O espectro aznarista camiña sobre as votacións castelás e leonesas deste domingo, cuxa campaña comezou co PP de Feijóo a celebrar o trixésimo aniversario da primeira vitoria do PP nas xerais, período que en Galicia deixou legados aínda moi vivos

Este domingo está a votar o electorado de Castela e León catro anos despois dos comicios que precipitaran a caída de Pablo Casado como líder do PP e a súa remuda por Alberto Núñez Feijóo. Nesa autonomía os populares gobernan ininterrompidamente os populares dende 1987, outro planeta político no que José María Aznar gañaba a presidencia autonómica mentres na veciña Galicia o Executivo de Gerardo Fernández Albor naufragaba entre conspiracións apenas catro meses antes de caer na moción de censura que levou á Xunta o tripartito liderado polo socialista Fernando González Laxe.

O espectro de Aznar camiña inevitablemente sobre as votacións castelás e leonesas deste 15 de marzo de 2026, cuxa campaña comezou co PP de Feijóo a celebrar o trixésimo aniversario doutras eleccións, as xerais que o 6M de 1996 supuxeron a remuda do felipismo polo aznarismo na Moncloa. "Un proxecto reformista que converteu España nunha potencia, impulsou a economía, reforzou a credibilidade internacional e demostrou que podiamos aspirar a máis", eloxiou o ex-presidente e actual líder estatal do PP sobre un período que en Galicia deixou herdanzas aínda moi vivas.

Non en van, dos dous mandatos de Aznar na Moncloa -de 1996 ao 2000 grazas aos pactos con PNV e CiU e ata 2004 con maioría absoluta- persisten as consecuencias de decisións como a prórroga da concesión da autoestrada AP-9 de 2023 a 2048, certificada no no BOE do 5 de febreiro do 2000 no marco do pacto con Audasa para prorrogar a vía ata Ferrol en compensación polo accidente do Discoverer Enterprise, a plataforma petrolífera atracada nos estaleiros de Astano que partiu a Ponte dos Pías e illou a cidade.

Dos mandatos de Aznar persisten as consecuencias de decisións como a prórroga da concesión da Autoestrada do Atlántico ata 2048 e a súa posterior venda, a culminación da privatización de Ence ou a decisión que ligou os accidentes do Prestige e de Angrois

Tres anos despois, en 2003, o gabinete de Aznar puxo o ramo a prórroga da concesión agora considerada ilegal pola Comisión Europea -por non saír a concurso público-. Com xa avanzara por escrito no propio BOE, o Día Nacional de Galicia de 2003 o Consello de Ministros privatizou a Empresa Nacional de Autopistas (ENA) e con elas, a AP-9 pasaba a ser propiedade dun consorcio participado ao 50% pola construtora Sacyr e cuxa outra metade estaba controlada por entidades financeiras que encabezaban o Banco de Santander (20%) e mais Caixa Galicia e Caixanova (20% cada unha).

A venda da autoestrada fora aprobada dous anos despois da culminación doutra privatización relevante para Galicia, a de Ence, iniciada en tempos de Felipe González coa venda do 49%. En 2001, tras privatizar outra cuarta parte, aínda conservaba o 24,9% das accións da celulosa con fábrica en Pontevedra e rematou a venda coa adxudicación a un grupo liderado por Caixa Galicia, que pasou a controlar o 12% do capital social de Ence e a situar na presidencia a José Luis Méndez, director xeral da daquela gran caixa do norte de Galicia.

O aznarismo finalizaría en Galicia entre dous clamores: "Nunca Máis" e "non á guerra", este último outra volta de plena actualidade. A xestión do accidente do Prestige canda a declinante Xunta de Fraga propiciou unha vaga de mobilización social e política que, hai agora vinte e tres anos, acabaría confluíndo coa oposición ao apoio do Goberno de España á invasión de Iraq polos Estados Unidos. 

Non foi menos clave para a Galicia actual outra decisión: defenestrar a Cuíña en plena crise do Prestige e remudalo por quen levaba sendo alto cargo do seu Goberno de España dende 1996: Alberto Núñez Feijóo

Naqueles tempos convulsos o Goberno de Aznar tomou múltiplas decisións para tentar taponar o malestar en Galicia e os riscos de perder a Xunta -como así acabaría sucedendo en 2005-. Algunhas foron materiais, como o Plan Galicia con diversas actuacións de infraestruturas, entre elas a decisión sobre a liña de alta velocidade Santiago-Ourense que acabaría unindo dous accidentes, o do Prestige co de Angrois. 

Outra decisión post-Prestige que segue sendo clave na Galicia actual foi a de defenestrar a Xosé Cuíña, conselleiro de Política Territorial considerado durante lustros como sucesor natural de Fraga, e substituílo por quen levaba sendo alto cargo do Goberno de España dende 1996: Alberto Núñez Feijóo.