceu noutros países.

A asociación Unha Gran Burla Negra presenta O Ghaiteiro Petroleiro, un xogo de cartas que busca "festexar a memoria do movemento Nunca Máis" e a loita contra un capitalismo global asentado nos combustibles fósiles. No proxecto participaron 80 artistas e deseñadores e deseñadoras do país, o que o converte nunha antoloxía da gráfica galega contemporánea. Falamos con dous dos seus promotores, Germán Labrador e Jorge Linheira.